Mỗi độ tháng 3 về, bản Nậm Nghiệp (xã Ngọc Chiến, tỉnh Sơn La) lại bừng sáng trong sắc trắng tinh khôi của mùa hoa sơn tra. Trên độ cao hơn 2.000m so với mực nước biển, những triền núi, nếp nhà của đồng bào Mông như được phủ một lớp “tuyết trắng” mềm mại. Khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ, hòa cùng nét bình yên của bản làng vùng cao đã tạo nên sức hút đặc biệt, mở ra nhiều tiềm năng để phát triển du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng nơi đây.
Rừng hoa sơn tra tinh khôi giữa đại ngàn
Từ trung tâm tỉnh Sơn La, sau hành trình hơn khoảng 80km hướng về Ngọc Chiến qua những cung đường đèo uốn lượn, du khách sẽ đến bản Nậm Nghiệp nằm ở độ cao hơn 2.000 m so với mực nước biển, là một trong những bản làng cao nhất của vùng Tây Bắc.
Mùa hoa sơn tra tại bản Nậm Nghiệp bắt đầu từ cuối tháng 2 và bung nở tinh khôi kéo dài đến hết tháng 3 hằng năm.
Ngay từ đầu bản, những cây sơn tra cổ thụ thân to, tán rộng đã bung nở hoa trắng muốt hai bên đường, tạo nên khung cảnh thơ mộng. Đi sâu vào bản, hoa sơn tra phủ kín mái, hiên nhà của người Mông, khiến nhiều du khách có cảm giác như lạc vào miền cổ tích. Dưới những tán cây trắng xóa, lũ trẻ trong bản nô đùa, mang đến nét sinh động cho bức tranh vùng cao bình yên.
Những góc nhỏ của bản Nậm Nghiệp trở nên thanh bình khi những cây sơn tra đồng loạt bung hoa trắng.
Toàn xã Ngọc Chiến hiện có khoảng 2.600 ha sơn tra, tập trung tại các bản Đông Xuông, Phày, Lướt và Nậm Nghiệp. Riêng bản Nậm Nghiệp có diện tích lớn nhất với hơn 1.600 ha; trong đó, khoảng 800 ha là những cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Với quy mô này, nơi đây được xác lập là vùng rừng hoa sơn tra lớn nhất Việt Nam.
Màu trắng tinh khôi của hoa sơn tra tựa những khối bông tuyết khổng lồ nổi bật giữa nền xanh thẫm của núi rừng.
Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Ngọc Chiến Quàng Văn Păn cho biết, cây sơn tra đã gắn bó với đời sống người Mông bản Nậm Nghiệp từ bao đời nay. Trước đây, người dân trồng sơn tra để phủ xanh đất trống đồi trọc, nhưng theo thời gian, loại cây này đã trở thành nguồn sinh kế quan trọng góp phần phát triển kinh tế và từng bước định hình không gian du lịch Nậm Nghiệp.
Mùa hoa sơn tra bung nở, trải dài trên các triền núi, trên từng nếp nhà và những lối dì quanh co... làm không gian của bản Nậm Nghiệp mang một vẻ đẹp bình yên riêng biệt.
Quả sơn tra, còn gọi là táo mèo được dùng ngâm rượu, làm mứt, dấm, nước giải khát hoặc chế biến dược liệu, mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân. Từ cuối tháng 2, những nụ hoa sơn tra bắt đầu hé nở. Đến giữa tháng 3, cả vùng núi như chìm trong sắc trắng ngà của hàng triệu bông hoa nhỏ xinh, mỗi bông có 4 đến 5 cánh, nhụy vàng nâu nổi bật. Hoa mọc thành từng chùm, phủ kín cành cây mộc mạc giữa đất đá khô cằn. Những năm gần đây, nhờ sự lan tỏa của mạng xã hội, hình ảnh rừng hoa sơn tra trắng muốt giữa đại ngàn đã thu hút đông đảo du khách đến khám phá.
Từ xa nhìn lại, mỗi gốc sơn tra như được khoác lên một lớp áo trắng tinh khôi, trông tựa những khối bông tuyết khổng lồ.
Chị Minh Hiếu du khách đến từ Thanh Hóa, chia sẻ: Chị được biết đến vẻ đẹp của bản Nậm Nghiệp từ vài năm trước thông qua những bức ảnh của bạn bè. Khi thực sự đến thăm nơi này, chị hoàn toàn mê mẩn trước vẻ đẹp của hoa sơn tra nở trắng tinh khôi giữa núi rừng. Cảnh sắc rất thơ mộng, con người ở đây cũng rất thân thiện. Dù đường lên bản khá cao và nhiều khúc cua quanh co, nhưng được trải nghiệm khung cảnh ngập sắc trắng hoa Sơn Tra giữa núi đồi hùng vỹ, chị thấy trải nghiệm này thực sự xứng đáng.
Hướng phát triển du lịch cộng đồng bền vững
Một em bé dân tộc Mông chạy chơi dưới tán những cây sơn tra hoa trắng khiến khung cảnh trở nên bình yên đến lạ.
Vài năm trở lại đây, nhận thấy tiềm năng du lịch từ rừng sơn tra, chính quyền xã Ngọc Chiến và người dân bản Nậm Nghiệp đã bắt đầu phát triển các dịch vụ du lịch cộng đồng.
Ổng Kháng A Sáy, Trưởng bản Nậm Nghiệp, cho biết: Chính quyền địa phương đã khuyến khích người dân trồng, gìn giữ cây sơn tra và từng bước đưa mùa hoa sơn tra trở thành điểm đến đặc sắc thu hút du khách đến với bản Nậm Nghiệp. Người dân trong bản cũng được hỗ trợ, tư vấn làm homestay và các loại hình dịch vụ khác.
Cây sơn tra đã gắn bó với đồng bào dân tộc Mông ở bản Nậm Nghiệp nhiều đời nay và nó đang là điểm đặc biệt thu hút du khách ở nhiều nơi tìm về.
Cùng với đó, nhiều hộ dân trong bản đã chủ động đầu tư phát triển dịch vụ lưu trú. Hiện, tại bản Nậm Nghiệp có nhiều homestay phục vụ du khách như: A Vạng Homestay, A Lệnh Homestay, Mạnh Phương Homestay, Sơn Tra Forest… với mức giá khoảng từ 120.000 đồng mỗi đêm.
Anh Kháng A Lệnh, chủ Homestay A Lệnh chia sẻ: "Mỗi năm ra xuân, là vào mùa hoa sơn tra, đây cũng là thời điểm khách đến rất đông. Chúng tôi vừa phục vụ lưu trú, vừa làm hướng dẫn viên dẫn khách leo núi, săn mây, giới thiệu văn hóa người Mông và các món ăn truyền thống”.
![Khung cảnh thơ mộng với hơn 1.260 ha, bản Nậm Nghiệp được ví như "thủ phủ" của loài hoa sơn tra.](https://dantocmiennui-media.baotintuc.vn/images/66ace6f0fc90dffe2281b93410c391a34123078e26b7d2c5a68e6f6f91377314ad30e6798afde6bcf54e06fd565de91d22264a8601567d30fdc3545ba8929c0d/hoa-son-tra-10032026-09.jpg.avif "Khung cảnh thơ mộng với hơn 1.260 ha, bản Nậm Nghiệp được ví như "thủ phủ" của loài hoa sơn tra.")
Khung cảnh thơ mộng với hơn 1.260 ha, bản Nậm Nghiệp được ví như "thủ phủ" của loài hoa sơn tra.
Không chỉ ngắm hoa sơn tra, du khách đến Nậm Nghiệp còn có nhiều trải nghiệm thú vị khác như săn mây, trekking, khám phá văn hóa bản địa. Vào sáng sớm, khi mặt trời vừa ló rạng, những biển mây bồng bềnh trôi dưới chân núi tạo nên khung cảnh kỳ ảo. Đây là thời điểm lý tưởng để du khách săn mây và chụp ảnh.
Từ bản Nậm Nghiệp, du khách có thể chinh phục đỉnh Tà Chì Nhù cao 2.979m, đây là một trong những đỉnh núi nổi tiếng của vùng Tây Bắc. Hành trình trekking này sẽ đưa du khách đi qua những cánh rừng nguyên sinh và mùa hoa đỗ quyên rực rỡ. Ngoài ra, vào khoảng tháng 9, 10 hằng năm, khi mùa quả sơn tra chín, du khách có thể quay trở lại Nậm Nghiệp để trải nghiệm thu hoạch sơn tra và thưởng thức các sản phẩm đặc trưng từ loại quả này.
Đây là thời điểm lý tưởng để du khách tìm về với thiên nhiên, tận hưởng sự yên bình và khám phá cuộc sống sinh hoạt độc đáo của bản Nậm Nghiệp.
Chủ tịch UBND xã Ngọc Chiến Nguyễn Sơn Lâm cho biết, hiện tuyến đường lên bản Nậm Nghiệp đã được bê tông hóa giúp việc di chuyển thuận lợi hơn. Cùng với đó, xã Ngọc Chiến đã khảo sát và lựa chọn nhiều điểm check-in đẹp trong rừng sơn tra; đồng thời khuyến khích, tạo điều kiện, hỗ trợ người dân xây dựng, phát triển các dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp, mô hình homestay, dịch vụ ăn uống, cho thuê trang phục dân tộc, hướng dẫn tham quan… Chính quyền xã đặt mục tiêu xây dựng bản Nậm Nghiệp trở thành bản du lịch cộng đồng gắn với bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa và phát triển bền vững.
Đây cũng là thời điểm lý tưởng để du khách tìm đến Nậm Nghiệp tận hưởng sự yên bình và khám phá nét độc đáo của vùng đất nơi rẻo cao xã Ngọc Chiến.
Mùa hoa sơn tra đang phủ trắng những sườn núi đại ngàn xã Ngọc Chiến. Từ vẻ đẹp tinh khôi ấy, việc phát triển du lịch gắn với bảo tồn thiên nhiên và văn hóa bản địa đang được chính quyền và người dân nơi đây đồng thuận, chung tay xây dựng. Nếu được khai thác hợp lý, bản Nậm Nghiệp với “thiên đường hoa sơn tra” cùng cảnh sắc thiên nhiên hùng vĩ, khí hậu trong lành, nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Mông, không chỉ là điểm đến hấp dẫn của du lịch của Ngọc Chiến mà tương lai sẽ trở thành điểm đến độc đáo trên bản đồ du lịch Việt Nam./.
Thấp thoáng dưới những tán cây hoa sơn tra trắng muốt là những ngôi nhà gỗ mộc mạc đặc trưng của đồng bào dân tộc Mông ở bản Nậm Nghiệp.
