Thời gian qua, công tác giảm nghèo tại tỉnh Đắk Lắk, đặc biệt ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, ghi nhận nhiều chuyển biến nhờ mô hình hỗ trợ sinh kế theo nhu cầu và điều kiện thực tế của người dân. Từ việc hỗ trợ con giống, cây trồng, đến tập huấn kỹ thuật và giám sát quá trình sản xuất, các mô hình giảm nghèo đã tạo sinh kế bền vững, giúp nhiều hộ vươn lên ổn định kinh tế.
Trao sinh kế phù hợp, mở lối thoát nghèo
Gia đình anh Mã Văn Thi, thôn Ea Lang, xã Cư Pui (tỉnh Đắk Lắk) thuộc diện cận nghèo. Vừa qua, anh được hỗ trợ một con bò đực vỗ béo trị giá 25 triệu đồng. Không chỉ được cấp bò, anh còn được tập huấn kỹ thuật chăm sóc, hướng dẫn phòng bệnh và hỗ trợ thức ăn trong giai đoạn đầu. Nhờ đó, con bò phát triển tốt, tạo nền tảng để gia đình tăng thêm thu nhập.
Anh Mã Văn Thi cho biết, từ ngày nhận bò, gia đình cố gắng chăm sóc thật tốt để bò phát triển, tạo thêm thu nhập. Anh rất cảm ơn chính quyền địa phương.
Ông Hoàng Văn Quảng, Trưởng thôn Ea Lang cho biết, toàn thôn có 180 hộ, trong đó, 66 hộ nghèo, đa số là đồng bào dân tộc Mông, Tày, Thái sinh sống. Năm 2025, toàn thôn được hỗ trợ 15 con bò. Được hỗ trợ, bà con rất mừng, chịu khó, chăm chỉ làm ăn, đặc biệt là trong chăn nuôi. Ông mong cấp trên tiếp tục quan tâm hỗ trợ vốn, sinh kế để nhiều hộ có cơ hội thoát nghèo bền vững.
Các mô hình không chỉ trao “cần câu”, mà còn giúp bà con thay đổi thói quen sản xuất, tăng cường tiếp cận khoa học kỹ thuật.
Tại xã Ea Wer (tỉnh Đắk Lắk), mô hình hỗ trợ sinh kế đang phát huy hiệu quả. Chị H’Khập Êban, buôn Tul B, xã Ea Wer cho biết, trước đây, gia đình thuộc diện hộ nghèo, có bốn con nhỏ, cuộc sống khó khăn. Tháng 4/2025, chị được hỗ trợ hai con bò cái lai sinh sản trị giá 30 triệu đồng. Từ đó, kinh tế gia đình bắt đầu chuyển biến. Bò phát triển khỏe, cho phân để trồng trọt; chị nuôi thêm 7 con dê, gây đàn thành công; đồng thời, phát triển mô hình chăn nuôi gà, chim bồ câu... Nhờ biết cách xoay vòng vốn từ chăn nuôi, gia đình chị đã thoát nghèo trong năm 2025.
Chị H’Kiếp Kpơr, Trưởng buôn Tul B cho biết, năm 2025, buôn có 11 hộ được hỗ trợ bò sinh sản. Nhờ các mô hình này, số hộ nghèo giảm đáng kể. Nếu như năm 2024 buôn có 167 hộ nghèo, đến nay chỉ còn 104 hộ. Nhiều hộ bước đầu phát triển kinh tế, ổn định sinh kế.
Theo ông Trần Minh Trình, Phó Chủ tịch UBND xã Ea Wer, địa phương có điều kiện tự nhiên khó khăn, đất đai kém màu mỡ khiến người dân gặp trở ngại trong phát triển sản xuất. Vì vậy, xã ưu tiên khảo sát kỹ từng thôn, áp dụng mô hình phù hợp, trong đó, chăn nuôi bò mang lại hiệu quả rõ nhất. Xã thường xuyên giám sát, tập huấn kỹ thuật và tuyên truyền giúp bà con thay đổi nhận thức, hạn chế tâm lý trông chờ vào hỗ trợ.
Nguồn lực lớn, hiệu quả rõ rệt
Nhờ nguồn lực từ Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, hàng nghìn hộ dân nghèo, cận nghèo tại tỉnh Đắk Lắk đã được hưởng lợi. Các mô hình không chỉ trao “cần câu” mà còn giúp bà con thay đổi thói quen sản xuất, tăng cường tiếp cận khoa học kỹ thuật.
Gia đình anh Y Lich Niê, buôn Khanh, xã Cư Pui, tỉnh Đắk Lắk, được hỗ trợ gần 400 cây cà phê giống trị giá gần 20 triệu đồng để phát triển kinh tế.
Ông Nguyễn Minh Nghiệp, Phó Chủ tịch UBND xã Cư Pui cho biết, nhờ sự đồng lòng của chính quyền và người dân, tỷ lệ hộ nghèo toàn xã giảm từ hơn 57% năm 2020 xuống còn gần 50% cuối năm 2024. Để có kết quả trên, địa phương luôn khảo sát nhu cầu thực tế, lựa chọn mô hình phù hợp điều kiện từng thôn, bảo đảm dự án đi vào thực tiễn và phát huy hiệu quả kinh tế.
Giai đoạn 2021-2025, tổng nguồn lực thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững tại địa phương đạt hơn 1.778 tỷ đồng. Đối với Dự án 2 về đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo, tỉnh đã xây dựng trên 500 mô hình, với hơn 5.700 hộ hưởng lợi. Các mô hình như nuôi bò sinh sản, dê, heo, trồng rừng… mang lại hiệu quả rõ rệt, nhiều hộ trở thành điển hình làm kinh tế giỏi.
Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022-2025 giảm bình quân 1,67%/năm, từ 10,09% cuối năm 2021 với gần 77.000 hộ xuống còn 5,08% cuối năm 2024 với hơn 40.000 hộ. Đặc biệt, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm bình quân 4,47%, giảm gấp gần hai lần chỉ tiêu đề ra. Dự kiến cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 3% trở lên, còn khoảng 2,08%.
Ông Nguyễn Đức Thắng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk cho biết, việc lựa chọn các mô hình đảm bảo phù hợp phong tục tập quán, trình độ thâm canh, khả năng đầu tư và điều kiện sản xuất giúp người dân yên tâm phát triển kinh tế. Các dự án được xây dựng dựa trên đề xuất của cộng đồng, người dân tự lựa chọn con giống, vật tư trong vùng để bảo đảm chất lượng và giá hợp lý, tạo sự đồng thuận cao.
Nhờ sự đồng lòng của chính quyền và người dân, tỷ lệ hộ nghèo toàn xã Cư Pui, tỉnh Đắk Lắk giảm từ hơn 57% năm 2020 xuống còn gần 50% cuối năm 2024.
Tuy nhiên, theo ông Thắng, quá trình triển khai gặp khó khăn do đối tượng thụ hưởng phần lớn là hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, trình độ sản xuất còn hạn chế, cần nhiều thời gian để tuyên truyền, chuyển đổi nhận thức...
Ông kiến nghị, để chính sách được liên tục Quốc hội và các bộ, ngành sớm ban hành Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026-2030 (gồm cơ chế, chính sách, văn bản hướng dẫn...); bên cạnh đó, Chính phủ cần sớm ban hành nghị định về chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn tiếp theo để các địa phương có cơ sở triển khai thực hiện.
Chương trình hỗ trợ sinh kế không chỉ giúp hàng nghìn hộ dân thoát nghèo bền vững mà quan trọng hơn đã thay đổi tư duy sản xuất. Người dân không còn trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước mà chủ động tiếp cận kỹ thuật, mở rộng mô hình và tự tin vươn lên bằng chính sức lao động của mình. Đây là nền tảng để tỉnh Đắk Lắk tiếp tục giảm nghèo bền vững trong những năm tiếp theo.
