Nam Bộ vài nét tổng quan

Nam Bộ vài nét tổng quan
Vị trí, địa hình

Địa hình trên toàn vùng Nam Bộ khá bằng phẳng, phía tây giáp Vịnh Thái Lan, phía đông và Đông Nam giáp biển Đông, phía bắc và Tây Bắc giáp Campuchia và một phần phía tây Bắc giáp Nam Trung Bộ.

Đông Nam Bộ có độ cao từ 100 - 200m, có cấu tạo địa chất chủ yếu là đất đỏ bazan và đất phù sa cổ. Khu vực đồng bằng sông nước ở đây chiếm diện tích khoảng 6.130.000ha cùng trên 4.000 kênh rạch với tổng chiều dài lên đến 5.700 km.

Tây Nam Bộ có độ cao trung bình gần 2m, chủ yếu là miền đất của phù sa mới. Có một số núi thấp ở khu vực tiếp giáp với vùng Tây Nguyên, miền Tây tỉnh Kiên Giang và Campuchia.

Hai hệ thống sông lớn nhất trong vùng là sông Đồng Nai và sông Cửu Long. Ngược với dòng Sông Đồng Nai có lượng phù sa thấp, dòng sông Cửu Long có lượng nước đổ về trung bình khoảng 4.000 tỷ mét khối và hàng năm vận chuyển khoảng 100 triệu tấn phù sa, giữ vai trò rất quan trọng đối cho đồng bằng sông Cửu Long có diện tích 39.734 km². Cho đến nay, đồng bằng sông Cửu Long vẫn còn là một vùng đất thấp, độ cao trung bình so với mặt biển chỉ vào khoảng 5 mét. Một số khu vực như tứ giác Long Xuyên, Đồng Tháp Mười và phía tây sông Hậu đang tồn tại ở mức thấp hơn mặt biển, chính vì vậy mà hàng năm có tới 1 triệu ha bị ngâp nước mặn trong thời gian từ 2 đến 4 tháng. Các nhà nghiên cứu lịch sử về vùng đất này cho rằng, cách đây hàng triệu năm nơi này vốn là một vịnh lớn nhưng đã được bồi đắp dần bởi phù sa của sông Cửu Long.

Khu vực đồi núi chủ yếu tập trung ở phía đông nam Bộ như núi Bà Rá (Bình Phước) cao 736m, núi Chứa Chan (Đồng Nai) cao 839m, núi Bao Quan (Bà Rịa - Vũng Tàu) cao 529m, núi Thị Vải (Bà Rịa - Vũng Tàu) cao 461m, núi Bà Đen (Tây Ninh) cao 986m... Khu vực phía tây có dãy Thất Sơn (An Giang) và dãy Hàm Ninh (Kiên Giang).

Khí hậu

Nam Bộ nằm trong vùng đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa và cận xích đạo, nền nhiệt ẩm phong phú, ánh nắng dồi dào, thời gian bức xạ dài, nhiệt độ và tổng tích ôn cao. Biên độ nhiệt ngày đêm giữa các tháng trong năm thấp và ôn hòa. Độ ẩm trung bình hàng năm khoảng từ 80 - 82% [2]. Khí hậu hình thành trên hai mùa chủ yếu quanh năm là mùa khô và mùa mưa. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 tới tháng 4. Về mùa vụ sản xuất có khác với khu vực Đồng bằng Bắc Bộ.

Lượng mưa hàng năm dao động từ 966 - 1325mm và góp trên 70 - 82% tổng lượng mưa trong suốt cả năm. Mưa phân bố không đều, giảm dần từ khu vực giáp ranh từ Thành phố Hồ Chí Minh xuống khu vực phía tây và Tây Nam. Ở khu vực Đông Nam có lượng mưa thấp nhất. Khi xuất hiện cường độ mưa lớn xảy ra trên một số khu vực trong vùng, thường gây hiện tượng xói mòn ở những vùng gò cao. Khi mưa kết hợp với cường triều và lũ sẽ gây ngập úng, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của dân cư trong vùng.

Vì hiện tượng biến đổi khí hậu chung, vùng Đồng bằng Nam Bộ trong thời gian tới có thể bị tác động rất lớn do các nguồn nước ở các sông bị cạn kiệt, đặc biệt là sông Mê Kông. Theo các nhà khoa học thì tới năm 2070, sự thay đổi thời tiết trong vùng sẽ tác động đến nguồn nước của đồng bằng sông Cửu Long, chủ yếu thông qua các dòng sông vừa và nhỏ, các dòng chảy bị giảm thiểu đi.

Các đơn vị hành chính

Nam Bộ bao gồm 17 tỉnh từ Bình Phước trở xuống phía nam và hai thành phố là Thành phố Hồ Chí Minh và Thành phố Cần Thơ.

Gồm 2 tiểu vùng:

1/ Đông Nam Bộ, bao gồm: Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, Bà Rịa-Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh

2/ Tây Nam Bộ, bao gồm: Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long, Trà Vinh, Đồng Tháp, Hậu Giang, Sóc Trăng, An Giang, Kiên Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, và Thành phố Cần Thơ.
Theo wikipedia

Có thể bạn quan tâm

Trường học vùng biên - nền tảng cho tương lai bền vững

Trường học vùng biên - nền tảng cho tương lai bền vững

Chủ trương xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp là một quyết sách đặc biệt, mang tính chiến lược và cấp bách nhằm thu hẹp khoảng cách giáo dục, phát triển nguồn nhân lực tại chỗ và giữ vững “phên dậu” Tổ quốc.

Thái Nguyên tăng tốc đưa chè thành 'cây trồng tỷ USD'

Thái Nguyên tăng tốc đưa chè thành 'cây trồng tỷ USD'

Hiện nay, tổng diện tích chè của tỉnh Thái Nguyên đạt trên 22.000 ha với sản lượng chè búp tươi đạt hơn 265 tấn búp tươi/năm, tổng giá trị sản phẩm thu được từ cây chè ước đạt 14,8 nghìn tỷ đồng (năm 2025), chiếm hơn 18% diện tích và hơn 24% sản lượng chè búp tươi cả nước.

Lâm Đồng: Vùng sâu Đam Rông vươn mình trên những tiềm năng

Lâm Đồng: Vùng sâu Đam Rông vươn mình trên những tiềm năng

Từng là “rốn nghèo” của huyện vùng sâu Đam Rông trước đây, khu vực Đầm Ròn (nay là trung tâm xã Đam Rông 4, Lâm Đồng) đang vươn mình thay da đổi thịt từng ngày nhờ những tiềm năng, thế mạnh được khai thác, tận dụng đúng thời điểm.

Nông dân Cần Thơ lùi lịch thời vụ, bỏ vụ lúa Thu Đông do áp lực giá vật tư

Nông dân Cần Thơ lùi lịch thời vụ, bỏ vụ lúa Thu Đông do áp lực giá vật tư

Trước áp lực chi phí vật tư đầu vào như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và xăng dầu tăng cao do ảnh hưởng từ tình hình địa chính trị thế giới, nhiều nông dân tại TP Cần Thơ đang có tâm lý lùi lịch xuống giống vụ Hè Thu và dự định bỏ hẳn vụ Thu Đông để chờ đợi giá cả hạ nhiệt, nhằm đảm bảo lợi nhuận sản xuất.

Mô hình kinh tế hiệu quả cho vùng dân tộc thiểu số

Mô hình kinh tế hiệu quả cho vùng dân tộc thiểu số

Trong những năm gần đây, tận dụng lợi thế đồi vườn với nguồn thức ăn sẵn có nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã phát triển mạnh mô hình nuôi gà thả vườn hiệu quả rõ rệt, giúp phát triển kinh tế hộ gia đình và từng bước thay đổi diện mạo nông thôn miền núi.

Mở ra khả năng tiếp cận tri thức không giới hạn trong trường học

Mở ra khả năng tiếp cận tri thức không giới hạn trong trường học

Trong dòng chảy của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, chuyển đổi số trong giáo dục không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Tại tỉnh Quảng Ngãi, mô hình đổi mới thư viện trường học - nơi giao thoa giữa kho tàng tri thức truyền thống và nền tảng công nghệ hiện đại đang trở thành đòn bẩy quan trọng để lan tỏa văn hóa đọc, hình thành thế hệ học sinh có tư duy tự học và khả năng hội nhập cao.

Giếng nước nghĩa tình - Thắm tình biên cương

Giếng nước nghĩa tình - Thắm tình biên cương

Sáng 17/4, Đồn Biên phòng Hướng Phùng (Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị) phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức khởi công xây dựng công trình “Giếng nước nghĩa tình - Thắm tình biên cương” tại các cụm dân cư thuộc xã Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị.

Gia Lai: Nắng nóng kéo dài, nhiều diện tích cây trồng thiếu nước

Gia Lai: Nắng nóng kéo dài, nhiều diện tích cây trồng thiếu nước

Nắng nóng kéo dài từ đầu mùa khô đến nay đang khiến nguồn nước tại nhiều địa phương khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai suy giảm rõ rệt, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tưới tiêu và sinh trưởng của cây trồng, đặc biệt là cà phê – cây trồng chủ lực của địa phương.

Phát huy tinh thần Điện Biên Phủ: Sát cánh cùng dân bản mở đất thoát nghèo

Phát huy tinh thần Điện Biên Phủ: Sát cánh cùng dân bản mở đất thoát nghèo

Hưởng ứng chủ trương cơ cấu lại ngành Nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung, xanh, thông minh, bền vững, tỉnh Điện Biên đang triển khai chiến dịch quy mô lớn trồng mới cà phê, mắc ca với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Điểm nhấn nổi bật là sự chung tay của lực lượng bộ đội đã trực tiếp xuống cơ sở, hỗ trợ nhân dân đào hố, chuẩn bị đất cho mùa trồng mới, qua đó khơi dậy khí thế thi đua sôi nổi, tạo động lực phát triển kinh tế bền vững trên mảnh đất Điện Biên lịch sử.

Hồ chứa nước Đarana: Xây xong nhiều năm, hàng trăm hecta vẫn 'khát nước'

Hồ chứa nước Đarana: Xây xong nhiều năm, hàng trăm hecta vẫn 'khát nước'

Dự án Công trình Hồ chứa nước Đarana, xã Nghĩa Trung, tỉnh Đồng Nai đã được hoàn thành nhiều năm nay. Người dân địa phương những tưởng được vui mừng khi có một công trình thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp. Nhưng chỉ vì sự “cản trở” của 3 hộ dân khiến hàng trăm hộ dân trên địa bàn xã Nghĩa Trung và các khu vực lân cận phải chịu cảnh "khát nước" tưới tiêu.

Lào Cai khẩn trương khắc phục hậu quả nặng nề của mưa đá

Lào Cai khẩn trương khắc phục hậu quả nặng nề của mưa đá

Trận mưa đá xảy ra vào rạng sáng 16/4 đã gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản cho các địa phương của tỉnh Lào Cai. Ngay sau khi thiên tai xảy ra, cấp ủy, chính quyền địa phương đã khẩn trương huy động lực lượng khắc phục hậu quả, giúp bà con nhanh chóng ổn định cuộc sống.

Ươm mầm xanh từ 'Đại hội không hoa'

Ươm mầm xanh từ 'Đại hội không hoa'

Tháng 7/2025, Đại hội lần thứ Nhất, Đảng bộ xã Tu Mơ Rông, tỉnh Quảng Ngãi nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã diễn ra với tinh thần không nhận hoa chúc mừng, mà chỉ nhận hiện vật, kinh phí để thực hiện chương trình “Ươm mầm tương lai - Phát triển cây trồng bền vững Tu Mơ Rông”.

Nhiều nghi lễ đặc sắc trong ngày Lơng Săk

Nhiều nghi lễ đặc sắc trong ngày Lơng Săk

Lơng Săk là ngày cuối của Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer Nam Bộ, diễn ra vào ngày 16/4 dương lịch, đánh dấu thời điểm khép lại lễ hội. Trong ngày này diễn ra nhiều nghi thức tín ngưỡng như tắm tượng Phật, cầu siêu, chúc thọ cùng các hoạt động văn hóa tại gia đình, qua đó thể hiện đậm nét đời sống tâm linh và tinh thần đoàn kết của cộng đồng người Khmer.

Tuyên truyền sát dân, giữ rừng an toàn trong mùa nắng nóng

Tuyên truyền sát dân, giữ rừng an toàn trong mùa nắng nóng

Trước diễn biến thời tiết nắng nóng, khô hanh kéo dài, nguy cơ cháy rừng luôn ở mức cao, tỉnh Tuyên Quang đang triển khai đồng bộ các giải pháp phòng cháy, chữa cháy rừng; trong đó, công tác tuyên truyền được xác định là giải pháp trọng tâm, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân trong bảo vệ rừng.

Đảm bảo cây giống, sẵn sàng cho trồng rừng năm 2026

Đảm bảo cây giống, sẵn sàng cho trồng rừng năm 2026

Để đảm bảo cây giống cung cấp cho các địa phương trồng rừng năm 2026, Trung tâm Phát triển Nông, lâm, nghiệp và Thủy sản Khu vực Hòa Bình đã chủ động chuẩn bị 5 giống cây keo lai, bạch đàn nuôi cấy mô và một số loại cây như dổi ăn hạt, trám đen ghép là những loại cây bản địa phát triển, phân bố tự nhiên tại địa phương, phù hợp với đất đai, khí hậu và gần gũi với cuộc sống người dân.