Không chỉ bao tiêu sản phẩm, nhiều doanh nghiệp đang tham gia sâu vào sản xuất, hỗ trợ vốn, kỹ thuật, tổ chức chuỗi liên kết, giúp nông dân ổn định sinh kế và phát triển bền vững. Việc tham gia sâu vào chuỗi sản xuất không chỉ giúp cả doanh nghiệp và nông dân giảm bớt rủi ro mà còn nâng sức cạnh tranh cho nông sản Việt.
Cây mía đang trở thành cây trồng chủ lực, giúp nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại Đắk Lắk thoát nghèo, phát triển kinh tế và nâng cao đời sống. Không chỉ dừng lại ở vai trò sinh kế, cây mía còn là mắt xích quan trọng trong chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân - nền tảng để xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, hướng tới sản xuất quy mô và bền vững.
Bà Kpă Hơ Trang (xã Suối Trai, tỉnh Đắk Lắk) cho biết, gia đình bà hiện canh tác 6 ha mía liên kết với Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam. Khi tham gia chuỗi liên kết, nông dân không còn sản xuất đơn lẻ mà được doanh nghiệp hỗ trợ toàn diện từ vốn, vật tư đến kỹ thuật. “Công ty cho mượn vốn tiền mặt, cung ứng giống mía, phân bón, thiết bị nông nghiệp với lãi suất 0%. Gia đình tôi còn được hỗ trợ lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt, máy bơm nước hiện đại nên việc chăm sóc thuận lợi hơn, năng suất cũng cao hơn”, bà Trang chia sẻ.
Nhờ sự đồng hành này, người trồng mía giảm đáng kể chi phí đầu tư, chủ động hơn trong sản xuất và yên tâm gắn bó lâu dài với cây trồng. Với những hộ như gia đình bà Trang, cây mía không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn góp phần duy trì vùng nguyên liệu bền vững cho nhà máy, qua đó củng cố mối liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp và nông dân.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông K.V.S.R. Subbaiah, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam cho biết, phương châm của KCP Việt Nam là đặt lợi ích của nông dân lên trên hết. Nếu không có nông dân thì sẽ không có nhà máy. Nông dân có nhiều sự lựa chọn. Nếu nông dân không trồng mía thì có thể trồng cây trồng khác nhưng KCP Việt Nam thì chỉ có cây mía.
Trong suốt 26 năm hoạt động, Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam luôn xác định đồng hành cùng nông dân và thường xuyên rà soát, điều chỉnh chính sách đầu tư qua từng năm nhằm gia tăng hỗ trợ cho người trồng mía. Doanh nghiệp phối hợp với nông dân xây dựng vùng nguyên liệu theo hướng bền vững thông qua các chính sách đầu tư, hỗ trợ không hoàn lại, đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất và tổ chức tập huấn nâng cao kỹ năng canh tác.
Cùng với đó, KCP Việt Nam đang nâng công suất Nhà máy đường Sơn Hòa từ 10.000 tấn mía/ngày lên 15.000 tấn/ngày, đồng thời mở rộng dự án điện sinh khối giai đoạn 2 từ 30 MW lên 75 MW. Những bước đi này không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn góp phần củng cố vùng nguyên liệu, tăng giá trị gia tăng và phát triển chuỗi mía đường theo hướng bền vững, ông K.V.S.R. Subbaiah chia sẻ.
Cùng chung định hướng lấy nông dân làm trung tâm, Công ty cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam từ những năm 1990 đã xây dựng triết lý phát triển xuyên suốt: “Người chăn nuôi thành công thì doanh nghiệp mới thành công”. Từ triết lý này, ông Pawalit Ua - Amornwanit, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam cho biết, doanh nghiệp triển khai hàng loạt chiến lược đồng hành cùng nông dân, đưa chăn nuôi công nghiệp, an toàn sinh học và sản xuất bền vững vào thực tiễn. Nông dân không chỉ dựa vào kinh nghiệm mà được tiếp cận quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn hóa sản xuất và quản trị rủi ro.
Một trong những đóng góp nổi bật của C.P. Việt Nam là mô hình chuỗi giá trị tích hợp Feed - Farm - Food; trong đó người chăn nuôi giữ vai trò đối tác trung tâm. Doanh nghiệp cung cấp con giống, thức ăn, chuyển giao kỹ thuật, đồng thời đảm bảo đầu ra sản phẩm. Nông hộ tuân thủ quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn chất lượng và môi trường. Mô hình này không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn giúp giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh dịch bệnh và chi phí đầu vào gia tăng.
Bên cạnh đó, C.P. Việt Nam còn thúc đẩy lĩnh hoạt các mô hình hợp tác, hỗ trợ nông hộ nhỏ tham gia chuỗi giá trị thông qua hợp đồng liên kết, đồng thời tạo cơ hội khởi nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ với các mô hình kinh doanh như Five Star Business, Pork Shop, CP Fresh Shop hay Fresh Mart. Qua đó, doanh nghiệp góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế địa phương, ông Pawalit Ua - Amornwanit cho biết.
Trải qua hành trình hơn 70 năm xây dựng và phát triển, ông Đinh Cao Khuê, Chủ tịch HĐQT - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) cho biết, qua nhiều thế hệ, doanh nghiệp đã xây dựng hệ sinh thái DOVECO với trên 30.000 ha vùng nguyên liệu, ba trung tâm chế biến hiện đại tại Ninh Bình, Sơn La, Gia Lai và mạng lưới thị trường tại hơn 50 quốc gia.
Tuy nhiên, theo ông Đinh Cao Khuê, giá trị lớn nhất không chỉ nằm ở quy mô mà ở sự gắn kết bền chặt với nông dân trong chuỗi liên kết. Từ những giai đoạn khó khăn đến khi hội nhập sâu rộng, DOVECO luôn đồng hành cùng địa phương và nông dân, cùng chia sẻ lợi ích, cùng vượt qua thách thức để phát triển chuỗi giá trị khép kín từ vùng nguyên liệu đến chế biến xuất khẩu
Nhìn vào dư địa phát triển, ông Đinh Cao Khuê cho rằng, ngành rau quả cần tiếp tục mở rộng và tái tổ chức vùng nguyên liệu theo hướng bền vững, tăng cường liên kết chuỗi giữa sản xuất - chế biến - thị trường đồng thời đẩy mạnh đầu tư chế biến sâu, nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng thị trường, đặc biệt là các phân khúc giá trị gia tăng cao.
Thực tế đã chứng minh, khi doanh nghiệp và nông dân gắn kết chặt chẽ trong một chuỗi giá trị thống nhất, từ vùng nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ, không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nông nghiệp hiện đại, bền vững. Đây cũng là con đường để nông sản Việt Nam gia tăng giá trị và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế./.
