Cà Mau là tỉnh ven biển duy nhất của cả nước có ba mặt giáp biển, địa hình thấp, bằng phẳng, hệ thống sông ngòi dày đặc, thường xuyên chịu ảnh hưởng của triều cường, sóng lớn, nước biển dâng, đặc biệt là biến đổi khí hậu và hạn hán kéo dài.
Qua thống kê, rà soát, hiện nay trên địa bàn tỉnh 464,738 km sạt lở bờ sông; 83,85 km bờ biển đang tiếp tục sạt lở với các mức độ khác nhau, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân và hạ tầng thiết yếu. Trong những năm qua, tỉnh Cà Mau đã triển khai nhiều dự án kè chống sạt lở, tuy nhiên, nguồn vốn hạn chế, nên nhiều đoạn sạt lở vẫn còn bỏ ngỏ.
Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Cà Mau, tình trạng sạt lở bờ biển, bờ sông trên địa bàn tỉnh Cà Mau đang diễn biến phức tạp.
Một đoạn sạt lở đê biển Đông đoạn qua phường Hiệp Thành (tỉnh Cà Mau), giáp với thành phố Cần Thơ.
Hiện tại, bờ biển Đông có khoảng 61km sạt lở nguy hiểm, bờ biển Tây khoảng 22km và bờ sông khoảng 120km. Đặc biệt, nhiều khu vực rừng phòng hộ đã bị mất, đất liền càng dễ bị sóng biển xâm thực.
Trước thực tế trên, Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và Phòng thủ dân sự tỉnh Cà Mau cũng vừa ban hành Phương án về ứng phó với sạt lở, sụt lún đất theo cấp độ rủi ro thiên tai trên địa bàn tỉnh năm 2025 (viết tắt là phương án).
Theo đó, phương án xác định rõ các mục tiêu cụ thể như 96% vị trí, địa điểm đã xảy ra hoặc có nguy cơ cao xảy ra sạt lở, sụt lún đất có khả năng ảnh hưởng đến người dân, giao thông được cắm biển cảnh báo; 100% người dân được tuyên truyền, hướng dẫn các biện pháp ứng phó sạt lở, sụt lún đất để chủ động, kịp thời khi có tình huống xảy ra.
Tỉnh Cà Mau đã xây dựng các hệ thống kè chắn sóng kiên cố để hạn chế sóng biển tác động đến đời sống sản xuất của người dân vùng ven biển.
Đồng thời, hạn chế tối đa tình trạng xảy ra sạt lở, sụt lún đất ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sinh hoạt, cơ sở hạ tầng giao thông, đê sông, đê biển, các công trình phòng, chống thiên tai.
Phương án được tổ chức thực hiện theo phương châm “4 tại chỗ” (chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; phương tiện, vật tư tại chỗ; hậu cần tại chỗ), bảo đảm hiệu quả, sát thực tế, phát huy tối đa năng lực tại cơ sở.
Phương án về ứng phó với sạt lở, sụt lún đất theo cấp độ rủi ro thiên tai trên địa bàn tỉnh Cà Mau năm 2025 được Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và Phòng thủ dân sự tỉnh ban hành trên cơ sở đánh giá toàn diện điều kiện tự nhiên, dân sinh và thực tiễn tình hình thiên tai trong thời gian qua.
Xây dựng đê, kè và bảo vệ, trồng rừng ngập mặn là những giải pháp tổng thể, bền vững và hiệu quả đã và đang được tỉnh Cà Mau thực hiện.
Phương án cũng nêu rõ hai kịch bản ứng phó chính: Sạt lở, sụt lún đất vùng ngọt do hạn hán nghiêm trọng và sạt lở, sụt lún đất ven sông, ven biển, đê biển do mưa lớn, dòng chảy, sóng lớn.
Phương án cũng nhấn mạnh vai trò của chính quyền địa phương, lực lượng đê điều, các cơ quan chuyên môn và từng hộ gia đình trong việc chủ động thực hiện các giải pháp phòng, chống, ứng phó thiên tai, đảm bảo an toàn cho người dân và ổn định sản xuất.
Theo ghi nhận thực tế trong những tháng đầu năm 2025, nhất là trong tháng 7 vừa qua, khi Cà Mau bước vào cao điểm mùa mưa, tình hình sạt lở, sụt lún đất ven sông, sạt lở diễn biến phức tạp hơn, thường xuyên hơn, gây ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất và đi lại của người dân trên địa bàn tỉnh.
Cà Mau là địa phương có diện tích rừng ngập mặn lớn của cả nước.
Ông Nguyễn Văn Tẻo (ngụ xã Tân Ân, tỉnh Cà Mau) chia sẻ “Mùa gió chướng năm rồi, nước dâng cao hơn 2m cuốn trôi nhiều tài sản trong nhà, vợ chồng ông phải gửi nhờ đồ đạc ở nhà người thân. Về lâu về dài rất mong Nhà nước và các cấp ngành đầu tư các công trình chắn sóng để người dân sống ven biển được an tâm hơn vào mùa mưa bão”.
Còn theo chị Trần Thị Cương (ngụ ấp Chợ Thủ B, xã Tân Ân, tỉnh Cà Mau), hơn 10 năm qua, sóng biển đã tàn phá và “nuốt” gần 6 ha đất vuông tôm cùng nhà cửa của gia đình. Không còn đất, gia đình phải thuê lại đất của hàng xóm để sản xuất, duy trì cuộc sống.
Trước tình trạng sạt lở, sụt lún đất ven sông, ven biển diễn biến phức tạp và có nguy cơ gia tăng trên địa bàn tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau đã yêu cầu các cấp, ngành, địa phương chủ động ứng phó với diễn biến sạt lở, sụt lún đất ven sông, ven biển trên địa bàn tỉnh.
Theo UBND tỉnh Cà Mau, từ đầu năm đến nay, tình hình thiên tai trên địa bàn tỉnh Cà Mau diễn biến phức tạp, khó lường, ước tổng thiệt hại về tài sản hơn 16 tỷ đồng. Đặc biệt là các vụ sạt lở, sụt lún đất thường xuyên xảy ra trên địa tỉnh làm thiệt hại về tài sản, ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân trong khu vực.
Trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu (cũ) đã xảy ra 4 đợt sạt lở lở đất ven sông với chiều dài 145m; thiệt hại, hư hỏng 18 căn nhà ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân trong khu vực; trên địa bàn tỉnh Cà Mau (cũ) đã xảy ra 46 vụ sạt lở đất ven sông với chiều dài hơn 1.200m, thiệt hại 2 cống vuông tôm, hư hỏng 26 căn nhà.
Các vùng ven biển thường xuyên chịu tác động lớn của sóng biển, khiến cho dải rừng ngập mặn ngày càng mỏng hơn, đe dọa lớn đến đời sống dân sinh.
Trước tình hình trên, nhằm chủ động ứng phó với diễn biến sạt lở, sụt lún đất ven sông, ven biển trên địa bàn tỉnh thời gian tới, Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường - cơ quan thường trực về phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn tỉnh, trên cơ sở phương án ứng phó với sạt lở, sụt lún đất theo cấp độ rủi ro thiên tai trên địa bàn tỉnh đã được phê duyệt, hướng dẫn chính quyền cấp xã (mới) rà soát, khoanh vùng khu vực sạt lở, thiết lập hành lang an toàn; theo dõi diễn biến hiện trường, kịp thời ứng cứu, xử lý.
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cũng yêu cầu các địa phương rà soát, thống kê các điểm sạt lở, có nguy cơ sạt lở, lắp biển cảnh báo, căng dây cảnh giới. Quan trọng là phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tuyên truyền, không để người dân tự ý khai thác đất lòng sông, kênh rạch trái phép; chủ động chuẩn bị vật tư, phương tiện tại chỗ phục vụ ứng phó thiên tai; sẵn sàng lực lượng hỗ trợ khi có yêu cầu./.
