Nam Bộ vài nét tổng quan

Nam Bộ vài nét tổng quan
Vị trí, địa hình

Địa hình trên toàn vùng Nam Bộ khá bằng phẳng, phía tây giáp Vịnh Thái Lan, phía đông và Đông Nam giáp biển Đông, phía bắc và Tây Bắc giáp Campuchia và một phần phía tây Bắc giáp Nam Trung Bộ.

Đông Nam Bộ có độ cao từ 100 - 200m, có cấu tạo địa chất chủ yếu là đất đỏ bazan và đất phù sa cổ. Khu vực đồng bằng sông nước ở đây chiếm diện tích khoảng 6.130.000ha cùng trên 4.000 kênh rạch với tổng chiều dài lên đến 5.700 km.

Tây Nam Bộ có độ cao trung bình gần 2m, chủ yếu là miền đất của phù sa mới. Có một số núi thấp ở khu vực tiếp giáp với vùng Tây Nguyên, miền Tây tỉnh Kiên Giang và Campuchia.

Hai hệ thống sông lớn nhất trong vùng là sông Đồng Nai và sông Cửu Long. Ngược với dòng Sông Đồng Nai có lượng phù sa thấp, dòng sông Cửu Long có lượng nước đổ về trung bình khoảng 4.000 tỷ mét khối và hàng năm vận chuyển khoảng 100 triệu tấn phù sa, giữ vai trò rất quan trọng đối cho đồng bằng sông Cửu Long có diện tích 39.734 km². Cho đến nay, đồng bằng sông Cửu Long vẫn còn là một vùng đất thấp, độ cao trung bình so với mặt biển chỉ vào khoảng 5 mét. Một số khu vực như tứ giác Long Xuyên, Đồng Tháp Mười và phía tây sông Hậu đang tồn tại ở mức thấp hơn mặt biển, chính vì vậy mà hàng năm có tới 1 triệu ha bị ngâp nước mặn trong thời gian từ 2 đến 4 tháng. Các nhà nghiên cứu lịch sử về vùng đất này cho rằng, cách đây hàng triệu năm nơi này vốn là một vịnh lớn nhưng đã được bồi đắp dần bởi phù sa của sông Cửu Long.

Khu vực đồi núi chủ yếu tập trung ở phía đông nam Bộ như núi Bà Rá (Bình Phước) cao 736m, núi Chứa Chan (Đồng Nai) cao 839m, núi Bao Quan (Bà Rịa - Vũng Tàu) cao 529m, núi Thị Vải (Bà Rịa - Vũng Tàu) cao 461m, núi Bà Đen (Tây Ninh) cao 986m... Khu vực phía tây có dãy Thất Sơn (An Giang) và dãy Hàm Ninh (Kiên Giang).

Khí hậu

Nam Bộ nằm trong vùng đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa và cận xích đạo, nền nhiệt ẩm phong phú, ánh nắng dồi dào, thời gian bức xạ dài, nhiệt độ và tổng tích ôn cao. Biên độ nhiệt ngày đêm giữa các tháng trong năm thấp và ôn hòa. Độ ẩm trung bình hàng năm khoảng từ 80 - 82% [2]. Khí hậu hình thành trên hai mùa chủ yếu quanh năm là mùa khô và mùa mưa. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 tới tháng 4. Về mùa vụ sản xuất có khác với khu vực Đồng bằng Bắc Bộ.

Lượng mưa hàng năm dao động từ 966 - 1325mm và góp trên 70 - 82% tổng lượng mưa trong suốt cả năm. Mưa phân bố không đều, giảm dần từ khu vực giáp ranh từ Thành phố Hồ Chí Minh xuống khu vực phía tây và Tây Nam. Ở khu vực Đông Nam có lượng mưa thấp nhất. Khi xuất hiện cường độ mưa lớn xảy ra trên một số khu vực trong vùng, thường gây hiện tượng xói mòn ở những vùng gò cao. Khi mưa kết hợp với cường triều và lũ sẽ gây ngập úng, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của dân cư trong vùng.

Vì hiện tượng biến đổi khí hậu chung, vùng Đồng bằng Nam Bộ trong thời gian tới có thể bị tác động rất lớn do các nguồn nước ở các sông bị cạn kiệt, đặc biệt là sông Mê Kông. Theo các nhà khoa học thì tới năm 2070, sự thay đổi thời tiết trong vùng sẽ tác động đến nguồn nước của đồng bằng sông Cửu Long, chủ yếu thông qua các dòng sông vừa và nhỏ, các dòng chảy bị giảm thiểu đi.

Các đơn vị hành chính

Nam Bộ bao gồm 17 tỉnh từ Bình Phước trở xuống phía nam và hai thành phố là Thành phố Hồ Chí Minh và Thành phố Cần Thơ.

Gồm 2 tiểu vùng:

1/ Đông Nam Bộ, bao gồm: Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, Bà Rịa-Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh

2/ Tây Nam Bộ, bao gồm: Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long, Trà Vinh, Đồng Tháp, Hậu Giang, Sóc Trăng, An Giang, Kiên Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, và Thành phố Cần Thơ.
Theo wikipedia

Có thể bạn quan tâm

Cầu tiền tỷ 'đắp chiếu' do 'tắc' đường dẫn​

Cầu tiền tỷ 'đắp chiếu' do 'tắc' đường dẫn​

Cầu Sơn Mùa (tỉnh Quảng Ngãi) được đầu tư xây dựng với kinh phí lên đến hàng chục tỷ đồng (thay thế cây cầu cũ bị sập do mưa lũ) nhằm kết nối hai xã Sơn Tây và Sơn Tây Thượng, tỉnh Quảng Ngãi, góp phần tạo thuận lợi cho việc đi lại và giao thương của người dân. Được triển khai trong giai đoạn 2023 - 2025 với tổng vốn gần 80 tỷ đồng, nhưng đến bây giờ, dự án vẫn “đắp chiếu”.

Rút ngắn khoảng cách giáo dục, giúp học sinh tiếp cận tri thức bình đẳng

Rút ngắn khoảng cách giáo dục, giúp học sinh tiếp cận tri thức bình đẳng

Là tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn về cơ sở hạ tầng và điều kiện dạy, học, Điện Biên kỳ vọng Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển giáo dục và đào tạo" với nhiều chủ trương, chính sách mang tính đột phá sẽ tạo bước chuyển mới cho giáo dục vùng cao, hướng tới công bằng, hiệu quả, rút ngắn khoảng cách giữa các vùng miền, giúp học sinh tiếp cận tri thức bình đẳng.

Đồng bộ dữ liệu liên thông, chìa khóa vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Đồng bộ dữ liệu liên thông, chìa khóa vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Trong tiến trình xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp, Tây Ninh xác định đồng bộ, liên thông dữ liệu là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu lực, hiệu quả điều hành. Việc kết nối thông tin xuyên suốt giữa các cấp, các ngành không chỉ rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ mà còn cải thiện chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, hướng tới nền hành chính minh bạch, hiện đại.

Tạo mọi điều kiện để bảo đảm quyền tự do tôn giáo

Tạo mọi điều kiện để bảo đảm quyền tự do tôn giáo

Với vị trí địa lý giáp biên giới Campuchia và lịch sử hình thành từ sự giao thoa văn hóa giữa các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa, Chăm, An Giang đã trở thành mảnh đất cho nhiều đức tin khác nhau đồng hành, phát triển, tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, sống “tốt đời, đẹp đạo”, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa đa dạng, hài hòa.

'Chênh vênh' trên cầu treo xuống cấp

'Chênh vênh' trên cầu treo xuống cấp

Nhiều cây cầu treo của bà con đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa tỉnh Quảng Ngãi đã bị xuống cấp, gây nguy cơ mất an toàn cho người và phương tiện mỗi khi đi qua.

'Căng mình' phòng chống cháy rừng cao điểm mùa khô

'Căng mình' phòng chống cháy rừng cao điểm mùa khô

Những ngày cuối tháng 4, nhiều khu vực trong tỉnh Đồng Nai vẫn đang trong giai đoạn cao điểm phòng chống cháy rừng với tinh thần cảnh giác cao nhất. Nắng nóng gay gắt kéo dài khiến độ ẩm xuống thấp, đẩy nhiều diện tích rừng vào tình trạng báo động đỏ, nguy cơ cháy cao.

Để không còn những vụ đuối nước thương tâm

Để không còn những vụ đuối nước thương tâm

Trước thực trạng đuối nước trẻ em diễn biến phức tạp, nhất là trong thời điểm nắng nóng và kỳ nghỉ hè cận kề, tỉnh Đắk Lắk đang triển khai nhiều giải pháp hướng tới mục tiêu giảm thiểu những tai nạn thương tâm.

Trên 900 học sinh vùng cao tại Tuyên Quang được hỗ trợ học tập

Trên 900 học sinh vùng cao tại Tuyên Quang được hỗ trợ học tập

Trong hai ngày 20 và 21/4/2026, Quỹ Kiến tạo ước mơ (Dream Maker Foundation - DMF) đã phối hợp cùng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06, Bộ Công an) tổ chức trao tặng công trình điểm trường và trang thiết bị thiết yếu tại hai xã Bằng Lang và Tùng Vài, tỉnh Tuyên Quang.

Cảnh báo hiểm họa đuối nước tại các thác cao

Cảnh báo hiểm họa đuối nước tại các thác cao

Giữa cái nắng như đổ lửa của mùa khô, các thác, sông, suối, ao hồ trên địa bàn tỉnh Đồng Nai trở thành "điểm giải nhiệt" lý tưởng. Tuy nhiên, đằng sau vẻ đẹp hoang sơ lại xuất hiện hiểm họa rình rập, tiềm ẩn tai nạn chết người.

Chiến sĩ mới vượt khó trên thao trường huấn luyện

Chiến sĩ mới vượt khó trên thao trường huấn luyện

Cao điểm mùa khô ở Đắk Lắk, vùng biên giới Buôn Đôn nắng như đổ lửa, trên các thao trường huấn luyện chiến sĩ mới của Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk không khí rèn luyện diễn ra khẩn trương và sôi nổi. Gác lại những bỡ ngỡ ban đầu, các tân binh nỗ lực từng ngày để trở thành những người lính quân hàm xanh, sẵn sàng tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và an ninh biên giới quốc gia.

Chính sách dân tộc tạo động lực phát triển bền vững vùng đồng bào Khmer

Chính sách dân tộc tạo động lực phát triển bền vững vùng đồng bào Khmer

Những năm gần đây, việc triển khai đồng bộ, hiệu quả các chính sách dân tộc đã góp phần thay đổi rõ nét diện mạo vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh Vĩnh Long. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày càng nâng lên, niềm tin vào chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước được củng cố, tạo động lực quan trọng cho phát triển bền vững và giữ vững khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Khám phá di sản ẩm thực Vĩnh Long

Khám phá di sản ẩm thực Vĩnh Long

Nằm bên dòng sông Tiền và sông Hậu, với những giai điệu đờn ca tài tử, những vựa trái cây trĩu quả, ẩm thực tỉnh Vĩnh Long vì thế cũng mang đậm dấu ấn nét văn hóa của vùng đất phương Nam.

Bộ đội Biên phòng ‘Đồng hành cùng quân dân Y Tý’

Bộ đội Biên phòng ‘Đồng hành cùng quân dân Y Tý’

Cục Chính trị Bộ đội Biên phòng, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai, Đồn Biên phòng Y Tý và các nhà hảo tâm tại Hà Nội đã tổ chức chương trình thiện nguyện “Đồng hành cùng quân dân Y Tý” tặng bà con nhân dân nhiều phần quà ý nghĩa.

Hoàn tất việc khắc phục điểm sạt lở Tỉnh lộ 433

Hoàn tất việc khắc phục điểm sạt lở Tỉnh lộ 433

Sau thời gian tập trung triển khai các giải pháp khẩn cấp, tỉnh Phú Thọ đã hoàn thành khắc phục điểm sạt lở nghiêm trọng tại Km24+800 trên tuyến Tỉnh lộ 433 (khu vực đỉnh suối Láo), xã Cao Sơn, bảo đảm thông tuyến trước mùa mưa bão năm 2026.

Đồng bào Dao dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh vươn lên thoát nghèo

Đồng bào Dao dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh vươn lên thoát nghèo

Dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh, ông Bàn Văn Đằng, đồng bào dân tộc Dao, thôn Mào Phìn, xã biên giới Thanh Thủy (Tuyên Quang) đã mạnh dạn phát triển mô hình nuôi cá tầm, mang lại thu nhập ổn định. Ông còn là người có uy tín, tấm gương tiêu biểu về ý chí vượt khó, góp phần lan tỏa cách làm hiệu quả trong đồng bào dân tộc thiểu số.

Trường học vùng biên - nền tảng cho tương lai bền vững

Trường học vùng biên - nền tảng cho tương lai bền vững

Chủ trương xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp là một quyết sách đặc biệt, mang tính chiến lược và cấp bách nhằm thu hẹp khoảng cách giáo dục, phát triển nguồn nhân lực tại chỗ và giữ vững “phên dậu” Tổ quốc.

Thái Nguyên tăng tốc đưa chè thành 'cây trồng tỷ USD'

Thái Nguyên tăng tốc đưa chè thành 'cây trồng tỷ USD'

Hiện nay, tổng diện tích chè của tỉnh Thái Nguyên đạt trên 22.000 ha với sản lượng chè búp tươi đạt hơn 265 tấn búp tươi/năm, tổng giá trị sản phẩm thu được từ cây chè ước đạt 14,8 nghìn tỷ đồng (năm 2025), chiếm hơn 18% diện tích và hơn 24% sản lượng chè búp tươi cả nước.

Lâm Đồng: Vùng sâu Đam Rông vươn mình trên những tiềm năng

Lâm Đồng: Vùng sâu Đam Rông vươn mình trên những tiềm năng

Từng là “rốn nghèo” của huyện vùng sâu Đam Rông trước đây, khu vực Đầm Ròn (nay là trung tâm xã Đam Rông 4, Lâm Đồng) đang vươn mình thay da đổi thịt từng ngày nhờ những tiềm năng, thế mạnh được khai thác, tận dụng đúng thời điểm.

Nông dân Cần Thơ lùi lịch thời vụ, bỏ vụ lúa Thu Đông do áp lực giá vật tư

Nông dân Cần Thơ lùi lịch thời vụ, bỏ vụ lúa Thu Đông do áp lực giá vật tư

Trước áp lực chi phí vật tư đầu vào như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và xăng dầu tăng cao do ảnh hưởng từ tình hình địa chính trị thế giới, nhiều nông dân tại TP Cần Thơ đang có tâm lý lùi lịch xuống giống vụ Hè Thu và dự định bỏ hẳn vụ Thu Đông để chờ đợi giá cả hạ nhiệt, nhằm đảm bảo lợi nhuận sản xuất.

Mô hình kinh tế hiệu quả cho vùng dân tộc thiểu số

Mô hình kinh tế hiệu quả cho vùng dân tộc thiểu số

Trong những năm gần đây, tận dụng lợi thế đồi vườn với nguồn thức ăn sẵn có nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã phát triển mạnh mô hình nuôi gà thả vườn hiệu quả rõ rệt, giúp phát triển kinh tế hộ gia đình và từng bước thay đổi diện mạo nông thôn miền núi.