Căn cứ Phương án phòng chống hạn mặn của UBND tỉnh Đồng Tháp, các địa phương trong vùng dự án ngọt hóa Gò Công ở phía Đông của tỉnh đã xây dựng phương án về phòng, chống và ứng phó với hạn, xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2025-2026. Nhờ chủ động triển khai thực hiện phương án ứng phó hạn, mặn từ sớm, từ xa nên đến thời điểm này, hoạt động sản xuất và nước sinh hoạt phục vụ người dân tại địa phương ở phía Đông và các xã nằm trong vùng ngọt hóa Gò Công của tỉnh Đồng Tháp được đảm bảo.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp Nguyễn Đức Thịnh cho biết, Sở đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản quan trọng như chỉ thị về phòng chống hạn, xâm nhập mặn và cháy rừng năm 2026; phương án ứng phó mùa khô 2025-2026 cùng các công văn chỉ đạo chủ động ứng phó thiên tai trước, trong và sau Tết...
Bên cạnh đó, sở phối hợp với đơn vị liên quan kiểm tra thực tế tại nhưng địa bàn trọng điểm, kịp thời tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo phù hợp với diễn biến thực tế, giúp người dân cũng như chính quyền địa phương chủ động thích ứng với hạn, xâm nhập mặn. Đến thời điểm hiện nay, nhờ sự chủ động triển khai các phương án phòng, chống nên việc ứng phó và thích nghi với hạn, xâm nhập mặn đạt hiệu quả cao hơn so với năm trước.
Hệ thống cống dọc theo Đường tỉnh 864 cũng như cống Xuân Hòa, cống Bảo Định được đầu tư đã phát huy tác dụng đảm bảo phòng, chống hạn, mặn… Đặc biệt, nhờ chủ động vận hành cống Xuân Hòa đảm bảo ngăn mặn và lấy ngọt trong điều kiện độ mặn cho phép, trữ trong nội đồng một cách hợp lý... đã giúp các địa phương ở phía Đông của tỉnh Đồng Tháp đảm bảo nguồn nước tưới tiêu, tổ chức sản xuất vụ Đông Xuân thắng lợi.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, vụ Đông Xuân trên địa bàn xuống giống 224.307 ha. Đến thời điểm này, cơ bản thu hoạch xong với năng suất 72,0 tạ/ha, sản lượng 475.030 tấn.
Tại các xã Tân Thuận Bình, An Thạnh Thủy, Chợ Gạo... là vùng chuyên canh thanh long của Đồng Tháp với 1.042 ha thanh long đang cho trái; trong đó có khoảng 20% diện tích đang được xử lý ra hoa mùa nghịch. Nguồn nước tưới tiêu đến thời điểm này được đảm bảo; lượng nước ở các con kênh, mương dẫn nước phục vụ tưới tiêu vườn thanh long còn tương đối dồi dào.
Ông Cao Tấn Hiệu, Chủ tịch UBND xã Tân Thuận Bình, tỉnh Đồng Tháp cho biết, năm nay, nhờ tích cực triển khai sớm các phương án phòng, chống hạn, xâm nhập mặn nên đến thời điểm này, nguồn nước ngọt phục vụ tưới tiêu ở hệ thống kênh, mương trên địa bàn xã được đảm bảo. Tuy nhiên, UBND xã cũng tuyên truyền người dân không chủ quan, vận động người dân nạo vét các tuyến kinh nội đồng, ô bao bảo vệ vườn cây ăn trái nhằm trữ nước ngọt. Đồng thời, cán bộ nông nghiệp tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng biện pháp tưới nước tiên tiến, tiết kiệm để đảm bảo nước ngọt sản xuất trong mùa khô.
Cùng đó, UBND xã Đồng Sơn tiếp tục triển khai hiệu quả nhiều biện pháp để ứng phó tình hình hạn, xâm nhập mặn. Phó Chủ tịch UBND xã Đồng Sơn Lê Đức Cường cho biết, địa phương thường xuyên thông báo tình hình hạn, mặn cho người dân biết. Đồng thời, khuyến cáo người dân chủ động bơm trữ nước, trục vớt các chướng ngại vật dưới lòng kênh, rạch để giữ nguồn nước sạch trong mùa khô.
Đối với việc đảm bảo cung cấp cấp nước sinh hoạt trong mùa khô, UBND xã yêu cầu các trạm cấp nước sinh hoạt nông thôn trên địa bàn tăng công suất khai thác; súc rửa dàn lọc thường xuyên; tuyên truyền người dân tích trữ nước sinh hoạt để sử dụng trong mùa khô…
Về giải pháp công trình, UBND xã rà soát các tuyến kênh nội đồng để họp dân tiến hành nạo vét, trữ nước ngọt phục vụ tưới tiêu. Đối với gần 700 ha thanh long trên địa bàn, cơ quan chức năng khuyến cáo nông dân hạn chế xử lý ra hoa nghịch vụ, tưới nước tiết kiệm, áp dụng các biện pháp phủ gốc thanh long bằng rơm, lục bình để giữ độ ẩm... Bên cạnh đó, UBND xã đã tăng cường gia cố các cống đập ngăn mặn nhằm phòng tránh nước mặn từ sông Tra xâm nhập vào tuyến kênh nội đồng.
Theo đánh giá sơ bộ, lượng nước ngọt ở ba tuyến kênh trục chính là kênh Rạch Kiến, kênh Rạch Lá và kênh Rạch Hươu còn cao, đảm bảo nguồn nước phục vụ tưới tiêu, sản xuất.
Riêng tại các vùng chuyên canh trồng rau ở trong mùa khô hạn năm nay, người dân ở đã chủ động ứng phó, thích ứng với tình hình hạn, xâm nhập mặn nên hoạt động sản xuất được đảm bảo. Ước tính, mỗi ha rau màu thực phẩm, người trồng lãi ròng trên 100 triệu đồng/ha,… cao gấp 2-3 lần so với trồng lúa năng suất cao vừa giảm được nguy cơ hạn mặn gây hại trong mùa khô năm nay.
Ông Nguyễn Thanh Quang - Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh, xã Long Bình, tỉnh Đồng Tháp cho biết, nhờ sự chủ động trong phòng, chống hạn, xâm nhập mặn nên tình hình cung cấp nguồn nước phục vụ sản xuất cũng như sinh hoạt cho người dân trên địa bàn xã được đảm bảo. Đến nay, mực nước ở các kênh trục chính của xã còn cao nhờ cống Xuân Hòa tiến hành lấy gạn thường xuyên nên tránh được tình trạng thiếu nước. Hợp tác xã cũng chủ động bơm trữ nước vào các con kênh nhỏ để xã viên có đủ nước phục vụ sản xuất.
Theo bà Huỳnh Thị Kim Huệ - Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Long Bình, xã chỉ đạo các ấp tiếp tục kiểm tra thông thoáng lòng kênh, rạch trên địa bàn và tiếp tục triển khai thực hiện Đề án phát triển hạ tầng thủy lợi thích ứng với biến đổi khí hậu phục vụ sản xuất nông nghiệp; tăng cường biện pháp phòng, chống và ứng phó với hạn, xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2025-2026.
Đối với xã cù lao ven biển Gò Công của tỉnh Đồng Tháp là xã Tân Phú Đông, xã Tân Thới, tình hình cung cấp nước sinh hoạt cho người dân đến thời điểm này được đảm bảo nhờ chủ động ứng phó hạn, xâm nhập mặn được triển khai hiệu quả. Chủ tịch UBND xã Tân Phú Đông Lê Thanh Đằng chia sẻ, xã tích cực tuyên truyền, vận động người dân tận dụng các ao, mương để lót bạt trữ nước ngọt phục vụ sinh hoạt. Ngoài ra, địa phương vận động một số mạnh thường quân hỗ trợ đầu tư các tuyến ống dẫn nước sạch phục vụ dân sinh.
Đối với những khu vực vùng sâu, xa nguồn nước sinh hoạt, chính quyền đề nghị Công ty TNHH Một thành viên cấp nước Tiền Giang mở vòi nước công cộng phục vụ người dân đến lấy sử dụng miễn phí. Ông Phan Văn Thiệu, ấp Tân Phú xã Tân Phú Đông phấn khởi khoe, nhờ chính quyền tăng cường mở vòi nước công cộng miễn phí nên các hộ dân ở khu vực vùng sâu của xã có đủ nước ngọt sử dụng trong mùa khô năm nay.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp, trong quý I/2026, mặn tăng cao vào kỳ triều cường cuối tháng Chạp Âm lịch và xâm nhập sâu vào nội đồng. Độ mặn xâm nhập sâu nhất vào ngày 14/2/2026 tại cầu Trường Chính Trị (phường Thới Sơn, cách cửa sông 49 km) đo được 0,45 g/l, cao hơn cùng kỳ năm năm 2025 là 0,39 g/l. Sau đó giảm dần và không ảnh hưởng đến vận hành lấy nước của cống Bảo Định và cống Gò Cát vùng dự án Bảo Định. Đồng thời, cống Xuân Hòa vùng dự án ngọt hóa Gò Công vận hành lấy gạn được nước nên nguồn nước trữ trong các vùng dự án ở mức khá cao đảm bảo phục vụ sản xuất và dân sinh.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp Nguyễn Đức Thịnh khẳng định, hiện phòng chống hạn hán trên toàn tỉnh cơ bản hoàn thành đáp ứng về tình hình nhu cầu sản xuất cũng như tình hình nguồn nước và nhu cầu sinh hoạt của người dân. Theo dự báo của các cơ quan chuyên môn, khí tượng thủy văn Trung ương, tình hình xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2025-2026 tại Đồng Tháp ở mức tương đương mùa khô năm 2024-2025 nhưng thấp hơn so với mùa khô năm 2015-2016 và 2019-2020. Mùa mưa năm 2026 được dự báo đến muộn hơn so với năm 2025 và trung bình nhiều năm nên mùa mặn năm nay có khả năng kéo dài đến nửa cuối tháng 5.
Trước tình hình này, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp phối hợp với đơn vị chức năng tiếp tục triển khai nhiều giải pháp như theo dõi sát diễn biến mặn, vận hành linh hoạt các công trình thủy lợi, chuẩn bị sẵn sàng vật tư, thiết bị để cấp nước khi cần thiết.
Đồng thời, khuyến cáo chính quyền địa phương đẩy nhanh tiến độ các công trình thủy lợi, gia cố đê bao, nạo vét kênh rạch; tăng cường tuyên truyền người dân chủ động trữ nước, sử dụng tiết kiệm và kiểm tra độ mặn trước khi tưới tiêu. Qua đó, kịp thời ứng phó hữu hiệu, quyết tâm bảo vệ an toàn vùng sản xuất trọng điểm đang mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp người dân an cư lạc nghiệp, giảm nhẹ thiên tai trong mùa khô 2025 - 2026./.
