Mưa lũ không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát dịch bệnh, đe dọa trực tiếp sức khỏe người dân ở các xã miền núi Nghệ An.
Những ngày này, người dân vùng lũ cùng chính quyền địa phương, lực lượng chức năng đang khẩn trương vệ sinh môi trường, dọn dẹp nhà cửa, chủ động phòng ngừa dịch bệnh sau lũ.
Tiềm ẩn bùng phát dịch bệnh
Xã Tương Dương là một trong những địa phương bị thiệt hại nặng do bão số 3 (Wipha). Gia đình chị Vi Thị Hoài, ở khối Hòa Đồng phải dùng nước sông Lam đục ngầu để dọn dẹp nhà vì thiếu nước sạch. "Nhà tôi bị bùn tràn vào gần nửa mét, phải nhờ cả anh em họ hàng, lực lượng cứu trợ đến phụ giúp. Chúng tôi phải bơm nước từ sông lên để lau chùi, sinh hoạt. Xác động vật chết nhiều, tôi và nhiều người trong khối đã bắt đầu bị ghẻ nước, lở loét tay chân", chị Hoài cho biết.
Tình trạng thiếu nước sạch kéo dài nhiều ngày khiến việc vệ sinh cá nhân, dọn dẹp nhà cửa của người dân gặp nhiều khó khăn. Các lực lượng chức năng đang hỗ trợ người dân dọn dẹp theo hình thức cuốn chiếu, song nhu cầu về nước sinh hoạt và thuốc men vẫn rất cấp thiết.
Điều khiến người dân lo lắng nhất hiện nay là nguy cơ bùng phát dịch bệnh sau lũ nên họ mong muốn, chính quyền sớm cấp hóa chất khử trùng, máy bơm để làm sạch chuồng trại, bảo vệ đàn vật nuôi; hỗ trợ khôi phục điện, nước và tổ chức phun thuốc khử trùng để bà con yên tâm ổn định cuộc sống.
Thực tế, nhiều người dân đã xuất hiện các triệu chứng như ghẻ lở, tiêu chảy, đau mắt đỏ do tiếp xúc với môi trường ô nhiễm. Trung tâm Y tế Tương Dương đang tích cực tuyên truyền, hướng dẫn người dân giữ gìn vệ sinh, bảo vệ sức khỏe. Tuy nhiên, để ứng phó hiệu quả, địa phương rất cần được hỗ trợ thêm máy phun hóa chất, thuốc và vật tư y tế.
BS Trần Văn Công, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế Tương Dương cho biết: "Chúng tôi rất cần máy phun điện, phun xăng và hóa chất để xử lý môi trường, phòng ngừa dịch bệnh sau lũ".
"Chính quyền địa phương đang tích cực kết nối với tỉnh để được hỗ trợ hóa chất, vật tư tiêu độc khử trùng, đảm bảo an toàn vệ sinh môi trường cho người dân", Chủ tịch UBND xã Tương Dương Nguyễn Hồng Tài thông tin.
Tại các xã bị ảnh hưởng bởi lũ ở miền Tây Nghệ An, không chỉ các hộ dân mà nhiều điểm trường, trạm y tế, nhà văn hóa cũng đang được các thầy, cô giáo, đoàn viên thanh niên, bộ đội Biên phòng và công an hỗ trợ dọn dẹp. Công tác vệ sinh môi trường được ưu tiên nhằm hạn chế nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Chính quyền địa phương đã cử cán bộ y tế đến từng bản hướng dẫn người dân khử khuẩn nguồn nước, xử lý thực phẩm an toàn và tiêu độc, khử trùng chuồng trại.
Ứng phó nhanh để kiểm soát dịch sớm
Người dân điều khiển phương tiện ô tô, xe máy di chuyển qua một điểm ngập trên quốc lộ 7 vừa thông tuyến tạm thời vào trưa ngày 24/7. Ảnh: Xuân Tiến/TTXVN
Ngay sau khi lũ rút, ngành y tế Nghệ An đã nhanh chóng cử đoàn công tác khảo sát, kiểm tra, hỗ trợ các Trung tâm Y tế vùng bị ảnh hưởng. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Nghệ An đã cấp phát viên lọc nước Aquatabs và túi đựng nước cho các Trung tâm Y tế tại Kỳ Sơn, Tương Dương, Con Cuông, Anh Sơn, Quỳ Châu, Quế Phong… để hỗ trợ người dân đảm bảo nước sạch sinh hoạt.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Nghệ An, tại các khu vực từng bị ngập lụt, sau khi nước rút thường để lại lượng lớn bùn đất, rác thải và xác động vật, gây ô nhiễm môi trường, nguồn nước và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh nhiều dịch bệnh nguy hiểm như tiêu chảy, tả, lỵ, thương hàn, đau mắt đỏ, viêm đường hô hấp, nấm da, cúm, sốt xuất huyết...
Để chủ động phòng, chống dịch bệnh trên toàn tỉnh, nhất là tại các điểm ngập lụt, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Nghệ An cùng các Trung tâm Y tế tuyến đã tăng cường giám sát, hỗ trợ địa phương phát hiện sớm, xử lý kịp thời các ổ dịch truyền nhiễm. Đồng thời, ngành Y tế cũng tích cực tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp xử lý môi trường và phòng ngừa dịch bệnh một cách hiệu quả.
Tiến sỹ, bác sỹ Chu Trọng Trang, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Nghệ An cho biết: Trong năm 2025, Trung tâm đã triển khai 2 đợt cấp phát cloramin B và hóa chất cho 20 Trung tâm Y tế toàn tỉnh, chủ động ứng phó mùa mưa bão.
Việc đảm bảo nước sạch, môi trường vệ sinh là chìa khóa ngăn chặn các bệnh truyền nhiễm. Đây không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là nhiệm vụ lâu dài sau thiên tai. Các hoạt động hỗ trợ của ngành Y tế sẽ tiếp tục được triển khai mạnh mẽ trong thời gian tới, giúp các địa phương sớm ổn định cuộc sống, kiểm soát tốt dịch bệnh hậu lũ lụt.
Giám đốc Sở Y tế Nghệ An Lê Thị Hoài Chung thông tin, Sở đã có công văn yêu cầu các đơn vị y tế chủ động triển khai phòng, chống dịch bệnh, vệ sinh môi trường, đảm bảo an toàn thực phẩm và duy trì công tác khám chữa bệnh sau mưa lũ, ngập úng.
Theo đó, các đơn vị cần rà soát, xác định vùng có nguy cơ cao bùng phát dịch; tăng cường đội cơ động hỗ trợ giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các bệnh truyền nhiễm; chuẩn bị đầy đủ nhân lực, thuốc, hóa chất, vật tư y tế, triển khai vệ sinh môi trường theo phương châm "nước rút đến đâu, làm vệ sinh đến đó", thu gom, xử lý xác động vật đúng quy định, phun hóa chất diệt côn trùng tại các khu vực nguy cơ cao.
Sở cũng yêu cầu đẩy mạnh truyền thông tại cộng đồng, hướng dẫn người dân xử lý nước sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm và phòng ngừa các bệnh thường gặp như tiêu chảy, đau mắt đỏ, bệnh ngoài da, cúm, sốt xuất huyết; giám sát chặt tại các điểm sơ tán, vùng bị cô lập để kịp thời phát hiện và dập tắt các ổ dịch có thể phát sinh.
Nước lũ rút đi, Trung tâm Y tế Tương Dương ngập chìm trong bùn đất và rác. Nhiều loại máy móc như máy chụp X-quang, máy thở, máy oxy, máy khử khuẩn, nồi hấp, ô tô... và cả dụng cụ y tế, thuốc men đều hư hỏng. Hoạt động khám, chữa bệnh của trung tâm bị tê liệt. Để sớm đưa Trung tâm hoạt động trở lại, phục vụ khám chữa bệnh cho người dân, Sở Y tế Nghệ An đã chỉ đạo các cán bộ, viên chức và người lao động của Trung tâm phối hợp với lực lượng chức năng quét dọn bùn đất, sửa chữa cơ sở vật chất, thiết bị hư hỏng.
Giám đốc Sở Y tế Nghệ An đã chỉ đạo Bệnh viện Đa khoa Khu vực Tây Nam điều 2 xe cứu thương túc trực tại Trung tâm Y tế Tương Dương để đón các bệnh nhân xuống điều trị, trong bối cảnh Trung tâm chưa thể hoạt động.
Trước mắt, ngành Y tế hỗ trợ khẩn cấp các đơn vị bị thiệt hại do lũ bằng tiền mặt, thuốc men, trang thiết bị y tế và nhu yếu phẩm cần thiết; đồng thời thăm hỏi, động viên các bệnh nhân và nhân viên y tế bị ảnh hưởng nặng.
Trạm Y tế Mỹ Lý cũng là một cơ sở chịu thiệt hại nặng nề. Hưởng ứng lời kêu gọi của Giám đốc Sở Y tế, Bệnh viện Y học Cổ truyền Nghệ An đã mua sắm toàn bộ 23 danh mục thiết bị thiết yếu cùng máy phát điện, bộ năng lượng mặt trời để tặng Trạm y tế Mỹ Lý. Toàn bộ thiết bị dự kiến được vận chuyển đến trong ngày 28/7 để kịp thời đưa trạm vào hoạt động trở lại.
Sở Y tế cũng trao các phần quà động viên (gồm tiền mặt, thuốc men, trang thiết bị y tế, nhu yếu phẩm cần thiết) cho Trung tâm Y tế Kỳ Sơn và các trạm y tế vùng lũ, góp phần giúp các đơn vị sớm vượt qua khó khăn, khắc phục hậu quả thiên tai./.
