Nam Bộ vài nét tổng quan

Nam Bộ vài nét tổng quan
Vị trí, địa hình

Địa hình trên toàn vùng Nam Bộ khá bằng phẳng, phía tây giáp Vịnh Thái Lan, phía đông và Đông Nam giáp biển Đông, phía bắc và Tây Bắc giáp Campuchia và một phần phía tây Bắc giáp Nam Trung Bộ.

Đông Nam Bộ có độ cao từ 100 - 200m, có cấu tạo địa chất chủ yếu là đất đỏ bazan và đất phù sa cổ. Khu vực đồng bằng sông nước ở đây chiếm diện tích khoảng 6.130.000ha cùng trên 4.000 kênh rạch với tổng chiều dài lên đến 5.700 km.

Tây Nam Bộ có độ cao trung bình gần 2m, chủ yếu là miền đất của phù sa mới. Có một số núi thấp ở khu vực tiếp giáp với vùng Tây Nguyên, miền Tây tỉnh Kiên Giang và Campuchia.

Hai hệ thống sông lớn nhất trong vùng là sông Đồng Nai và sông Cửu Long. Ngược với dòng Sông Đồng Nai có lượng phù sa thấp, dòng sông Cửu Long có lượng nước đổ về trung bình khoảng 4.000 tỷ mét khối và hàng năm vận chuyển khoảng 100 triệu tấn phù sa, giữ vai trò rất quan trọng đối cho đồng bằng sông Cửu Long có diện tích 39.734 km². Cho đến nay, đồng bằng sông Cửu Long vẫn còn là một vùng đất thấp, độ cao trung bình so với mặt biển chỉ vào khoảng 5 mét. Một số khu vực như tứ giác Long Xuyên, Đồng Tháp Mười và phía tây sông Hậu đang tồn tại ở mức thấp hơn mặt biển, chính vì vậy mà hàng năm có tới 1 triệu ha bị ngâp nước mặn trong thời gian từ 2 đến 4 tháng. Các nhà nghiên cứu lịch sử về vùng đất này cho rằng, cách đây hàng triệu năm nơi này vốn là một vịnh lớn nhưng đã được bồi đắp dần bởi phù sa của sông Cửu Long.

Khu vực đồi núi chủ yếu tập trung ở phía đông nam Bộ như núi Bà Rá (Bình Phước) cao 736m, núi Chứa Chan (Đồng Nai) cao 839m, núi Bao Quan (Bà Rịa - Vũng Tàu) cao 529m, núi Thị Vải (Bà Rịa - Vũng Tàu) cao 461m, núi Bà Đen (Tây Ninh) cao 986m... Khu vực phía tây có dãy Thất Sơn (An Giang) và dãy Hàm Ninh (Kiên Giang).

Khí hậu

Nam Bộ nằm trong vùng đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa và cận xích đạo, nền nhiệt ẩm phong phú, ánh nắng dồi dào, thời gian bức xạ dài, nhiệt độ và tổng tích ôn cao. Biên độ nhiệt ngày đêm giữa các tháng trong năm thấp và ôn hòa. Độ ẩm trung bình hàng năm khoảng từ 80 - 82% [2]. Khí hậu hình thành trên hai mùa chủ yếu quanh năm là mùa khô và mùa mưa. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 tới tháng 4. Về mùa vụ sản xuất có khác với khu vực Đồng bằng Bắc Bộ.

Lượng mưa hàng năm dao động từ 966 - 1325mm và góp trên 70 - 82% tổng lượng mưa trong suốt cả năm. Mưa phân bố không đều, giảm dần từ khu vực giáp ranh từ Thành phố Hồ Chí Minh xuống khu vực phía tây và Tây Nam. Ở khu vực Đông Nam có lượng mưa thấp nhất. Khi xuất hiện cường độ mưa lớn xảy ra trên một số khu vực trong vùng, thường gây hiện tượng xói mòn ở những vùng gò cao. Khi mưa kết hợp với cường triều và lũ sẽ gây ngập úng, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của dân cư trong vùng.

Vì hiện tượng biến đổi khí hậu chung, vùng Đồng bằng Nam Bộ trong thời gian tới có thể bị tác động rất lớn do các nguồn nước ở các sông bị cạn kiệt, đặc biệt là sông Mê Kông. Theo các nhà khoa học thì tới năm 2070, sự thay đổi thời tiết trong vùng sẽ tác động đến nguồn nước của đồng bằng sông Cửu Long, chủ yếu thông qua các dòng sông vừa và nhỏ, các dòng chảy bị giảm thiểu đi.

Các đơn vị hành chính

Nam Bộ bao gồm 17 tỉnh từ Bình Phước trở xuống phía nam và hai thành phố là Thành phố Hồ Chí Minh và Thành phố Cần Thơ.

Gồm 2 tiểu vùng:

1/ Đông Nam Bộ, bao gồm: Bình Phước, Bình Dương, Đồng Nai, Tây Ninh, Bà Rịa-Vũng Tàu, Thành phố Hồ Chí Minh

2/ Tây Nam Bộ, bao gồm: Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Vĩnh Long, Trà Vinh, Đồng Tháp, Hậu Giang, Sóc Trăng, An Giang, Kiên Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, và Thành phố Cần Thơ.
Theo wikipedia

Có thể bạn quan tâm

Chủ động phòng, chống dịch bệnh sau mưa lũ ở Mường Than

Chủ động phòng, chống dịch bệnh sau mưa lũ ở Mường Than

Cơn lũ dữ đi qua đã gây thiệt hại nặng về cho người dân ở xã Mường Than (Lai Châu). Cùng với việc khắc phục hậu quả thiên tai, công tác phòng, chống dịch bệnh cũng được ngành Y tế khẩn trương triển khai tại các khu vực bị ảnh hưởng trên địa bàn xã.

Quảng Ngãi: Mảng xanh hậu cần của Bộ đội Biên phòng trên đảo Lý Sơn

Quảng Ngãi: Mảng xanh hậu cần của Bộ đội Biên phòng trên đảo Lý Sơn

Trên đảo tiền tiêu Lý Sơn (đặc khu Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi), do điều kiện đất đai khô cằn, nguồn nước ngọt hạn chế nên việc tăng gia sản xuất luôn được cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Lý Sơn duy trì thường xuyên. Những luống rau xanh không chỉ góp phần cải thiện bữa ăn, nâng cao đời sống bộ đội mà còn thể hiện tinh thần chủ động khắc phục khó khăn, bám trụ nơi tuyến đầu bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. 

Đảm bảo chỗ ăn ở cho người dân tránh lũ

Đảm bảo chỗ ăn ở cho người dân tránh lũ

Lũ dữ quét qua Mường Than khiến nhiều gia đình phải trắng tay, hơn 1.000 người dân phải đi tránh lũ. Việc bố trí ăn ở, sinh hoạt tạm thời được tỉnh Lai Châu và chính quyền địa phương thực hiện chu đáo dù số lượng bà con tránh lũ rất lớn.

Khắc phục tuyến đường xuống cấp, mở cơ hội phát triển vùng cao

Khắc phục tuyến đường xuống cấp, mở cơ hội phát triển vùng cao

Sau nhiều năm khai thác, tuyến đường Trà Thanh - Trà Phong, xã Thanh Bồng (Quảng Ngãi) đã xuống cấp nghiêm trọng. Tình trạng này không chỉ gây khó khăn cho việc đi lại, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông mà còn ảnh hưởng đến vận chuyển nông sản, giao thương hàng hóa và việc đưa các dịch vụ công đến người dân vùng cao.

'Vườn ươm' tài năng cho tương lai bền vững của vùng biên

'Vườn ươm' tài năng cho tương lai bền vững của vùng biên

Sau hơn 8 tháng thi công xây dựng 3 trường học trên địa bàn các xã vùng biên giới Giang Thành, Vĩnh Gia và Khánh Bình thuộc tỉnh An Giang, đến nay, các trường này đã sẵn sàng vang tiếng trống khai trường, đón năm học mới 2026 - 2027.

Ưu tiên ổn định chỗ ăn ở cho bà con nơi tâm lũ Mường Than

Ưu tiên ổn định chỗ ăn ở cho bà con nơi tâm lũ Mường Than

Lũ dữ quét qua Mường Than khiến nhiều gia đình phải trắng tay, hơn 1.000 người dân phải đi tránh lũ. Việc bố trí ăn ở, sinh hoạt tạm thời được tỉnh Lai Châu và chính quyền địa phương thực hiện chu đáo dù số lượng bà con tránh lũ rất lớn.

Chung sức xây trường, chắp cánh ước mơ nơi biên cương

Chung sức xây trường, chắp cánh ước mơ nơi biên cương

Những ngày giữa tháng 7, trên công trường xây dựng Điểm trường mầm non Cốc Pàng, xã Cốc Pàng (tỉnh Cao Bằng) luôn khẩn trương bởi tiếng máy trộn bê tông, tiếng cắt sắt thép xen lẫn tiếng cười nói của những công nhân và những người lính biên phòng. Từng bao xi măng, từng viên gạch được chuyền tay nhau, với mục tiêu chung tay hoàn thành ngôi trường mới vào dịp khai giảng năm học 2026-2027.

Đặt mục tiêu 100% cán bộ cơ sở được đào tạo đạt chuẩn chuyên môn

Đặt mục tiêu 100% cán bộ cơ sở được đào tạo đạt chuẩn chuyên môn

Tỉnh Tây Ninh xác định xây dựng đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số có chất lượng, năng lực và uy tín là nhiệm vụ quan trọng trong công tác dân tộc và phát triển kinh tế - xã hội. Tỉnh tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp để từng bước xây dựng đội ngũ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, nhất là tại địa bàn cơ sở, vùng biên giới.

Mường Than (Lai Châu) tan hoang sau lũ quét, sạt lở đất

Mường Than (Lai Châu) tan hoang sau lũ quét, sạt lở đất

Tính đến ngày 20/7/2026, mưa lớn kéo dài trên địa bàn tỉnh Lai Châu đã gây lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng, trong đó xã Mường Than là địa phương chịu thiệt hại nặng nề nhất. Đến thời điểm hiện tại, thiên tai đã làm 5 người tử vong, 4 người mất tích và 9 người bị thương.

Viết tiếp câu chuyện tương lai giữa đại ngàn Pù Mát

Viết tiếp câu chuyện tương lai giữa đại ngàn Pù Mát

Giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vĩ, nơi thượng nguồn sông Giăng đầy nắng gió, mô hình “Đồng hành cùng ký túc xá vùng biên” của Đồn Biên phòng Môn Sơn (BĐBP Nghệ An) đã và đang trở thành “ngôi nhà thứ hai” ấm áp của những đứa trẻ Đan Lai.

Thiên tai, mưa lũ và bài toán ứng phó

Thiên tai, mưa lũ và bài toán ứng phó

Từ ngày 15 đến ngày 18/7, mưa lớn tại Lai Châu, Điện Biên, Sơn La và Lào Cai đã làm 8 người chết và mất tích (5 người chết, 3 người mất tích) và 10 người bị thương. Lũ dữ đã cuốn phăng trên 255 tỷ đồng, nhiều công trình, nhà cửa bị hư hỏng, nhiều diện tích cây trồng, vật nuôi trôi theo dòng nước cuốn.

Tình cảm của người dân hướng về tâm lũ Mường Than

Tình cảm của người dân hướng về tâm lũ Mường Than

Ngay sau khi cơn lũ đi qua, hàng loạt chuyến xe chở đầy hàng hóa cứu trợ từ khắp nơi đã nối đuôi nhau hướng về xã Mường Than, tỉnh Lai Châu. Sự sẻ chia kịp thời từ cộng đồng, doanh nghiệp và các lực lượng vũ trang đang trở thành điểm tựa vững chắc, tiếp thêm sức mạnh để đồng bào vùng tâm lũ gượng dậy sau thiên tai.

Huy động chó nghiệp vụ tìm kiếm nạn nhân mất tích

Huy động chó nghiệp vụ tìm kiếm nạn nhân mất tích

Trong điều kiện mưa không ngớt, bùn đất ngập ngang đầu gối, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu cùng lực lượng chó nghiệp vụ vẫn kiên cường bám hiện trường, chạy đua với thời gian để tìm kiếm các nạn nhân còn mất tích.

Tuyên Quang sẵn sàng ứng phó mưa lũ, sạt lở đất

Tuyên Quang sẵn sàng ứng phó mưa lũ, sạt lở đất

Ngày 19/7, trước diễn biến phức tạp của mưa lớn, nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất và ngập úng tại nhiều địa phương, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Tuyên Quang đã chủ động triển khai các phương án, duy trì nghiêm chế độ trực, chuẩn bị lực lượng, phương tiện và vật chất, sẵn sàng cơ động ứng cứu, khắc phục hậu quả thiên tai.

Nhiều hoạt động an sinh xã hội đến với người dân vùng khó khăn

Nhiều hoạt động an sinh xã hội đến với người dân vùng khó khăn

Hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) và hưởng ứng Chiến dịch Thanh niên tình nguyện Hè năm 2026, hàng trăm phần quà cùng nhiều hoạt động hỗ trợ an sinh xã hội đã được các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và tổ chức đoàn thể của tỉnh Gia Lai trao đến người dân và học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại làng Kol và làng Kồ, xã KDang (tỉnh Gia Lai).

Hướng về tâm lũ Mường Than

Hướng về tâm lũ Mường Than

Những ngày qua, lũ dữ đổ về xã Mường Than (Lai Châu) gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản. Trong hoàn cảnh khó khăn này, đồng bào lại hướng về Mường Than, hỗ trợ bà con vùng lũ vơi bớt phần nào mất mát, đau thương, vực dậy để tiếp tục ổn định cuộc sống.

Nhiều hoạt động an sinh xã hội, chăm lo đời sống người dân vùng biên giới

Nhiều hoạt động an sinh xã hội, chăm lo đời sống người dân vùng biên giới

Trong 2 ngày 17-18/7, tại xã biên giới Mẫu Sơn, tỉnh Lạng Sơn, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương phối hợp với Tỉnh đoàn Lạng Sơn, Đồn Biên phòng cửa khẩu Chi Ma và chính quyền địa phương tổ chức Chương trình tình nguyện Kỳ nghỉ hồng năm 2026 “Chung tay dựng tương lai vùng biên, vững tay giữ biển trời quê hương” với nhiều hoạt động an sinh xã hội, chăm lo đời sống người dân vùng cao và hỗ trợ xây dựng các công trình thanh niên.

Ứng phó lũ quét, sạt lở đất - Cần xây dựng giải pháp lâu dài

Ứng phó lũ quét, sạt lở đất - Cần xây dựng giải pháp lâu dài

Thời điểm này, theo quy luật đã bước vào mùa mưa bão (thường từ tháng 6-12 hàng năm), cùng với nhiều hiện tượng thiên tai nguy hiểm xảy ra như bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn..., thì lũ quét, sạt lở đất cũng là loại hình thiên tai rất nguy hiểm, đặc biệt thường "sóng đôi" làm tăng mức độ nguy hại. Do vậy, việc nắm rõ dấu hiệu của loại hình thiên tai này, từ đó chủ động phòng tránh và xây dựng các giải pháp lâu dài là hướng đi hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại.

Lào Cai: Mưa lớn gây sạt lở trên diện rộng, thiệt hại khoảng 7,4 tỷ đồng

Lào Cai: Mưa lớn gây sạt lở trên diện rộng, thiệt hại khoảng 7,4 tỷ đồng

Từ đêm 15/7 đến sáng 18/7/2026, mưa lớn kéo dài gây thiệt hại nặng nề về cơ sở hạ tầng, sản xuất nông nghiệp và giao thông trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Theo thống kê bước đầu, toàn tỉnh có hơn 130 ngôi nhà bị ảnh hưởng và di dời, hơn 66 ha nông nghiệp bị thiệt hại cùng nhiều tuyến giao thông bị sạt lở, ước thiệt hại khoảng 7,4 tỷ đồng.