 |
| Thầy giáo Nguyễn Văn Siêu Nguyên, công tác tại Trường THCS Tố Hữu biểu diễn các bài bản ca Huế sau khóa tập huấn. Ảnh: baovanhoa.vn |
Từ năm 2015, Ca Huế đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Ca Huế là thể loại âm nhạc truyền thống của xứ Huế, bao gồm ca và đàn. Ca Huế hình thành từ dòng ca nhạc dân gian và dòng ca nhạc cung đình, nhã nhạc trang trọng, uy nghi nên có thần thái của ca nhạc thính phòng, thể hiện theo hai dòng lớn điệu Bắc, điệu Nam.
Để bảo tồn và phát triển di sản Ca Huế, Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên - Huế phối hợp cùng Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh xây dựng, triển khai chương trình đưa di sản Ca Huế vào trường học với hai nội dung: Tập huấn hát Ca Huế cho giáo viên âm nhạc các trường Trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Huế và dạy hát Ca Huế cho học sinh theo hình thức Câu lạc bộ Ca Huế tại các trường trung học cơ sở.
Mô hình Câu lạc bộ Ca Huế được triển khai tại nhiều trường học trên địa bàn thành phố Huế. Các trường đã chủ động xây dựng kế hoạch tổ chức, với nhiều hình thức như: Tổ chức biểu diễn hát Ca Huế trong lễ chào cờ đầu tuần, lễ khai giảng và các dịp lễ kỷ niệm, chương trình liên hoan văn nghệ, ngoại khóa tìm hiểu về ca Huế nhằm lan tỏa, tạo hiệu ứng tích cực về di sản nghệ thuật Ca Huế. Nhờ vậy, mô hình Câu lạc bộ Ca Huế tại các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố đã thu hút sự quan tâm của nhiều học sinh, điển hình như ở Trường trung học cơ sở Trần Cao Vân có 31 học sinh, Trường Trung học cơ sở Nguyễn Tri Phương có 25 học sinh.
Từ đầu năm học 2019 - 2020, Trường Trung học cơ sở Thống Nhất đã thành lập Câu lạc bộ Ca Huế với sự tham gia của gần 100 học sinh. Các em được giáo viên Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Thừa Thiên - Huế trực tiếp giảng dạy nên đã nắm vững được sự chuẩn mực trong từng lời ca, điệu hò.
Em Trần Nguyễn Ánh Hồng, học sinh lớp 7/5, Trường Trung học cơ sở Trần Cao Vân tâm sự: Tham gia vào câu lạc bộ, em được làm quen và học các làn điệu Ca Huế, biết phân biệt Ca Huế với dân ca Huế, biết cách luyến láy, ngắt nhịp chuẩn. Em có thể biểu diễn được 5 làn điệu. Em tự hào vì Huế có di sản văn hóa đặc trưng và mong rằng, nhiều bạn sẽ tham gia Câu lạc bộ Ca Huế để cùng nhau gìn giữ di sản nghệ thuật Ca Huế.
Ngành Văn hóa và Thể thao, ngành Giáo dục và Đào tạo tổ chức lớp tập huấn Ca Huế cho giáo viên âm nhạc các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Huế. Qua lớp tập huấn, giáo viên đã được giới thiệu về lý thuyết tổng quan lịch sử hình thành và phát triển Ca Huế; tập hát các làn điệu Ca Huế; giao lưu với nghệ nhân, nghệ sĩ Ca Huế; biểu diễn Ca Huế giữa giáo viên tham gia tập huấn.
Giáo viên vừa học lời cổ vừa được hướng dẫn áp dụng, sáng tác lời mới phù hợp với yêu cầu phổ cập và để Ca Huế đến gần với từng lứa tuổi, từng mục đích biểu diễn khác nhau... Những học viên này sẽ là yếu tố tích cực và then chốt để đưa Ca Huế vào giảng dạy trong trường học.
Theo ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên - Huế, là sản phẩm mang nét đặc trưng riêng của địa phương nhưng Ca Huế có giá trị văn hóa ở tầm quốc gia, mang bản sắc Việt độc đáo. Chương trình đưa Ca Huế vào trường học đã nhận được sự quan tâm, hưởng ứng của giáo viên cũng như học sinh. Việc đưa Ca Huế vào trường học giúp thế hệ trẻ nhận ra những giá trị nhân văn và nuôi dưỡng tình yêu di sản Ca Huế; đào tạo thế hệ tương lai có khả năng thực hành biểu diễn bài bản, cảm thụ các làn điệu Ca Huế. Qua đó bảo tồn và phát huy giá trị di sản vô giá này một cách bền vững, lan tỏa trong cộng đồng. Đây cũng là việc làm cần thiết, có vai trò quan trọng trong việc xây dựng bộ hồ sơ nghệ thuật Ca Huế trình UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Để xây dựng hồ sơ "Nghệ thuật Ca Huế" trình UNESCO, Sở Văn hóa và Thể thao Thừa Thiên - Huế đang hoàn thiện bộ tài liệu báo cáo kiểm kê về di sản nghệ thuật Ca Huế; sưu tầm tài liệu, hiện vật, tài liệu xuất bản, tài liệu chép tay, thư tịch liên quan đến di sản Ca Huế ở trong và ngoài nước; ghi hình trình diễn nghệ thuật Ca Huế để xây dựng sản phẩm nghe nhìn. Cùng với đó là tổ chức tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn, chất lượng Ca Huế cho diễn viên, nhạc công trên địa bàn tỉnh; xây dựng chương trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản; tăng cường quản lý, chấn chỉnh hoạt động Ca Huế trên sông Hương, phát triển Ca Huế thính phòng.
Tường Vi
