Trước tình hình thời tiết diễn biến phức tạp, UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường chủ động tuyên truyền, hướng dẫn người dân, đặc biệt là người dân ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa thực hiện các biện pháp chống rét, bảo đảm sức khỏe và an toàn cho người dân; căn cứ tình hình thời tiết, chủ động cho học sinh nghỉ học theo quy định.
Cùng đó, các địa phương tập trung triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống rét, dịch bệnh đối với cây trồng, vật nuôi, thủy sản nhằm giảm thiểu thiệt hại đối với sản xuất nông nghiệp; kịp thời tổ chức các đoàn công tác xuống cơ sở, nhất là các địa bàn vùng cao để trực tiếp tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc phòng, chống rét cho nhân dân, cây trồng, vật nuôi.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh hướng dẫn, đôn đốc các địa phương thực hiện các biện pháp kỹ thuật phòng, chống rét cho cây trồng và vật nuôi; hướng dẫn kế hoạch sản xuất vụ Đông - Xuân, cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện thời tiết. Chỉ đạo hệ thống thú y, khuyến nông cơ sở bám sát địa bàn, hướng dẫn kỹ thuật chi tiết cho từng loại cây trồng, vật nuôi.
Những ngày này, thời tiết rét đậm, rét hại tiếp tục diễn biến phức tạp. Trước tình hình đó, tỉnh Lào Cai khuyến cáo người dân không gieo trồng trong những ngày nhiệt độ xuống thấp, có sương muối hoặc băng giá; đồng thời che phủ, làm giàn bảo vệ cây con trong vườn ươm nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại có thể xảy ra.
Do ảnh hưởng của rét đậm, rét hại và sương muối, một số diện tích cây trồng ở xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai bị chết, gây thiệt hại cho người dân. Chính quyền địa phương kịp thời tuyên truyền, hướng dẫn bà con khôi phục sản xuất, lựa chọn giống cây phù hợp và triển khai các giải pháp nhằm bảo vệ diện tích cây trồng khác.
Với địa hình nằm ở độ cao trên 1.300 mét so với mực nước biển, xã Púng Luông có khí hậu ôn đới, vào mùa đông thường có nền nhiệt độ thấp hơn so với các địa phương khác và thường xuyên xuất hiện sương muối. Từ đầu mùa đông đến nay, trên địa bàn xã xảy ra ba đợt sương muối dày đặc gây ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp.
Ông Thào A Phềnh, Phó Chủ tịch UBND xã Púng Luông cho biết, để chủ động phòng, chống rét cho cây trồng vụ đông, UBND xã đã xây dựng kế hoạch và ban hành công văn chỉ đạo tới tất cả công ty, hợp tác xã và các hộ trồng trọt trên địa bàn chủ động ứng phó, phòng chống rét cho cây trồng. Trong số đó, xã chỉ đạo cán bộ chuyên môn tuyên truyền, hướng dẫn bà con nông dân che phủ nilon, tưới nước tan sương vào buổi sáng; che phủ gốc và chăm bón kỹ hơn để hạn chế thiệt hại.
Đặc biệt, bà con nên ưu tiên sử dụng các giống cây ưa lạnh nhằm hạn chế tối đa thiệt hại do sương muối và rét đậm gây ra. Đối với diện tích bị thiệt hại, xã tiếp tục chỉ đạo các hộ dân, doanh nghiệp cắt tỉa cây, ủ ấm cho cây trồng và tưới nước, bón phân để sớm khôi phục cây trồng do sương muối gây ra.
Ghi nhận của phóng viên, hàng năm vào thời điểm này sẽ là chính vụ thu hoạch ớt của người dân xã Púng Luông. Thế nhưng năm nay do ảnh hưởng của sương muối đến sớm và dày đặc, khiến nhiều diện tích ớt, cà tím của người dân nơi đây bị chết, buộc bà con phải chặt bỏ cây để chăm sóc vụ mới.
Hơn 2,5 ha ớt của người dân Púng Luông bị chết do sương muối.
Xót xa nhìn vườn ớt bị chết hàng loạt, anh Nguyễn Hoàng Anh, Giám đốc Công ty sản xuất nấm ăn, nấm dược liệu Mù Cang Chải ở thôn Hua Khắt, xã Púng Luông bộc bạch, công ty anh sản xuất nấm hương là chủ lực. Ngoài ra, anh thâm canh thêm các cây trồng như ớt, rau cần tây, cải bắp tím và rau mầm đá. Tuy nhiên, đặc trưng của thời tiết năm nay khắc nghiệt, thường thì đến tháng 11 âm lịch sương muối mới xuất hiện, nhưng năm nay tháng 9 âm lịch đã xuất hiện sương muối với nhiệt độ xuống thấp từ 3 - 4 độ C. Do đó, hơn 2,5 ha diện tích cây ớt chỉ thiên, chỉ địa của công ty bị ảnh hưởng. Sau khi sương muối kết thúc, cây ớt chết hàng loạt, quả ớt đều bị thối.
Công ty bị tổn thất nặng nề với sản lượng 20 - 25 tấn, trong khi giá ớt lại lên cao từ 100.000 đồng/kg trở lên. Để khắc phục cây trồng, đến nay đơn vị tiến hành chặt cành để khôi phục vụ sau. Thời gian tới, công ty tiếp tục huy động nhân công chăm sóc cây để nảy mầm và cho năng suất, sản lượng vụ sau. Đây cũng là bài học để anh rút kinh nghiệm chủ động các biện pháp bảo vệ cây trồng ngay từ sớm.
Tương tự, gia đình anh Lý A Vàng, thôn Púng Luông trồng gần 2 ha cà tím cũng bị chết do ảnh hưởng của sương muối. Tiếc nuối, hụt hẫng và buồn chán, đó là tâm trạng của người dân bị thiệt hại trong nông nghiệp. Anh Vàng buồn bã chia sẻ, toàn bộ diện tích cà đang trong giai đoạn sinh trưởng, phát triển tốt để cho ra quả và dự kiến thu hoạch vào tháng 6 tới đây. Thế nhưng, do ảnh hưởng của thời tiết, sương muối, đến nay toàn bộ diện tích cà tím bị chết khô; mất công thời gian dài chăm sóc mà không được thu quả, điều này gây thiệt hại lớn đến kinh tế của gia đình. Anh dự kiến vài ngày nữa sẽ chặt bỏ cây cà để qua Tết âm lịch bón phân, cải tạo đất rồi trồng cây mới.
Ngoài những cây trồng bị thiệt hại, nhiều hộ gia đình khác tại xã Púng Luông đã chủ động đầu tư hệ thống chống sương muối nhằm bảo vệ cây trồng, bảo vệ kinh tế cho gia đình.
Điển hình gia đình anh Trần Văn Vĩ, thôn Nậm Khắt, xã Púng Luông trồng 4ha hoa hồng, ngay trước khi bước vào mùa đông, anh đã đầu tư 800 triệu đồng hệ thống chống sương muối, nhờ đó đến nay toàn bộ diện tích cây hồng đều sinh trưởng, phát triển tốt. Anh Vĩ cho biết, thu nhập của gia đình anh chủ yếu dựa vào trồng hoa hồng. Nhằm bảo vệ sinh kế, anh đã triển khai nhiều giải pháp bảo vệ cây hồng trong những ngày nhiệt độ xuống thấp như: đầu tư hệ thống mái che bằng túi nilon, bơm nước vào ruộng để giữ ấm cho hoa hồng và tập trung chăm sóc hoa. Nhờ đó, hàng năm trừ chi phí, gia đình anh có thu nhập từ 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng và tạo việc làm cho 20 - 30 lao động địa phương/ngày với thu nhập từ 180 - 250 nghìn đồng/ngày.
Xã Púng Luông hiện có trên 2.150 cây trồng nông nghiệp; trong đó có 791ha ngô xuân hè, 76 ha cây hoa hồng, 66 ha lúa đông xuân, 50 ha rau các loại, nấm 4 ha, ớt gần 3 ha, 2 ha cà tím và 2 ha xu xu lấy ngọn… Thế nhưng, do ảnh hưởng của thời tiết và sương muối nên xã có 3 loại cây gồm ớt, cà tím, xu xu bị thiệt hại./.
