Thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 khóa X, những năm qua, Hà Nội đã trở thành điểm sáng của cả nước trong công tác phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Đặc biệt, với phương châm “lấy nông dân làm gốc”, chương trình đã mang lại hiệu quả thực chất, góp phần nâng cao đời sống người dân nông thôn...
Diện mạo nông thôn Hà Nội hôm nay.
* Nghị quyết Trung ương 7 tạo sức lan tỏa sâu rộng
Nông nghiệp, nông dân, nông thôn (tam nông) luôn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự ổn định, phát triển kinh tế - xã hội; là vấn đề có tính chiến lược trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và sự nghiệp cách mạng của Đảng.
Nhiều nghị quyết, văn bản quan trọng về vấn đề này đã được Đảng ban hành như: Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; Kết luận 97-KL/TW ngày 15/5/2014 của Bộ Chính trị về một số chủ trương, giải pháp tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn; Kết luận 54-KL/TW ngày 7/8/2019 của Bộ Chính trị tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và những chủ trương, chính sách về lĩnh vực an ninh lương thực, phòng chống thiên tai, phòng chống dịch bệnh, an toàn thực phẩm…
Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng tham quan làng nghề khảm trai Chuyên Mỹ ở xã Chuyên Mỹ, huyện Phú Xuyên, Hà Nội.
Ông Chu Phú Mỹ, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội cho biết: Nghị quyết Trung ương 7 đã thúc đẩy mạnh mẽ phát triển nông nghiệp và nông thôn. Cùng với các ngành kinh tế mũi nhọn, nông nghiệp đã trở thành thế mạnh, trụ đỡ cho nền kinh tế Thủ đô. Đến nay, khu vực nông thôn đã thực sự "thay da đổi thịt", trở thành miền quê đáng sống; đặc biệt xác định "lấy dân làm gốc", xây dựng nông thôn mới là "của dân, do dân và vì dân" nên đến nay đời sống của người dân đã không ngừng được cải thiện, nâng cao.
Nghị quyết Trung ương 7 đã tạo sức lan tỏa sâu rộng đến khắp các thôn, xóm, xã, phường và đông đảo quần chúng nhân dân, một phong trào sôi nổi đã được hình thành và phát triển, nhất là phong trào xây dựng nông thôn mới trên địa bàn Thành phố. Kết quả đó càng khẳng định hiệu quả mà Nghị quyết mang lại và đã làm cho Đảng, Nhà nước thấy rõ hơn về chủ trương, chính sách, cơ chế và biện pháp tổ chức thực hiện công cuộc phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong thời kỳ mới.
Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến, Trưởng ban Chỉ đạo Chương trình số 04-CTr/TU của Thành ủy về “Đẩy mạnh thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia Xây dựng nông thôn mới gắn với cơ cấu lại ngành Nông nghiệp và phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân giai đoạn 2021 - 2025" kiểm tra công tác xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Hoài Đức, Hà Nội.
Trong nông nghiệp, Hà Nội đã hoàn thành dồn điền đổi thửa, đưa cơ giới hóa, ứng dụng khoa học, công nghệ cao vào sản xuất gắn với xây dựng chuỗi liên kết, tiêu thụ sản phẩm, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Nếu như năm 2008, tổng giá trị sản xuất nông, lâm, thủy sản trên địa bàn đạt 20.137 tỷ đồng thì đến năm 2021, con số này đã lên tới 57.559 tỷ đồng. Tỷ trọng ngành trồng trọt đã giảm từ 48,5% xuống còn 39,78%; tỷ trọng ngành chăn nuôi tăng từ 49% lên 56,87%; tỷ trọng ngành dịch vụ tăng từ 2,5% lên 3,35%.
Hà Nội đã hình thành được nhiều vùng sản xuất nông nghiệp chuyên canh tập trung như vùng sản xuất lúa chất lượng cao ở hầu hết các huyện có quy hoạch sản xuất lúa (gồm: Mỹ Đức, Ứng Hòa, Phú Xuyên, Mê Linh, Thanh Oai, Chương Mỹ, Sóc Sơn, cho giá trị thu nhập tăng thêm so với sản xuất lúa truyền thống khoảng 25-30%); vùng sản xuất rau an toàn ở các huyện: Đông Anh, Phúc Thọ, Hoài Đức, Gia Lâm, Chương Mỹ, Đan Phượng… đạt giá trị sản xuất từ 400 - 500 triệu đồng/ha/năm; vùng trồng cây ăn quả ở một số xã thuộc các huyện Đan Phượng, Hoài Đức, Thanh Oai, Chương Mỹ, Gia Lâm, Thanh Trì, Phúc Thọ đạt giá trị từ 0,5 - 1 tỷ đồng/ha/năm.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội Chu Phú Mỹ (thứ hai, từ trái sang phải) cùng Đoàn công tác tham quan mô hình sản xuất lúa tại xã Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hòa, Hà Nội.
Bên cạnh đó, nhiều địa phương đã sản xuất và xây dựng được thương hiệu cho một số giống cây ăn quả có hiệu quả kinh tế cao như: Phật thủ, nhãn chín muộn, cam canh (Hoài Đức); bưởi tôm vàng (Đan Phượng); vùng trồng hoa, cây cảnh ở các huyện Mê Linh, Đan Phượng, Thường Tín, Đông Anh, Thạch Thất...
Trong xây dựng nông thôn mới, đến nay, Hà Nội đã có 14/18 huyện, thị xã đạt chuẩn nông thôn mới; 382/382 xã (chiếm 100%) đạt chuẩn nông thôn mới, 48 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, trong đó huyện Đan Phượng đã hoàn thành 100% xã nông thôn mới nâng cao và có 5 xã đạt nông thôn mới kiểu mẫu.
Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền và Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Trần Thanh Nam ký kết Chương trình phối hợp “Đảm bảo an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng nông lâm thủy sản giao thương giữa Hà Nội và các tỉnh, thành phố giai đoạn 2021 - 2025”.
Đời sống của bà con nông dân cũng không ngừng được cải thiện. Năm 2008, thu nhập bình quân khu vực nông thôn Hà Nội đạt 8 triệu đồng thì đến hết năm 2021 đã tăng trên 54,07 triệu đồng/người/năm. Các huyện có thu nhập bình quân đầu người cao như: Đan Phượng 66 triệu đồng, Gia Lâm 65 triệu đồng, Hoài Đức 64 triệu đồng, Chương Mỹ 62,5 triệu đồng.
Đa số các hộ gia đình có nhà kiên cố, khang trang. Công tác y tế, phòng chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe nông dân có nhiều tiến bộ; 100% trạm y tế xã có bác sĩ công tác tại trạm; 100% xã có điểm phục vụ bưu chính có người phục vụ.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội Nguyễn Ngọc Sơn (áo xanh) tham quan Hội chợ giới thiệu các sản phẩm làng nghề thủ công mỹ nghệ và sản phẩm OCOP thành phố Hà Nội do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội phối hợp với Ủy ban Nhân dân huyện Thạch Thất tổ chức.
Năm 2021, ước số hộ nghèo theo chuẩn nghèo giai đoạn 2016-2020 thì toàn Thành phố còn 1.363 hộ nghèo, chiếm tỉ lệ 0,06%; trong đó có 7 huyện (Đan Phượng, Đông Anh, Gia Lâm, Hoài Đức, Phúc Thọ, Sóc Sơn, Thanh Trì) không còn hộ nghèo.
* Tái cơ cấu nông nghiệp là then chốt, nông dân là chủ thể
Ông Chu Phú Mỹ, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội thông tin thêm: Với định hướng chiến lược lâu dài và xác định "xây dựng nông thôn mới có điểm khởi đầu nhưng không có điểm kết thúc", Hà Nội sẽ nỗ lực phát huy thế mạnh để tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 về tam nông cũng như những định hướng phát triển "nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh" theo tinh thần Hội nghị Trung ương 5 khóa XIII mới đây.Cụ thể, Hà Nội sẽ đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn liền với phát triển kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới, hướng tới phát triển nông nghiệp thông minh, công nghệ cao, hội nhập quốc tế, thích ứng với biến đổi khí hậu, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững; xác định tái cơ cấu nông nghiệp là nền tảng then chốt, xây dựng nông thôn mới là căn bản, nông dân là chủ thể.
Hà Nội sẽ phát triển nông nghiệp hàng hoá tập trung, quy mô lớn theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ cao, giá trị gia tăng gắn với quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất. Quan tâm phát triển mô hình liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ theo chuỗi giá trị; thực hiện tốt việc chuyển đổi đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả, hoa, cây cảnh, cây công trình phục vụ dịch vụ nông nghiệp, đô thị, phát triển sản xuất giống cây trồng, vật nuôi chất lượng cao, xây dựng vùng nguyên liệu nông sản an toàn gắn với mã vùng trồng, mã vạch sản phẩm, truy xuất nguồn gốc.
Hiện nay, nhiều địa phương, doanh nghiệp lớn trên địa bàn Hà Nội đã chọn nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch làm hướng đi chính để đầu tư. Trong ảnh: Cánh đồng trồng sâm Bố Chính của Hợp tác xã nông nghiệp công nghệ cao Phúc Lâm ở xã Thanh Mỹ, thị xã Sơn Tây, Hà Nội.
Về nông thôn, ông Chu Phú Mỹ cho biết: Hà Nội sẽ tiếp tục thực hiện hiệu quả chương trình xây dựng nông thôn mới theo hướng phát triển đô thị với quan điểm, mục tiêu tổng quát là: "Xây dựng nông thôn mới cần thực hiện thực chất hơn, thiết thực hơn, hiệu quả và bền vững hơn gắn liền với quá trình đô thị hóa, có điểm đầu nhưng không có điểm kết thúc, nông thôn mới phồn vinh, văn minh và hiện đại".
Đồng thời, xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội nông thôn đồng bộ, phù hợp theo tiêu chí đô thị; kinh tế nông thôn phát triển mạnh mẽ và bền vững, trình độ sản xuất tiên tiến, hiện đại và chuyên nghiệp, sản phẩm có sức cạnh tranh cao, sản xuất nông nghiệp gắn với phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu. Xã hội nông thôn dân chủ, bình đẳng, ổn định, giàu bản sắc văn hóa, nông dân giàu có; môi trường, cảnh quan, không gian nông thôn sáng, xanh, sạch, đẹp, văn minh; hệ thống chính trị ở nông thôn được tăng cường; quốc phòng và an ninh, trật tự an toàn xã hội được giữ vững trên địa bàn Thủ đô.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu gây bất lợi cùng chi phí đầu tư sản xuất nông nghiệp ngày càng tăng, để nông dân trồng lúa bám đồng ruộng, sản xuất có lãi thì cơ giới hóa đồng bộ từ khâu làm mạ, cấy, thu hoạch gắn với bộ giống lúa chất lượng cao đang là đòi hỏi bức thiết. Đây cũng là vấn đề đã và đang được thành phố Hà Nội quan tâm đẩy mạnh.
Đặc biệt, Hà Nội không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống về vật chất và tinh thần của người dân nông thôn. Khuyến khích phát triển các mô hình xử lý nước thải, chất thải làng nghề, rác thải sinh hoạt tại nguồn, ứng dụng công nghệ tái sử dụng chất thải nông nghiệp, làng nghề phục vụ nền kinh tế tuần hoàn; phát triển các mô hình thôn, xóm sáng, xanh, sạch, đẹp, an toàn, văn minh.
Bảo đảm an sinh xã hội đối với các gia đình chính sách, các hộ nghèo, cận nghèo khu vực nông thôn. Chú trọng nâng cao hiệu quả, chất lượng hoạt động các thiết chế văn hóa, y tế, giáo dục, thể thao và các dịch vụ tốt nhất đáp ứng nhu cầu của người dân.
Trang trại Hoa Viên ở xã Yên Bình, huyện Thạch Thất, Hà Nội đã ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lý môi trường chăn nuôi để tăng năng suất, hiệu quả sử dụng, nâng cao giá trị kinh tế.
Bên cạnh đó, tăng cường phát huy vai trò tự quản, sự tham gia của người dân đối với công tác phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn và đẩy lùi các tệ nạn xã hội, đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn nông thôn.
Bài: Thiện Tâm - Ảnh: Nguyễn Hoàng, Tư liệu BADTMN
