Gìn giữ văn hóa, ngôn ngữ đồng bào Khmer

Tỉnh Vĩnh Long có tổng dân số gần 4,2 triệu người, trong đó dân tộc Khmer khoảng 8,4%. Nhiều năm qua, công tác bảo tồn tiếng nói, chữ viết Khmer luôn là nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển giáo dục và văn hóa của địa phương. Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, ngành giáo dục và cộng đồng dân cư, đặc biệt là các chùa Phật giáo Nam tông Khmer, việc dạy và học chữ Khmer tại Vĩnh Long đạt được nhiều kết quả tích cực.

khmer-4925-10.jpg
Lớp học chữ Khmer hè năm 2025 tại chùa Âng, phường Nguyệt Hóa, tỉnh Vĩnh Long.

Mở rộng mạng lưới, nâng cao chất lượng

Tỉnh Vĩnh Long hiện có hơn 81.000 học sinh Khmer ở các cấp học. Để bảo tồn và phát huy tiếng Khmer, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh đã đưa chương trình dạy chữ Khmer vào hệ thống giáo dục phổ thông.

Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Vĩnh Long Thạch Tha Lai cho biết, năm học 2024-2025, toàn tỉnh có 132 cơ sở giáo dục phổ thông, tổ chức 1.521 lớp học dạy tiếng Khmer cho hơn 41.500 học sinh các cấp.

Đội ngũ giáo viên giảng dạy tiếng Khmer được đào tạo chuyên môn bài bản, trình độ ngày càng được nâng cao. Tỉnh có 231 giáo viên dạy tiếng Khmer tại các cơ sở giáo dục; trong đó có 200 giáo viên trình độ đại học sư phạm tiếng Khmer, 27 cử nhân giáo dục tiểu học và 4 thạc sĩ. Việc giảng dạy tiếng Khmer được triển khai thống nhất theo chương trình và sách giáo khoa do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, đảm bảo chuẩn hóa.

Lớp học chữ Khmer tại chùa Bàu Sơn, xã Châu Thành thu hút nhiều sư sãi học.

Lớp học chữ Khmer tại chùa Bàu Sơn, xã Châu Thành thu hút nhiều sư sãi học.

Song song với hệ thống giáo dục chính quy, các chùa Phật giáo Nam tông Khmer tại tỉnh cũng tích cực giữ gìn, bảo tồn tiếng nói, chữ viết Khmer qua các lớp học dịp hè hằng năm. Hè năm nay, tỉnh Vĩnh Long có 137 điểm chùa Phật giáo Nam tông Khmer tổ chức 1.066 lớp dạy chữ Khmer, thu hút hơn 23.700 người học. Đây là mô hình giáo dục bổ trợ độc đáo, góp phần duy trì tiếng nói, chữ viết Khmer trong cộng đồng một cách gần gũi, thân thiện và phù hợp với phong tục tập quán, tín ngưỡng của đồng bào Khmer.

Ông Kiên SêRây (người có uy tín vùng đồng bào dân tộc Khmer) dạy chữ Khmer dịp hè 2025 tại chùa Bàu Sơn, xã Châu Thành.

Ông Kiên SêRây (người có uy tín vùng đồng bào dân tộc Khmer) dạy chữ Khmer dịp hè 2025 tại chùa Bàu Sơn, xã Châu Thành.

Nhiều Achar - người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc Khmer, các vị sư tình nguyện dạy chữ Khmer trong chùa, xem đây là trách nhiệm thiêng liêng, như một cách gìn giữ linh hồn văn hóa Khmer để truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác qua từng con chữ.

Ông Kiên SêRây, người có hơn 10 năm dạy chữ Khmer dịp hè tại chùa Bàu Sơn (xã Châu Thành) chia sẻ: “Chúng tôi không đơn thuần là dạy chữ, mà mỗi buổi học ở chùa là cơ hội để chúng tôi truyền lại đạo lý, ngôn ngữ, bản sắc dân tộc Khmer cho thế hệ trẻ, giúp các em thêm gắn bó với cội nguồn văn hóa của dân tộc mình”.

Lớp học chữ Khmer tại chùa Bàu Sơn, xã Châu Thành thu hút nhiều sư sãi học.

Lớp học chữ Khmer tại chùa Bàu Sơn, xã Châu Thành thu hút nhiều sư sãi học.

Em Nguyễn Thái An, học sinh lớp 8 Trường Dân tộc nội trú Châu Thành, đã có 5 năm học chữ Khmer dịp hè tại chùa, chia sẻ: "Nhiều năm nay, em vừa được học tiếng mẹ đẻ ở trường, vừa được học ở chùa dịp hè. Khi nghe các vị sư, Achar giảng về lịch sử, truyền thống văn hóa của dân tộc mình, em thấy rất tự hào".

Các lớp học chữ ở chùa vào dịp hè không chỉ thu hút các học sinh mà còn nhiều vị sư trẻ cũng theo học. Sư Thạch Ngọc Luân vào tu học tại chùa Bàu Sơn đã 3 năm; trong đó có 2 năm học chữ Khmer tại chùa này dịp hè. Sư Luân chia sẻ: "Tôi học chữ Khmer không chỉ để biết đọc, biết viết, mà còn học đạo làm người, hiểu hơn về truyền thống văn hóa của dân tộc mình”.

Chính sách đồng hành cùng người dạy và người học

Lớp học chữ Khmer tại chùa Bàu Sơn, xã Châu Thành thu hút nhiều con em đồng bào Khmer theo học.

Lớp học chữ Khmer tại chùa Bàu Sơn, xã Châu Thành thu hút nhiều con em đồng bào Khmer theo học.

Để duy trì và nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Khmer, tỉnh Vĩnh Long đã đầu tư đáng kể về cơ sở vật chất và chính sách hỗ trợ.

Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Vĩnh Long Thạch Tha Lai cho biết, Sở Giáo dục và Đào tạo đã trang bị đầy đủ phòng học, bàn ghế, bảng lớp, trang thiết bị… cho các trường có dạy tiếng Khmer; trang bị sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, vở tập viết với tổng kinh phí hơn 1 tỷ đồng, đủ để cho học sinh mượn học miễn phí.

Tại các điểm chùa, ngoài việc tận dụng cơ sở vật chất sẵn có, ngành giáo dục còn hỗ trợ 1.773 bộ bàn ghế và toàn bộ sách giáo khoa phục vụ các lớp học chữ Khmer, đảm bảo người học tiếp cận được kiến thức chuẩn mực, bài bản.

Đặc biệt, tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ các sư, sãi và Achar dạy học tại chùa với mức 35.000 đồng/tiết học. Dịp hè 2025, tỉnh hỗ trợ 946 người dạy chữ Khmer tại chùa với tổng kinh phí gần 5 tỷ đồng. Đây là nguồn động viên ý nghĩa, ghi nhận sự đóng góp của các vị sư, Achar trong công cuộc bảo tồn tiếng nói, chữ viết, và văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số.

Bên cạnh đó, giáo viên dạy tiếng Khmer tại vùng đặc biệt khó khăn ở tỉnh được hưởng phụ cấp 50%; các vùng khác được hưởng phụ cấp 30% theo Nghị định 76/2019/NĐ-CP về chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và người hưởng lương trong lực lượng vũ trang công tác ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Lớp học chữ Khmer tại chùa Bàu Sơn, xã Châu Thành hè năm 2025.

Lớp học chữ Khmer tại chùa Bàu Sơn, xã Châu Thành hè năm 2025.

Hiện, toàn tỉnh có 9 trường phổ thông dân tộc nội trú với 87 lớp học, hơn 3.000 học sinh dân tộc thiểu số, chủ yếu là người Khmer. Đây là những trường thuộc diện chính sách đặc biệt ưu tiên, đảm nhiệm nhiệm vụ “vừa nuôi - vừa dạy” học sinh là con em đồng bào Khmer. Ngoài ra, tỉnh còn có một trường Trung cấp Pali-Khmer cũng đang đào tạo trên 200 học viên, góp phần đào tạo thế hệ kế cận có hiểu biết sâu sắc về ngôn ngữ và văn hóa Khmer.

Học sinh học tại các trường phổ thông dân tộc nội trú và trường Trung cấp Pali-Khmer được miễn học phí, hằng tháng được nhận học bổng bằng 80% mức lương cơ bản; được cấp thẻ bảo hiểm y tế, học phẩm hằng năm. Học sinh mới trúng tuyển vào trường được cấp chiếu, chăn, màn, áo khoác, áo mưa, áo quần đồng phục… Ngoài ra, học sinh còn được mượn sách giáo khoa để học, hỗ trợ tiền tàu xe, điện, nước sinh hoạt…

khmer-4925-11.jpg
Một lớp học chữ Khmer hè năm 2025 tại chùa Bàu Sơn, xã Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long.

Với chính sách hiệu quả, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành và tâm huyết của đội ngũ giáo viên, sư, sãi, Achar, ngôn ngữ Khmer đang được gìn giữ và lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống đồng bào dân tộc thiểu số. Đây không chỉ là bước đi quan trọng trong xây dựng nền giáo dục toàn diện, bình đẳng, mà còn góp phần củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, tạo nền tảng vững chắc cho một xã hội đa văn hóa, tiến bộ và giàu bản sắc Việt Nam./.

Có thể bạn quan tâm

Giá mía thấp, đường tồn kho cao khiến doanh nghiệp nông dân gặp khó

Giá mía thấp, đường tồn kho cao khiến doanh nghiệp nông dân gặp khó

Dù trong thời điểm thu hoạch chính cho niên vụ 2025 - 2026, nhưng người trồng mía tại tỉnh Đắk Lắk không mấy phấn khởi khi năng suất giảm và giá mía xuống thấp so với mọi năm. Các doanh nghiệp thu mua mía để sản xuất đường cũng gặp khó khăn khi sản phẩm khó tiêu thụ trên thị trường do phải cạnh tranh với đường nhập lậu. Người dân và doanh nghiệp đang tìm giải pháp ổn định chuỗi sản xuất và tiêu thụ mía đường.

Siết chặt các biện pháp phòng, chống bệnh dại trong mùa nắng nóng

Siết chặt các biện pháp phòng, chống bệnh dại trong mùa nắng nóng

Những năm gần đây, bệnh dại tại Đắk Lắk có xu hướng gia tăng và diễn biến khó lường. Thời điểm này, địa phương đang bước vào mùa khô với nhiệt độ tăng cao, kéo theo nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Trước thực tế trên, ngành Y tế tỉnh đang khẩn trương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm kiểm soát, hạn chế tối đa số ca tử vong và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Cà Mau tạo sinh kế giúp đồng bào Khmer vươn lên

Cà Mau tạo sinh kế giúp đồng bào Khmer vươn lên

Những năm qua, cùng với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự nỗ lực vươn lên của bản thân, đời sống của đồng bào Khmer trên địa bàn tỉnh Cà Mau không ngừng khởi sắc. Người dân ngày càng an tâm lao động sản xuất, phát triển kinh tế gia đình, bảo tồn, phát huy truyền thống văn hóa, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc. 

Đặt 'chuẩn cao' cho nông sản

Đặt 'chuẩn cao' cho nông sản

Để góp phần phát triển nông nghiệp bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân, trong giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh Tuyên Quang tập trung thực hiện Đề án đảm bảo an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng nông, lâm, thủy sản trên địa bàn.

Đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm an toàn sửa chữa cầu Sông Lô

Đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm an toàn sửa chữa cầu Sông Lô

Ngày 25/3, Đoàn công tác của tỉnh Phú Thọ do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quách Tất Liêm dẫn đầu đã đi kiểm tra thực tế công tác sửa chữa, khắc phục hư hỏng cầu Sông Lô tại xã Đoan Hùng, kiểm tra phương án bảo đảm an toàn giao thông tại cầu Đoan Hùng.

Đổi thay ở xã vùng cao Kỳ Thượng

Đổi thay ở xã vùng cao Kỳ Thượng

Với tài nguyên rừng phong phú, bản sắc văn hóa dân tộc đặc sắc và hệ sinh thái nguyên sơ, xã vùng cao Kỳ Thượng (Quảng Ninh) đang định hướng phát triển theo mô hình kinh tế lâm nghiệp bền vững gắn với du lịch cộng đồng.

'Cứu' hàng trăm tấn mơ, mận Sơn La bị thiệt hại do mưa đá

'Cứu' hàng trăm tấn mơ, mận Sơn La bị thiệt hại do mưa đá

Ngày 24/3, đông đảo đoàn viên, thanh niên các trường đại học, cao đẳng, học sinh đã đến hỗ trợ nhân dân ở một số bản thuộc phường Chiềng An (Sơn La) thu gom, phân loại, vận chuyển quả mơ, mận bị mưa đá làm rụng để mang đi tiêu thụ.

Cử tri đồng bào Khmer đặt niềm tin vào đại biểu trúng cử

Cử tri đồng bào Khmer đặt niềm tin vào đại biểu trúng cử

Sau khi danh sách các đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 được công bố, cử tri vùng đồng bào Khmer bày tỏ nhiều phấn khởi và tin vào sự lựa chọn đúng đắn qua lá phiếu của mình. Họ hy vọng các đại biểu trúng cử sẽ phản ánh trung thực tâm tư, nguyện vọng và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số.

Gió lốc gây thiệt hại tại xã Thu Lũm

Gió lốc gây thiệt hại tại xã Thu Lũm

Ngày 22/3, Chủ tịch UBND xã Thu Lũm (Lai Châu) Lê Thanh Tâm cho biết, từ 18 giờ 30 phút đến 20 giờ ngày 21/3, trên địa bàn xã xảy ra gió lốc, ảnh hưởng đến nhiều công trình và nhà dân tại một số bản trong xã.

Tặng 3.000 cây sâm Ngọc Linh giống cho thanh niên vùng khó

Tặng 3.000 cây sâm Ngọc Linh giống cho thanh niên vùng khó

Ngày 21/3, UBND ba xã Tu Mơ Rông, Măng Ri, Đăk Sao (tỉnh Quảng Ngãi) phối hợp với Công ty Cổ phần Vingin (đơn vị sở hữu Thương hiệu Sâm Ngọc Linh K5) tổ chức chương trình “Cội nguồn di sản” kỷ niệm 53 năm tìm thấy cây sâm Ngọc Linh đầu tiên (19/3/1973 - 19/3/2926); tổ chức hoạt động hướng nghiệp cho đoàn viên, thanh niên, gắn với hỗ trợ phát triển vườn sâm Ngọc Linh.

Lan tỏa nghĩa cử cao đẹp hiến máu cứu người

Lan tỏa nghĩa cử cao đẹp hiến máu cứu người

Ngày 21/3, Ban Chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Phân hiệu Trường Đại học Luật tại tỉnh Đắk Lắk tổ chức Chương trình hiến máu tình nguyện “Lễ hội Xuân hồng năm 2026”.

Giữ rừng hiệu quả từ gốc

Giữ rừng hiệu quả từ gốc

Dựa vào cộng đồng dân tộc thiểu số tại chỗ để giao khoán, quản lý và bảo vệ rừng đang chứng minh hiệu quả rõ rệt tại nhiều địa phương. Không chỉ góp phần giữ vững diện tích rừng, mô hình này còn tạo sinh kế, nâng cao ý thức trách nhiệm, biến người dân thành lực lượng nòng cốt trong bảo vệ tài nguyên rừng.

Nhộn nhịp mùa "hái lộc" nhung hươu của đồng bào dân tộc Mường

Nhộn nhịp mùa "hái lộc" nhung hươu của đồng bào dân tộc Mường

Về các xã vùng cao Phú Long và Cúc Phương, tỉnh Ninh Bình những ngày sau Tết Nguyên đán, du khách không chỉ được đắm mình trong không gian xanh mát của đại ngàn mà còn được chứng kiến không khí nhộn nhịp của mùa thu hoạch nhung hươu - loại sản vật đang giúp đồng bào dân tộc Mường nơi đây phát triển kinh tế, vươn lên làm giàu.

Đặc sắc phiên chợ 'mua may, bán rủi' dưới chân dãy Cham Chu hùng vĩ

Đặc sắc phiên chợ 'mua may, bán rủi' dưới chân dãy Cham Chu hùng vĩ

Giữa miền đất trù phú dưới chân dãy Cham Chu hùng vĩ, có một phiên chợ chỉ họp một lần trong năm nhưng lại neo giữ ký ức của bao thế hệ. Chợ Thụt, xã Phù Lưu (tỉnh Tuyên Quang), không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, mà còn là không gian văn hóa đặc biệt, nơi con người tìm về niềm tin, tình thân và những giá trị bền chặt của cộng đồng.

Xây trường nội trú liên cấp - chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng biên

Xây trường nội trú liên cấp - chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng biên

Giữa đại ngàn núi rừng, hai ngôi trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở ở các xã A Lưới 3, 4 (thành phố Huế) khang trang, rộng lớn đang dần hình thành. Đây là hai trong những công trình được Đảng, Nhà nước đầu tư xây dựng ở các xã vùng biên A Lưới 1, A Lưới 2, A Lưới 3, A Lưới 4, A Lưới 5 (thành phố Huế). Sau khi các công trình này hoàn thành, học sinh vùng cao nơi đây sẽ được hưởng thụ môi trường giáo dục tốt nhất, với cơ sở hạ tầng hiện đại, sạch đẹp.

Đòn bẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững ở xã miền núi

Đòn bẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững ở xã miền núi

Đông Thọ là xã đặc biệt khó khăn của tỉnh Tuyên Quang với điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều hạn chế, dân số chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số như: Mông, Tày, Cao Lan… Những năm gần đây, nhờ phát huy hiệu quả nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025, đời sống người dân ngày càng cải thiện, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Tạo môi trường học tập tốt nhất cho học sinh miền núi biên giới

Tạo môi trường học tập tốt nhất cho học sinh miền núi biên giới

Ngày 19/3, tại thôn Nhân Hòa, xã Hoàng Văn Thụ (Lạng Sơn), Bộ Công an tổ chức khởi công xây dựng Trường Mầm non xã Hoàng Văn Thụ. Cùng ngày, tỉnh Lạng Sơn đồng loạt khởi công 7/11 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở còn lại tại các xã biên giới: Đồng Đăng, Ba Sơn, Cao Lộc, Hoàng Văn Thụ, Thụy Hùng, Quốc Việt và Kháng Chiến.

Đảm bảo an sinh xã hội gắn với củng cố thế trận biên phòng nơi tuyến biển

Đảm bảo an sinh xã hội gắn với củng cố thế trận biên phòng nơi tuyến biển

Trong một thập kỷ qua, lực lượng Bộ đội Biên phòng thành phố Cần Thơ đã tích cực tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội tại địa phương thông qua hàng loạt mô hình, chương trình và phong trào thiết thực. Sự đồng hành gắn bó này không chỉ giúp nhân dân nâng cao đời sống vật chất, tinh thần mà còn góp phần củng cố vững chắc "thế trận lòng dân" nơi tuyến biển.

Khởi công Dự án xây dựng Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Na Sang

Khởi công Dự án xây dựng Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Na Sang

Sáng 19/3, tại xã Na Sang, Công an tỉnh Điện Biên phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức Lễ khởi công Dự án xây dựng Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Na Sang. Dự buổi lễ có Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cùng lãnh đạo tỉnh và các bộ, ngành liên quan.

Phát huy tiềm năng, lợi thế vùng đất 'cột mốc ba biên'

Phát huy tiềm năng, lợi thế vùng đất 'cột mốc ba biên'

Ngày 18/3, trong chuyến công tác tại các xã phía Tây tỉnh Quảng Ngãi (Kon Tum cũ), Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang đã có buổi làm việc với Ủy ban nhân dân ba xã biên giới: Dục Nông, Bờ Y, Sa Loong và các xã Măng Đen, Măng Bút, Kon Plong về tình hình kinh tế - xã hội đảm bảo an ninh quốc phòng trong thời gian qua và năm 2026.

Thăm, chúc Tết Ramưwan đồng bào Chăm năm 2026

Thăm, chúc Tết Ramưwan đồng bào Chăm năm 2026

Nhân dịp Tết cổ truyền Ramưwan năm 2026, ngày 18/3, đại diện lãnh đạo Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lâm Đồng cùng một số sở, ngành tổ chức các đoàn đến thăm và chúc tết đồng bào Chăm đang sinh sống tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh.

Thanh niên với chủ quyền biên giới quốc gia

Thanh niên với chủ quyền biên giới quốc gia

Ngày 18/3, tại xã Thới Thuận, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Vĩnh Long phối hợp Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Giao Long tổ chức chương trình “Tháng Ba biên giới” năm 2026, nhân kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 - 26/3/2026); 67 năm Ngày truyền thống Bộ đội Biên phòng Việt Nam (3/3/1959 - 3/3/2026) và 37 năm Ngày Biên phòng toàn dân (3/3/1989 - 3/3/2026).