Những ngôi trường mới mở cánh cửa tương lai cho học sinh vùng khó

Sáng 5/9, trong không khí hân hoan của ngày khai giảng năm học 2026-2027, bảy Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở ở Nghệ An đón những học sinh đầu tiên trong ngôi trường mới.

Những lớp học khang trang, khu nội trú, nhà ăn, sân chơi và các phòng học chức năng mở ra một môi trường giáo dục mới cho học sinh vùng miền núi. Với thầy và trò nơi đây, năm học mới không chỉ bắt đầu bằng tiếng trống khai trường, mà còn là sự khởi đầu cho một hành trình đổi mới mạnh mẽ theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW.

Ngày khai trường đặc biệt

Từ sáng sớm, khuôn viên Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Anh Sơn, xã Anh Sơn đã rộn ràng tiếng nói cười. Những học sinh lớp 1 còn đôi chút bỡ ngỡ trong bộ đồng phục mới. Các anh chị lớp trên nhanh nhẹn hướng dẫn bạn nhỏ tìm lớp, sắp xếp chỗ ngồi. Trong sân trường, cờ đỏ tung bay, những hàng ghế được chuẩn bị ngay ngắn cho lễ khai giảng.

Một năm học mới bắt đầu, nhưng với thầy và trò Trường Phổ thông nội trú liên cấp Anh Sơn, đây là một ngày khai trường đặc biệt. Đặc biệt bởi các em được bước vào một ngôi trường hoàn toàn mới - một công trình được đầu tư đồng bộ để vừa dạy học, vừa tổ chức ăn, ở và sinh hoạt cho học sinh.

Năm học 2026-2027, Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Anh Sơn có 1.495 học sinh, trong đó có 1.244 học sinh bán trú và 244 học sinh nội trú. Đây là một trong những trường có quy mô lớn trong số các trường phổ thông nội trú liên cấp được đầu tư xây dựng trên địa bàn Nghệ An.

Đối với nhiều học sinh, nhất là các em ở những địa bàn còn khó khăn, ngôi trường mới không đơn thuần là nơi học chữ. Đây còn là nơi các em ăn ở, học tập, rèn luyện, vui chơi và trưởng thành cùng bạn bè.

Em Lương Thị Bảo Trâm, học sinh lớp 8A vui mừng bày tỏ: “Em rất vui khi được học ở trường mới. Em mong năm học này sẽ có thêm nhiều bạn, được học nhiều điều mới và có thể sử dụng máy tính, công nghệ tốt hơn”.

Với phụ huynh, niềm vui trong ngày khai trường là sự yên tâm khi con em mình được học tập trong điều kiện tốt hơn, được chăm lo về ăn ở và có cơ hội tiếp cận những phương pháp giáo dục mới.

Niềm vui ấy cũng hiện diện trong ánh mắt của đội ngũ giáo viên. Với giáo viên, một ngôi trường mới đồng nghĩa với nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít trách nhiệm. Bởi ở trường nội trú, giáo viên không chỉ đứng trên bục giảng. Thầy cô còn đồng hành cùng học sinh trong từng bữa ăn, giờ tự học, sinh hoạt tập thể và những lúc các em nhớ nhà.

Cô giáo Nguyễn Thị Sâm – Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Anh Sơn vui mừng nói: “Điều chúng tôi mong muốn nhất là giúp các em nhanh chóng thích nghi với môi trường nội trú, hình thành nền nếp và sự tự lập. Khi các em có nền tảng tốt, việc học tập và phát triển năng lực sẽ thuận lợi hơn”.

Đó cũng là yêu cầu đặt ra đối với Ban Giám hiệu nhà trường trong năm học đầu tiên. Ngôi trường mới cần một cách quản trị mới; đội ngũ mới cần một phương pháp tổ chức mới và quan trọng hơn, mỗi giáo viên phải thay đổi để đáp ứng yêu cầu của học sinh trong thời đại số.

Từ ngôi trường mới đến quyết tâm đổi mới

Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Anh Sơn được đầu tư với tổng mức hơn 377 tỷ đồng, gồm các khối nhà học Tiểu học, Trung học cơ sở, nhà học bộ môn, khu nội trú học sinh, nhà nội trú giáo viên, nhà hiệu bộ, nhà đa năng, bếp ăn, nhà ăn và các hạng mục hạ tầng kỹ thuật. Cơ sở vật chất hiện đại là điều kiện cần, nhưng để tạo ra một ngôi trường hiện đại, điều quan trọng hơn vẫn là con người và cách tổ chức dạy học.

Thầy Lương Văn Võ – Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Anh Sơn cho biết: “Chúng tôi không đặt mục tiêu chỉ xây dựng một ngôi trường đẹp, mà phải xây dựng một môi trường giáo dục tốt. Cơ sở vật chất mới phải đi cùng phương pháp dạy học mới, quản trị mới và tinh thần phục vụ học sinh. Mỗi thầy cô phải thực sự đồng hành với học sinh”.

Tinh thần đổi mới ấy được đặt trong yêu cầu triển khai Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Trong đó, nhà trường hướng tới lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính chủ động, sáng tạo; tăng cường ứng dụng công nghệ số; đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá; chú trọng kỹ năng sống, ngoại ngữ, khoa học công nghệ và khả năng thích ứng của người học.

Những chính sách mới cũng đang tạo thêm động lực cho quá trình này. Chính sách miễn học phí đối với học sinh phổ thông giúp giảm bớt gánh nặng cho các gia đình, nhất là những hộ còn khó khăn. Trong môi trường nội trú, việc Nhà nước đầu tư cơ sở vật chất và có chính sách hỗ trợ phù hợp càng có ý nghĩa trong việc bảo đảm cơ hội học tập bình đẳng cho học sinh vùng khó. Cùng với đó là câu chuyện sách giáo khoa, ngoại ngữ và trí tuệ nhân tạo (AI).

Định hướng đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học đang được thúc đẩy. Cùng với đó, giáo dục AI đang ngày càng được đưa vào nhà trường. Với học sinh Trung học cơ sở, việc làm quen với trí tuệ nhân tạo không chỉ nhằm biết sử dụng công cụ mới mà còn hướng đến hình thành tư duy số, kỹ năng kiểm chứng thông tin, ý thức về đạo đức và trách nhiệm khi sử dụng công nghệ.

Cô giáo Lương Thị Dương, Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Anh Sơn, cho biết: “Với cơ sở vật chất khang trang, hiện đại, giáo viên có điều kiện thuận lợi để khai thác, sử dụng các thiết bị công nghệ, qua đó ứng dụng hiệu quả vào bài giảng, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học”.

Tại Anh Sơn, quyết tâm đổi mới vì vậy được bắt đầu từ những điều cụ thể, xây dựng nền nếp nội trú; tổ chức các hoạt động trải nghiệm; tăng cường kỹ năng tự phục vụ; ứng dụng công nghệ trong quản lý, dạy học; phát triển ngoại ngữ; quan tâm đến từng học sinh và xây dựng môi trường học tập an toàn, thân thiện. Tiếng trống khai trường vì thế vừa là điểm khởi đầu, vừa là lời nhắc nhở đối với đội ngũ nhà giáo về trách nhiệm phía trước.

Năm học 2026-2027, 10 trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở giai đoạn một tại khu vực biên giới tỉnh Nghệ An đồng loạt tổ chức lễ khai giảng vào sáng 5/9, với tổng số hơn 14.000 học sinh.

Trong đó, có 7 trường đủ điều kiện tổ chức lễ khánh thành và khai giảng năm học mới 2026 - 2027. Riêng 3 trường phổ thông nội trú tại các xã Nhôn Mai, Tam Hợp và Keng Đu tổ chức khai giảng năm học 2026-2027, dự kiến hoàn thành trước tháng 10 năm nay.

Đây đều là những xã biên giới vùng sâu, vùng xa, có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn. Việc vận chuyển nguyên vật liệu, san lấp mặt bằng, xây dựng và thi công công trình trường học gặp nhiều khó khăn hơn so với các địa phương khác.

Theo ông Nguyễn Văn Khoa – Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, sau lễ khai giảng, học sinh tại các trường nội trú vùng biên sẽ đi vào hoạt động dạy học, sinh hoạt bình thường. Với những trường chưa hoàn thiện, việc đưa học sinh vào ở nội trú, học tập tại trường chính sẽ thực hiện theo hình thức cuốn chiếu. Nhà trường có thể tiếp tục tổ chức dạy học tại các phân hiệu cũ và từng bước chuyển về trường mới nội trú khi cơ sở vật chất hoàn thành.

Những ngôi trường mới đang mở thêm một cánh cửa để học sinh vùng khó được tiếp cận điều kiện giáo dục tốt hơn, được học tập trong môi trường an toàn, được chăm lo cả về kiến thức, kỹ năng và đời sống. Ở đó, những lớp học mới không chỉ chứa những bài giảng, đó còn là nơi bắt đầu những ước mơ./.