Gìn giữ 'hồn cốt' của đồng bào Khmer qua những lớp học dưới mái chùa cổ kính

Tại vùng biên giới An Giang, dưới những mái chùa Nam tông Khmer trầm mặc, cổ kính, có một dòng chảy văn hóa vẫn luôn âm thầm nhưng bền bỉ tuôn trào qua những lớp học chữ Khmer miễn phí.

Ở đó, những nhà sư vừa là người thầy, vừa là người giữ lửa, kết nối thế hệ trẻ với cội nguồn dân tộc qua từng nét chữ. Mỗi lớp học, không đơn thuần là việc truyền dạy ngôn ngữ, mà còn là nhịp cầu kết nối quá khứ và tương lai, đánh thức khát vọng bảo tồn bản sắc trong tâm hồn thế hệ trẻ của đồng bào dân tộc Khmer nơi vùng đất Tây Nam của Tổ quốc.

khmer-17042026-01.jpg
Tham gia học các lớp ở chùa Nam tông Khmer, các em học sinh và sư sãi được học cách viết, cách đọc, ngữ pháp tiếng Khmer, chữ Pali qua đó góp phần tiếp nối mạch nguồn văn hóa từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Mái chùa - “Trường học” của đạo đức và nhân văn

An Giang là tỉnh biên giới, có đông đồng bào dân tộc Khmer sinh sống, phân bố rộng khắp địa bàn. Từ bao đời nay, những mái chùa Nam tông Khmer không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo mà còn trở thành cái nôi nuôi dưỡng “mạch nguồn” văn hóa dân tộc. Sau những giờ lên lớp ở trường, các em học sinh lại nô nức rủ nhau đến những ngôi chùa gần nhà để học chữ Khmer miễn phí.

Hòa thượng Chau Sơn Hy, Phó Trưởng ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang, trụ trì chùa Srò Lôn (chùa Sà Lôn), xã Ô Lâm (tỉnh An Giang) cho biết, nét độc đáo của những lớp học chữ Khmer miễn phí tại các ngôi chùa trên địa bàn chính là sự kết hợp hài hòa giữa ngôn ngữ đời thường và ngôn ngữ tôn giáo. Các em nhỏ không chỉ được tiếp cận với tiếng Khmer – tiếng mẹ đẻ thân thương, mà còn được làm quen với chữ Pali - sử dụng để ghi chép kinh điển, giảng đạo và trong các nghi lễ tôn giáo của Phật giáo Nam Tông Khmer…

Hòa thượng Chau Sơn Hy cho rằng, nếu tiếng Khmer là phương tiện để giao tiếp hàng ngày, giúp người Khmer hiểu hơn về cội nguồn của dân tộc, thì chữ Pali lại là chìa khóa mở ra cánh cửa kinh điển, triết học Phật giáo Nam tông sâu sắc, để mỗi người tự soi xét bản thân, cùng hướng đến những điều tốt đẹp trong cuộc sống.

“Các lớp dạy học cho con em đồng bào Khmer ở đây đa phần diễn ra trong dịp nghỉ hè. Năm nào các chùa cũng mở lớp và kéo dài khoảng từ 2 đến 2,5 tháng để dạy tiếng nói, chữ viết cho các em học sinh trong vùng”- Hòa thượng Chau Sơn Hy chia sẻ.

Lớp học tiếng và chữ Khmer tại chùa Mỹ Á, phường Chi Lăng, tỉnh An Giang.

Lớp học tiếng và chữ Khmer tại chùa Mỹ Á, phường Chi Lăng, tỉnh An Giang.

Dọc theo vùng Bảy Núi An Giang, dưới bóng mát của những hàng thốt nốt, trong không gian thanh tịnh của ngôi chùa Khmer cổ kính, hình ảnh các vị sư trực tiếp đứng lớp đã trở thành biểu tượng đẹp đẽ của sự tận hiến, gắn kết đạo - đời. Dù không phải là môi trường chính quy, nhưng các lớp học vẫn được tổ chức bài bản, giảng dạy theo giáo trình của ngành giáo dục.

Vượt lên trên những con chữ khô khan, các lớp học chữ Khmer tại những ngôi chùa Nam Tông Khmer trên địa bàn tỉnh An Giang đang bền bỉ tiếp nối mạch nguồn di sản thế hệ trẻ hôm nay. Thông qua các lớp học này, các em nhỏ được dạy cách ứng xử trong xã hội, học về kinh Phật và những lễ nghĩa truyền thống của dân tộc, qua đó góp phần bồi đắp nhân cách một cách toàn diện.

Em Chau Nê Som Náth (xã Ô Lâm, tỉnh An Giang) cho biết, ngoài việc được học chữ Khmer miễn phí, chúng em còn được tham gia các hoạt động văn hóa đặc sắc như chơi nhạc Ngũ âm, đánh trống Chhay-Dăm hay nghệ thuật Dù kê,… Chính những trải nghiệm này đã giúp chúng em hiểu, yêu và trân trọng, giữ gìn những giá trị văn hóa độc đáo, đặc sắc của dân tộc mình.

Phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, dân số tỉnh An Giang có gần 5 triệu người, trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số Khmer có trên 399.000 người, chiếm 8,06% dân số toàn tỉnh. Bà con sinh sống chủ yếu bằng nghề nông, sinh hoạt tập trung tại 141 chùa Phật giáo Nam tông Khmer trên địa bàn.

Học sinh học chữ Khmer.

Học sinh học chữ Khmer.

Với quyết tâm “không để bản sắc bị mai một”, thời gian qua, chính quyền địa phương đã phối hợp với các vị sư, sãi đưa những ngôi chùa Nam tông Khmer trở thành không chỉ điểm tựa tinh thần mà còn là những “lớp học” đặc biệt.

Trong không gian trang nghiêm, tiếng đọc bài của các em nhỏ hòa cùng tâm huyết của những vị sư tận tụy gieo chữ, tạo nên một nhịp điệu bền bỉ của tri thức và văn hóa. Ở đó, việc học không chỉ là tiếp thu kiến thức, mà còn là sự tiếp nối mạch nguồn văn hóa từ thế hệ này sang thế hệ khác, bằng niềm tin và lòng tri ân sâu sắc.

Hòa thượng Chau Cắt, trụ trì chùa Mỹ Á, phường Chi Lăng (tỉnh An Giang) cho biết, khi tham gia các lớp học tại chùa, các em được hướng dẫn từ kỹ năng đọc, viết đến ngữ pháp tiếng Khmer và chữ Pali. Tùy điều kiện, mỗi năm chùa tổ chức từ 1 đến 2 lớp học. Đáng chú ý, hoạt động này luôn nhận được sự quan tâm, ủng hộ của bà con và chính quyền địa phương, tạo thêm động lực để các vị sư, sãi duy trì và phát triển việc dạy chữ cho thế hệ trẻ.

“Tham gia học các lớp ở chùa, các em được học cách viết, cách đọc, ngữ pháp tiếng Khmer, chữ Pali. Mỗi năm chùa mở từ 1 đến 2 lớp tùy khả năng. Bà con và chính quyền địa phương rất quan tâm tới việc học hành của con em và ủng hộ khiến sư sãi chúng tôi rất mừng”- Hòa thượng Chau Cắt nhấn mạnh.

Bà Neáng Sâm Bô, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ô Lâm (tỉnh An Giang) cho biết, toàn xã có 15 chùa Khmer; trong đó có 14 chùa tổ chức dạy chữ Khmer cho con em đồng bào dân tộc. Phần lớn bà con nhân dân đều rất quan tâm đến việc bảo tồn, gìn giữ chữ viết, ngôn ngữ, tiếng nói của dân tộc, nên vào những ngày nghỉ hay dịp hè, bà con đều cho con em đến chùa học chữ Khmer, qua đó, không chỉ góp phần bảo tồn tiếng nói, chữ viết của đồng bào dân tộc thiểu số, mà còn là cách để giữ gìn một phần linh hồn của văn hóa Việt Nam đa dạng trong thống nhất.

Lớp học tiếng và chữ Khmer tại chùa Mỹ Á, phường Chi Lăng, tỉnh An Giang.

Lớp học tiếng và chữ Khmer tại chùa Mỹ Á, phường Chi Lăng, tỉnh An Giang.

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ô Lâm Neáng Sâm Bô, mặc dù còn gặp nhiều khó khăn về điều kiện vật chất, nhưng phong trào dạy và học chữ Khmer miễn phí tại các ngôi chùa Nam tông Khmer trên địa bàn tỉnh An Giang vẫn được mở và duy trì như một minh chứng cho sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị và bà con ở từng phum, sóc. Chỉ tính riêng trong năm 2025, Nhà nước đã hỗ trợ kinh phí gần 400 triệu đồng cho những người dạy tiếng và chữ dân tộc thiểu số tại các chùa trên địa bàn xã.

Ông Danh Phúc, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh An Giang cho biết, tỉnh có 29 dân tộc, trong đó 4 dân tộc có dân số đông, gồm: Kinh, Khmer, Hoa, Chăm đã dệt nên một bức tranh văn hóa đặc sắc, thống nhất trong đa dạng.

Tuy nhiên sau khi thay đổi địa giới hành chính, nhằm đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ và phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, tỉnh An Giang đang khẩn trương xây dựng Nghị quyết mới nhằm thay thế Nghị quyết số 13/2024/NQ-HĐND, mở rộng phạm vi và tiếp thêm động lực cho công tác dạy chữ dân tộc tại các cơ sở tôn giáo. Với mức hỗ trợ dự kiến 30.000 đồng/tiết dạy vào dịp hè cho những người dạy tiếng và chữ Khmer, Hoa và Chăm (trong đó, định mức tiết dạy đối với tiếng và chữ Khmer không quá 24 tiết/tuần/lớp; không quá 12 tiết/tuần/lớp đối với dạy tiếng, chữ Hoa và Chăm; thời gian hỗ trợ, không quá 10 tuần/năm), chính sách này không chỉ đơn thuần là sự đãi ngộ về vật chất, mà còn là lời tri ân sâu sắc dành cho những “người gieo chữ” thầm lặng, đang ngày đêm gìn giữ tiếng nói và chữ viết.

Theo ông Phúc, việc sớm ban hành quyết sách mới mang tính chiến lược này chính là minh chứng sống động cho tư duy quản lý nhân văn, khẳng định quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc bảo tồn di sản, để mạch nguồn văn hóa dân tộc mãi mãi tuôn chảy trong kỷ nguyên phát triển mới./.

Có thể bạn quan tâm

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026: Hỗ trợ suất ăn cho thí sinh người đồng bào dân tộc thiểu số

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026: Hỗ trợ suất ăn cho thí sinh người đồng bào dân tộc thiểu số

Trong ngày thi đầu tiên của Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 (11/6), tại các điểm thi vùng miền núi tỉnh Quảng Trị, nhiều hoạt động tiếp sức mùa thi đã được triển khai kịp thời nhằm hỗ trợ thí sinh, đặc biệt là học sinh đồng bào dân tộc thiểu số có hoàn cảnh khó khăn.

Xây trận địa hậu cần vững chắc nơi biên cương

Xây trận địa hậu cần vững chắc nơi biên cương

Thực hiện phong trào thi đua “Ngành Hậu cần Quân đội làm theo lời Bác”, các đồn biên phòng trên tuyến biên giới của tỉnh Gia Lai đã chủ động khắc phục điều kiện khí hậu khắc nghiệt xây dựng thành công mô hình tự chủ 100% nguồn thực phẩm sạch tại chỗ. Điều này đã giúp các đơn vị nâng cao chất lượng bữa ăn cho bộ đội và giúp duy trì xuất sắc tỷ lệ quân số khỏe mạnh trên 98%, giúp đảm bảo năng lực sẵn sàng chiến đấu.

Kiên quyết không để vùng biên 'lỡ nhịp' hạ tầng giáo dục

Kiên quyết không để vùng biên 'lỡ nhịp' hạ tầng giáo dục

Chính quyền các xã biên giới tỉnh Lâm Đồng và ngành chức năng liên quan đang đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng phục vụ thi công ba trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở. Đây đều là các trường được khởi công vào tháng 3/2026 và dự kiến hoàn thành vào tháng 8/2027.

Tháo gỡ khó khăn về vốn đối ứng giúp nhiều gia đình thoát nghèo bền vững

Tháo gỡ khó khăn về vốn đối ứng giúp nhiều gia đình thoát nghèo bền vững

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, tỉnh Phú Thọ đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm hỗ trợ người dân vùng khó khăn phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. Từ hỗ trợ nhà ở, đầu tư hạ tầng đến tạo sinh kế phù hợp, các chính sách đang từng bước phát huy hiệu quả; góp phần thay đổi diện mạo nông thôn và nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số.

Nồi cháo nghĩa tình tiếp sức thí sinh dân tộc thiểu số xứ Lạng

Nồi cháo nghĩa tình tiếp sức thí sinh dân tộc thiểu số xứ Lạng

Nhằm tiếp sức, động viên tinh thần học sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, từ đêm 10/6 đến hết kỳ thi, thầy, các thầy, cô giáo Trường THPT Dân tộc Nội trú tỉnh Lạng Sơn cùng các đơn vị đồng hành, nhà tài trợ đã duy trì những nồi cháo nghĩa tình phục vụ bữa ăn bữa đêm cho học sinh. Những suất cháo nóng hổi không chỉ giúp đảm bảo sức khỏe, mà còn thể hiện sự quan tâm, tình yêu thương dành cho các em.

Tiếp sức thí sinh vùng khó, đồng bào dân tộc thiểu số

Tiếp sức thí sinh vùng khó, đồng bào dân tộc thiểu số

Nhằm tiếp sức, động viên tinh thần học sinh tham dự Kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm 2026, từ đêm 10/6 đến hết kỳ thi, thầy, cô giáo Trường Trung học Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh Lạng Sơn cùng các đơn vị đồng hành, nhà tài trợ đã tổ chức nấu những nồi cháo nghĩa tình vào ban đêm giúp học sinh đảm bảo sức khỏe. Nhiều trường học trong tỉnh cũng tổ chức hoạt động tiếp sức mùa thi thiết thực, giúp thí sinh vượt “vũ môn” thuận lợi...

Quan tâm đời sống tín ngưỡng của đồng bào Công giáo vùng Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình ​

Quan tâm đời sống tín ngưỡng của đồng bào Công giáo vùng Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình ​

Ngày 10/6, Đoàn công tác do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh làm Trưởng đoàn đã đến thăm, làm việc với Tòa Giám mục Bắc Ninh nhằm kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và các dự án liên quan.

Tạo sinh kế bền vững giúp đồng bào vùng cao thoát nghèo

Tạo sinh kế bền vững giúp đồng bào vùng cao thoát nghèo

Những năm qua, cùng với việc triển khai đồng bộ các Chương trình mục tiêu quốc gia, công tác giảm nghèo ở Tuyên Quang đã chuyển biến tích cực. Thay vì hỗ trợ mang tính ngắn hạn, các địa phương đang tập trung tạo sinh kế bền vững, giúp người dân có điều kiện phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và từng bước vươn lên thoát nghèo bằng chính nội lực của mình.

Hỗ trợ 100% thẻ bảo hiểm y tế cho người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số

Hỗ trợ 100% thẻ bảo hiểm y tế cho người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số

Sáng 10/6, ông Danh Phúc, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn Giáo tỉnh An Giang cho bết, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 08/2026/NQ-HĐND, ngày 21/5/2026 quy định mức hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế cho người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số không thuộc đối tượng đã được ngân sách nhà nước đóng và hỗ trợ đóng bảo hiểm y tế trên địa bàn.

Đặc sản OCOP 'mở đường' cho kinh tế nông thôn

Đặc sản OCOP 'mở đường' cho kinh tế nông thôn

Những trái dâu tằm chín mọng trong vườn hữu cơ, những quả dưa lưới ngọt lành dưới chân núi Bà Đen hay đặc sản mãng cầu nổi tiếng của Tây Ninh giờ không chỉ là nông sản đơn thuần. Thông qua Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), nhiều sản vật địa phương đang được nâng tầm thành thương hiệu, kết hợp với du lịch trải nghiệm để mở thêm cơ hội phát triển kinh tế bền vững cho vùng nông thôn.

Tuổi trẻ chung tay xây dựng biên cương

Tuổi trẻ chung tay xây dựng biên cương

Giữa màu xanh của núi đá và những thửa ruộng vùng cao đang vào vụ, khu vực mốc biên giới 291/2 thuộc xã Tùng Vài, tỉnh Tuyên Quang những ngày đầu tháng 6 trở nên rộn ràng hơn bởi bước chân của hàng trăm đoàn viên, thanh niên. 

Mở rộng liên kết chuỗi, gia tăng giá trị ngành hàng chủ lực ở Cà Mau

Mở rộng liên kết chuỗi, gia tăng giá trị ngành hàng chủ lực ở Cà Mau

Cà Mau là tỉnh có thế mạnh trong lĩnh vực phát triển nông nghiệp với các ngành hàng chủ lực đem lại nguồn thu lớn cho nhà nông như tôm, cua, lúa, cá. Xác định trong nhiều năm tới nông nghiệp vẫn là lĩnh vực chủ lực của nền kinh tế, tỉnh Cà Mau đã có định hướng cũng như chiến lược dài hạn để tập trung phát triển mạnh kinh tế tập thể, gắn với liên kết, tiêu thụ sản phẩm nông sản, nhằm đem lại hiệu quả cao nhất.

Giáo dục vùng biên chuyển mình nhờ đầu tư đồng bộ

Giáo dục vùng biên chuyển mình nhờ đầu tư đồng bộ

Dù còn nhiều khó khăn về điều kiện kinh tế, khoảng cách địa lý và đời sống giáo viên, nhưng những năm gần đây, giáo dục vùng biên giới Tây Ninh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Sự quan tâm đầu tư của Nhà nước, chính quyền địa phương cùng tâm huyết của đội ngũ nhà giáo đang góp phần nâng cao chất lượng dạy và học, mở ra nhiều cơ hội phát triển cho học sinh nơi biên cương.

Cần sớm tháo gỡ khó khăn giao thông ở xã biên giới Bản Máy

Cần sớm tháo gỡ khó khăn giao thông ở xã biên giới Bản Máy

Mặc dù đã nhận được sự quan tâm, đầu tư của Trung ương và tỉnh Tuyên Quang, song do địa hình chia cắt, lại thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi thiên tai nên đến nay nhiều tuyến đường trên địa bàn xã Bản Máy đã bị xuống cấp trầm trọng, gây ảnh hưởng lớn đến cuộc sống người dân.

Sơn La: Mùa thu hoạch lúa ở xã Yên Châu

Sơn La: Mùa thu hoạch lúa ở xã Yên Châu

Vụ lúa chiêm xuân đang bước vào giai đoạn chín rộ, mặc dù tiết nắng nóng, nhưng nông dân ở khắp các thôn bản của xã Yên Châu đang tập trung thu hoạch lúa, giải phóng đất chuẩn bị sản xuất vụ lúa mùa 2026. 

Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số

Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào dân tộc thiểu số

UBND Thành phố Hồ Chí Minh vừa yêu cầu các sở, ban, ngành chủ động triển khai các nhiệm vụ, chính sách liên quan đến các dân tộc còn gặp nhiều khó khăn theo chức năng được giao; tăng cường tham mưu, đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp với điều kiện thực tế của thành phố.

Gắn xây dựng 'Thôn số' với thúc đẩy tiêu thụ nông sản, sản phẩm OCOP

Gắn xây dựng 'Thôn số' với thúc đẩy tiêu thụ nông sản, sản phẩm OCOP

Ngày 8/6, xã biên giới Bát Xát (tỉnh Lào Cai) tổ chức Lễ ra mắt mô hình "Thôn số" tại thôn 4. Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị cao của cấp ủy, chính quyền địa phương trong cụ thể hóa chủ trương chuyển đổi số, đổi mới phương thức quản trị xã hội, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn trong quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Sớm hoàn thành những ngôi trường mới: Màu áo lính trên công trường vùng biên

Sớm hoàn thành những ngôi trường mới: Màu áo lính trên công trường vùng biên

Giữa những ngày hè nắng nóng nơi vùng biên Quảng Trị, trên các công trường xây dựng trường phổ thông dân tộc nội trú tại các xã Hướng Phùng, Thượng Trạch và Dân Hóa, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang đang miệt mài lao động cùng các đơn vị thi công; qua đó góp phần đẩy nhanh tiến độ công trình, đồng thời thể hiện trách nhiệm, tình cảm của người lính đối với sự nghiệp giáo dục nơi vùng sâu, vùng xa của quê hương.

Khám và phẫu thuật miễn phí cho trẻ em khuyết tật

Khám và phẫu thuật miễn phí cho trẻ em khuyết tật

Sáng 8/6, tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Điện Biên, Sở Y tế tỉnh phối hợp với Trung tâm II thuộc Hội Cứu trợ trẻ em tàn tật Việt Nam tổ chức Chương trình “Hành trình gieo mầm xanh hi vọng” khám và phẫu thuật cho trẻ em khuyết tật có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.