Tình trạng thiếu nước sinh hoạt đang diễn ra tại nhiều xã miền núi của tỉnh Đắk Lắk khi thời tiết nắng nóng kéo dài trong thời gian qua. Nước từ giếng đào tại các hộ gia đình khô cạn, nước từ các giếng khoan cấp nước quy mô nhỏ được đặt tại các cụm dân cư cũng không đủ nước để cung cấp cho sinh hoạt khiến cuộc sống của người dân gặp khó khăn. Một số nhà máy nước sạch tại địa phương cũng không cung cấp bảo đảm cho các hộ dân sử dụng lâu dài.
Do giếng khô cạn, người dân xã Suối Trai dùng từng can nhựa ra suối lấy nước về sử dụng.
Tại buôn Thu (xã Suối Trai), mỗi xóm có khoảng 20 hộ dân sử dụng chung một giếng đào. Tuy nhiên, từ hơn một tháng nay, do tình hình nắng hạn, tất cả các giếng đều đã khô hạn. Giếng khoan duy nhất tại nhà văn hóa buôn do nhà nước đầu tư cũng đã cạn nước, ngừng hoạt động dù được khoan sâu hơn 100m.
Bà Tun H Bách (buôn Thu, xã Suối Trai) cho biết, nhà nước quan tâm đầu tư giếng khoan cho người dân địa phương sử dụng nhưng do nắng hạn nên không có nước từ nhiều tháng nay. Giếng đào trong nhà bà cũng khô hạn. Hiện, gia đình bà phải đi ra suối hằng ngày để lấy nước về dùng rất vất vả.
Chia sẻ cùng nỗi khó khăn này, ông Rơ Ô Blé, Trưởng buôn Thu cho biết, nhiều hộ gia đình trong buôn hiện đều không có nước để sinh hoạt do giếng khoan dùng chung hay giếng đào cá nhân đều đã khô cạn. Người dân buộc phải băng rừng, qua sông suối đi lấy nước rất khó khăn. Trong khi đó, mùa khô nơi đây vẫn còn kéo dài thêm nhiều tháng tới.
Theo phản ánh của người dân địa phương, việc thiếu nước sinh hoạt trong mùa khô diễn ra từ nhiều năm nay. Bắt đầu từ tháng Hai, các giếng đào tại nhiều buôn làng đồng loạt khô cạn. Người dân phải di chuyển nhiều km đến các bồn chứa nước tập trung do nhà nước đầu tư để mang về từng can nước để dùng nấu ăn, uống. Còn việc tắm giặt, người dân phải tìm đến các con sông, con suối đầu nguồn cách làng cả chục km.
Người dân xã Suối Trai chắt chiu từng giọt nước sạch tại các điểm cấp nước tập trung.
Theo báo cáo của UBND xã Suối Trai, toàn xã hiện có 145 giếng khoan và 577 giếng đào. Tuy nhiên, toàn bộ 577 giếng đào đều đã cạn kiệt. Tình trạng thiếu nước sinh hoạt nghiêm trọng đang ảnh hưởng hơn 500 hộ dân với hơn 2.000 nhân khẩu tại 6 thôn, buôn bao gồm: Lé A, Lé B, Chơ, Thu, Khăm và Độc Lập B.
Bà Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Suối Trai cho biết, chính quyền xã đã lập phương án khoan thêm 25 giếng và xây 25 bể chứa tại các buôn bị ảnh hưởng nắng hạn, thiếu nước. Tuy nhiên, để thực hiện được phương án này, địa phương đang đề nghị tỉnh hỗ trợ kinh phí khoảng 3,8 tỷ đồng. Về lâu dài, xã Suối Trai kiến nghị các cấp chính quyền quan tâm, đầu tư xây dựng công trình nước sạch tập trung để người dân có thể sử dụng ổn định, bền vững.
Xã Ia Rvê (tỉnh Đắk Lắk) là xã biên giới giáp Campuchia với hơn 6.700 người dân sinh sống tại 12 thôn; chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số. Vào mùa khô, toàn xã chỉ có một tuyến kênh mương và một đập chứa nước phục vụ sản xuất, trong khi nhiều hồ chứa khác cạn trơ đáy. Đáng lo ngại, các thôn thường xuyên thiếu nước sinh hoạt do mạch nước ngầm cạn kiệt. Từ tháng 4 đến nay, nguồn nước sinh hoạt trở nên cạn kiệt, khan hiếm khiến cuộc sống của khoảng 200 hộ dân với gần 800 nhân khẩu gặp nhiều khó khăn.
Ông Lê Minh Hiền (thôn 13, xã Ia Rvê) cho biết, hơn hai tháng nay, vì không có nước máy, ông và nhiều hộ dân tại địa phương phải dùng nước giếng khoan cạn kiệt lại bị nhiễm phèn, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe. Những ngày cao điểm nắng nóng, người dân phải đi mua nước sạch về dùng với chi phí cao. Nhiều gia đình trông chờ vào xe bồn của lực lượng bộ đội biên phòng, công an cung cấp đến từng nhà.
Dù có nhà máy nước sạch nhưng do thiếu nguồn nước đầu vào nên nhiều hộ dân tại xã Ia Rvê thiếu nước sinh hoạt.
Từ năm 2020, nhà máy nước sạch tại địa phương được đưa vào vận hành với công suất thiết kế khoảng 650 m3/ngày đêm, đủ cấp cho hơn 1.000 hộ dân tại xã Ia Rvê. Tuy nhiên, do thiếu kinh phí và nguồn nước đầu vào nên chỉ phục vụ khoảng 200 hộ trong mùa khô. Người dân thường xuyên chịu cảnh thiếu nước sinh hoạt rất khó khăn.
Ông Nguyễn Văn Hoa, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ia Rvê kiến nghị tỉnh sớm được nâng cấp nhà máy nước sạch tại địa phương, hoàn thiện hệ thống đường ống để mở rộng phạm vi cấp nước trên địa bàn, giúp người dân tiếp cận nguồn nước sạch ổn định hơn. Qua đó, giảm nguy cơ bệnh tật, cải thiện đời sống và sản xuất.
Nắng nóng, thiếu nước sinh hoạt và sử dụng nguồn nước không bảo đảm sẽ dẫn đến nguy cơ phát sinh dịch bệnh. Hiện, các xã Suối Trai, Ia Rvê đang tập trung khảo sát các điểm giếng khoan còn nước để bơm cấp nước cho người dân hoặc hỗ trợ xe bồn cung cấp nước đến từng hộ dân. Tuy nhiên, "bài toán" bảo đảm nước sạch ở các xã miền núi này là đầu tư nâng cấp hệ thống nước sạch, xây mới các giếng khoan, bể chứa… để sử dụng lâu dài./.
