Những năm qua, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, nhiều trường học tại các xã biên giới Tam Chung, Quang Chiểu và Mường Lý, tỉnh Thanh Hóa, đã được đầu tư xây mới cơ sở hạ tầng phục vụ dạy và học.
Nguồn vốn đầu tư cho các công trình này được bố trí từ cấp huyện trước đây. Quá trình thi công các công trình cũng là lúc mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, nên các công trình này được chuyển giao về UBND các xã làm chủ đầu tư để tiếp tục thực hiện. Tuy nhiên đến nay, nhiều công trình vẫn trong tình trạng xây dựng dang dở, chưa rõ thời điểm hoàn thành, ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện dạy và học của giáo viên, học sinh khu vực vùng biên.
Tại Trường Tiểu học Mường Lý, xã Mường Lý, tỉnh Thanh Hóa, tháng 2/2025, UBND huyện Mường Lát (trước đây) khởi công dự án xây dựng Trường Tiểu học Mường Lý, do Liên danh Công ty Trách nhiệm hữu hạn Vận tải và Xây dựng Sơn Tuyết – Công ty Cổ phần Xây dựng và Thương mại Quang Vinh thi công. Theo kế hoạch, dự án được thực hiện từ ngày 25/2/2025 đến ngày 25/12/2025, với các hạng mục gồm: cải tạo 8 phòng học; xây mới nhà hành chính quản trị, nhà ở bán trú học sinh, nhà ở công vụ giáo viên, nhà bếp, nhà ăn và các công trình phụ trợ. Thời điểm khởi công, cán bộ, giáo viên và học sinh nhà trường rất phấn khởi khi kỳ vọng sớm có cơ sở vật chất khang trang phục vụ dạy và học. Tuy nhiên đến nay, dự án vẫn chưa hoàn thành, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của nhà trường.
Theo ghi nhận, hầu hết các hạng mục chính vẫn chưa hoàn thiện. Đặc biệt, các hạng mục quan trọng như khu lớp học, nhà bán trú học sinh và bếp ăn vẫn chưa được thi công. Khu nhà lớp học 8 phòng chưa hoàn tất hệ thống điện; nhà công vụ giáo viên và nhà hiệu bộ còn thiếu mái, cửa, điện nước, bể phốt, lan can… Việc chậm tiến độ khiến nhà trường gặp nhiều khó khăn trong tổ chức dạy và học khi khuôn viên chật hẹp, vật tư xây dựng tập kết ngổn ngang, làm thu hẹp không gian sinh hoạt của học sinh và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Theo ông Hoàng Lê Thành, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Mường Lý, dự án chậm tiến độ không chỉ ảnh hưởng đến công tác giảng dạy mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn điện, cháy nổ trong khuôn viên trường học. Đồng thời, việc xây mới khu nhà công vụ nhưng chưa hoàn thiện khiến giáo viên không có nơi làm việc, nghỉ ngơi ổn định; phần lớn cán bộ, giáo viên, nhân viên phải thuê nhà dân ở tạm, gây nhiều khó khăn trong sinh hoạt và thực hiện nhiệm vụ. Một số giáo viên ở lại trường để trông coi cơ sở vật chất phải sinh hoạt chung khu vực với công nhân thi công, phát sinh nhiều bất cập.
Bên cạnh đó, việc nhà hiệu bộ chưa hoàn thiện khiến nhà trường không có không gian làm việc và không thể bố trí các phòng chức năng như phòng tin học, thư viện. Nhiều tài liệu, trang thiết bị phục vụ giảng dạy như bàn ghế học sinh, bảng viết, bàn ghế văn phòng, trống trường… thiếu nơi bảo quản nên bị ảnh hưởng bởi mưa bão, dẫn đến hư hỏng, thất thoát đáng kể. Riêng phòng tin học hiện vẫn chưa có vị trí phù hợp, bảo đảm an toàn để tổ chức cho học sinh học tập. Không chỉ ảnh hưởng đến điều kiện dạy học, việc công trình chậm tiến độ còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và an toàn học đường khi học sinh phải học tập, sinh hoạt sát khu vực thi công dang dở, nguy cơ xảy ra tai nạn luôn hiện hữu. Nhà trường vì vậy phải tăng cường quản lý, giám sát học sinh trong điều kiện nhiều áp lực.
Theo UBND xã Mường Lý, dự án chậm tiến độ do thiếu vốn, thời gian tới xã sẽ đôn đốc nhà thầu đẩy nhanh thi công, sớm đưa công trình vào sử dụng; qua đó, giúp học sinh yên tâm học tập, ổn định công tác dạy học của nhà trường.
Trường tiểu học Quang Chiểu, xã biên giới Quảng Chiểu (Thanh Hóa) vẫn đang dang dở.
Tương tự tại xã biên giới Quang Chiểu, công trình xây dựng Trường Tiểu học Quang Chiểu 1 được khởi công đầu năm 2025, do UBND huyện Mường Lát (trước đây) làm chủ đầu tư. Sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, dự án được chuyển giao cho UBND xã Quang Chiểu tiếp tục làm chủ đầu tư. Tuy nhiên, do thiếu vốn, đến nay công trình vẫn chưa hoàn thành.
Trường tiểu học Quang chiểu, xã biên giới Quảng Chiểu xây dựng dang dở.
Theo bà Trần Thị Huệ, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quang Chiểu 1, công trình hiện mới hoàn thiện khoảng 95% khối lượng, song các hạng mục quan trọng như lan can, cầu thang vẫn chưa được thi công đầy đủ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho học sinh, đặc biệt trong giờ ra chơi. Bên cạnh đó, nhà trường có 14 lớp với 222 học sinh và 24 giáo viên, việc chậm tiến độ khiến nhà trường thiếu phòng học và nhà công vụ cho giáo viên; hiện 5 giáo viên phải đi thuê trọ bên ngoài.
Em Ngân Thùy Trang, học sinh lớp 3A, Trường Tiểu học Quang Chiểu 1, bày tỏ mong muốn công trình sớm hoàn thành để học sinh có môi trường học tập ổn định, an toàn hơn.
Theo UBND xã Quang Chiểu, dự án có tổng mức đầu tư hơn 14 tỷ đồng, nhà thầu là Công ty cổ phần Kiến trúc SPT. Hiện công trình vẫn còn các hạng mục cửa, điện, nước chưa hoàn thiện. Nguyên nhân chủ yếu do quá trình điều chuyển nguồn vốn qua nhiều cấp sau khi chuyển đổi mô hình quản lý, nguồn vốn bố trí chưa đủ khiến nhà thầu phải tạm ngừng thi công.
Trường Tiểu học Tam Chung (Thanh Hóa).
Tại xã biên giới Tam Chung, các dự án xây dựng Trường Tiểu học Tam Chung và Trường Mầm non Tam Chung được khởi công từ đầu năm 2025, với tổng mức đầu tư lần lượt hơn 31 tỷ đồng và hơn 8 tỷ đồng. Chủ đầu tư ban đầu là UBND huyện Mường Lát (trước đây), sau đó được chuyển giao cho UBND xã Tam Chung tiếp quản khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Dù các dự án đã đạt tiến độ trên 90% và từng được kỳ vọng hoàn thành vào cuối năm 2025, nhưng đến nay công trình vẫn chưa thể "về đích" do thiếu vốn, buộc nhà thầu tạm dừng thi công.
Việc các công trình trường học chậm hoàn thiện khiến các nhà trường trên địa bàn xã Tam Chung gặp nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, thiếu phòng học và điều kiện tổ chức các hoạt động giáo dục. Nhiều học sinh Trường Tiểu học Tam Chung hiện vẫn phải học tập trong điều kiện công trình xây dựng dang dở, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Trước thực trạng này, UBND xã Tam Chung đang khẩn trương tìm giải pháp tháo gỡ, đẩy nhanh tiến độ để sớm đưa các công trình vào sử dụng, góp phần khắc phục tình trạng thiếu phòng học tại địa phương.
Theo ông Nguyễn Thế Cường, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Tam Chung, nhà trường hiện có 27 lớp với 497 học sinh. Việc dự án chậm tiến độ xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có việc chuyển giao chủ đầu tư từ cấp huyện về cấp xã khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong khi nguồn vốn chưa được bố trí đầy đủ nên nhà thầu không thể tiếp tục triển khai. Thời gian tới, mong các cấp trên sớm hoàn thiện công trình để học sinh, giáo viên có môi trường học tập tốt nhất.
Trước thực trạng địa phương có 2 công trình trường học khởi công xây dựng từ năm trước nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thiện, UBND xã Tam Chung đã và đang nỗ lực tháo gỡ khó khăn, đôn đốc nhà thầu thi công để sớm đưa các công trình vào sử dụng. Theo ông Đỗ Viết Quân, Phó Chủ tịch UBND xã Tam Chung, hiện công trình Trường Mầm non Tam Chung đã hoàn thành khoảng 99% khối lượng, song chưa thể bàn giao do thiếu kinh phí hoàn thiện hạng mục lắp đặt cửa. Đối với Trường Tiểu học Tam Chung, UBND xã đang thúc đẩy nhà thầu khẩn trương hoàn thiện các phần việc còn lại. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục kiến nghị tỉnh bổ sung nguồn vốn để sớm hoàn thiện, đưa các công trình vào sử dụng, bảo đảm điều kiện học tập, giảng dạy cho giáo viên và học sinh vùng biên./.
