Phát triển du lịch tâm linh tại Lạng Sơn bước sang trang mới khi Đền Công đồng Bắc Lệ, xã Tân Thành, là sản phẩm du lịch đầu tiên của tỉnh đạt chuẩn OCOP 4 sao, khẳng định giá trị di sản và thúc đẩy kinh tế địa phương.
Để được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao trong lĩnh vực du lịch tâm linh đòi hỏi chính quyền và nhân dân trong xã phải đánh giá đúng, khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của địa phương, tạo điểm nhấn riêng có, phù hợp với các tiêu chuẩn, tiêu chí theo quy định. Ngay từ đầu, xã Tân Thành đã xác định xây dựng Đền Công đồng Bắc Lệ thành sản phẩm du lịch đặc trưng để tạo lợi thế, gìn giữ văn hóa truyền thống và xây dựng nông thôn mới.
Chính quyền và các ban, ngành trong xã đã nghiên cứu kỹ nội dung Quyết định số 919/QĐ-TTg ngày 1/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình “Mỗi xã Một sản phẩm” (OCOP) giai đoạn 2021-2025; trong đó xác định, sản phẩm OCOP phải mang tính đặc trưng, được phát triển trên cơ sở phát huy nội lực, gia tăng giá trị theo chiều sâu, bảo đảm hiệu quả và tính bền vững.
Trên cơ sở thực tiễn, xã Tân Thành đã mạnh dạn phát triển sản phẩm du lịch tâm linh theo chuỗi giá trị dựa trên thế mạnh, lợi thế, văn hóa và tri thức bản địa gắn với du lịch cộng đồng. Đền Công đồng Bắc Lệ được xác định là hạt nhân phù hợp để xây dựng sản phẩm OCOP. Sau khi tham khảo ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học và cơ quan chức năng, xã đã từng bước hoàn thiện các tiêu chí theo chuẩn sản phẩm OCOP 4 sao.
Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hợp Quốc (UNESCO) ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại năm 2016. Những nét đặc trưng của Tín ngưỡng thờ Mẫu được thể hiện đậm nét tại Đền Công đồng Bắc Lệ. Đây là nơi thờ Mẫu Thượng Ngàn, vị thần cai quản rừng núi, một trong ba vị Tam tòa Thánh Mẫu trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt. Ngoài ra, đền còn thờ Công đồng, Tứ phủ cùng nhiều vị thần linh gắn với đời sống tâm linh địa phương như: Chầu Bé, Cô Bé, Ngũ vị Tôn Ông, Chầu Bà, Quan Hoàng Tứ phủ…
Bên cạnh giá trị phi vật thể, nơi đây còn lưu giữ kiến trúc cổ kính cùng nhiều di vật có giá trị, được chạm khắc tinh xảo, tạo nên không gian linh thiêng hài hòa với thiên nhiên. Năm 1992, Đền Công đồng Bắc Lệ được công nhận là di tích lịch sử cấp tỉnh.
Ông Phùng Văn Quang, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Thành cho biết, một trong những yếu tố quan trọng nhất để đạt sản phẩm OCOP là nội dung giá trị của di tích nên ban quản lý đã lồng ghép các giá trị truyền thống với hoạt động trải nghiệm, giúp du khách không chỉ hành lễ, tham gia lễ hội mà còn tìm hiểu sâu về tín ngưỡng thờ Mẫu, đồng thời trải nghiệm và thưởng thức các sản phẩm OCOP đặc trưng trong và ngoài tỉnh.
Cùng đó, chính quyền địa phương chú trọng đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng, hệ thống điện, bảo đảm vệ sinh môi trường và an ninh trật tự tại khu di tích. Việc xây dựng sản phẩm bám sát Bộ tiêu chí số 26 theo Quyết định số 148/QĐ-TTg, tập trung vào các nội dung như thông tin sản phẩm, sức mạnh cộng đồng, khả năng tiếp thị và chất lượng dịch vụ. Đây là những yếu tố quan trọng giúp để sản phẩm được công nhận đạt chuẩn OCOP 4 sao.
Trải qua nhiều nỗ lực, năm 2025, Đền Công đồng Bắc Lệ chính thức được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao. Kết quả này mở ra hướng phát triển mới cho du lịch tâm linh tại địa phương theo hướng chuyên nghiệp, bài bản, góp phần mở rộng thị trường và tạo sinh kế bền vững cho người dân. Từ khi được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao, các hoạt động dịch vụ tại khu vực đền chuyển biến tích cực. Các hộ kinh doanh nâng cao chất lượng phục vụ, tuân thủ quy định về nguồn gốc xuất xứ, chất lượng hàng hóa.
Chị Trần Thị Hoài, Hộ kinh doanh tại Đền Công đồng Bắc Lệ cho biết, gia đình luôn cung cấp các sản phẩm OCOP có thương hiệu, rõ nguồn gốc xuất xứ, bảo đảm chất lượng cho du khách. Ngoài sản phẩm OCOP của tỉnh Lạng Sơn, gia đình cũng mở rộng giới thiệu sản phẩm OCOP chất lượng ở nhiều địa phương trong cả nước.
Nhân dân, du khách thập phương khi đến tham quan, trải nghiệm du lịch tâm linh tại đây bày tỏ sự hài lòng trước những thay đổi tích cực tại đây, nhất là khi Đền Công đồng Bắc Lệ đã được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao.
Chị Nguyễn Minh Huệ, du khách đến từ tỉnh Sơn La chia sẻ, được trải nghiệm sản phẩm du lịch tâm linh, tôi và các thành viên trong gia đình cảm thấy rất tuyệt vời vì đã hiểu thêm những nét độc đáo về giá trị văn hóa mà người dân địa phương đang bảo tồn, lưu giữ, phát huy. Đây không chỉ là điểm đến linh thiêng mà còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc trưng, kết hợp hài hòa với các hoạt động trải nghiệm, tạo nên nét riêng của du lịch địa phương...
Phát triển sản phẩm du lịch tâm linh tại Đền Công đồng Bắc Lệ hoàn toàn phù hợp với mục tiêu của Chương trình OCOP ở tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2021-2025. Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển dịch vụ du lịch tại xã Tân Thành đã giúp nâng cao giá trị sản phẩm OCOP và tạo cơ hội quảng bá hình ảnh khu di tích Đền Công đồng Bắc Lệ đến với du khách trong và ngoài nước. Đền Công đồng Bắc Lệ trở thành sản phẩm OCOP 4 sao cũng góp phần nâng tầm di sản và khẳng định hướng đi đúng đắn trong phát triển du lịch xứ Lạng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân địa phương.
Hiện Lạng Sơn có 235 sản phẩm được cấp giấy chứng nhận OCOP; trong đó, 22 sản phẩm 4 sao, 213 sản phẩm 3 sao (1 sản phẩm du lịch tâm linh đạt OCOP 4 sao). Tỉnh phấn đấu đến năm 2030, trung bình mỗi năm có từ 20 - 30 sản phẩm OCOP mới được đánh giá, cấp giấy chứng nhận; trong đó khoảng 20% sản phẩm OCOP 4 sao và từ 1 - 2 sản phẩm 5 sao. Lạng Sơn sẽ tiếp tục triển khai xây dựng các sản phẩm OCOP đặc trưng, chú trọng đến những mô hình như: Làng văn hóa du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, du lịch tâm linh trên địa bàn...
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Trần Thanh Nhàn khẳng định: Tỉnh sẽ quyết liệt chỉ đạo các sở, ban, ngành và địa phương thực hiện chương trình OCOP với các sản phẩm chủ lực, có thế mạnh và tiềm năng của địa phương. Các sản phẩm văn hóa, du lịch tâm linh được công nhận đạt OCOP góp phần quản bá hình ảnh, giá trị lịch sử, văn hóa địa phương, đặc biệt là thúc đẩy phát triển du lịch, thu hút du khách, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.
Để triển khai hiệu quả Chương trình OCOP, thời gian tới, Lạng Sơn tiếp tục phát huy hiệu quả các nguồn lực đầu tư, lồng ghép với việc thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia; khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế sẵn có; khuyến khích các chủ thể OCOP đầu tư xây dựng các sản phẩm chất lượng, có giá trị cao để đảm bảo tính bền vững../.
