Tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng bền vững

Trong bối cảnh ngành lúa gạo chịu áp lực từ biến đổi khí hậu, chi phí tăng và yêu cầu thị trường ngày càng cao, việc triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp trên địa bàn tỉnh An Giang đang mở ra hướng đi mới. Đề án không chỉ đổi mới phương thức canh tác mà còn tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng sản xuất bền vững, giảm chi phí, giảm phát thải, nâng cao chất lượng hạt gạo và gắn chặt với chuỗi liên kết tiêu thụ.

Canh tác bền vững, giảm phát thải

Sau khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, tỉnh An Giang nhanh chóng ban hành các kế hoạch cụ thể để triển khai. Đây là bước đi quan trọng nhằm chuyển đổi sản xuất lúa từ lượng sang chất, từ canh tác truyền thống sang canh tác bền vững, giảm phát thải.

de-an-1-ag-1.jpg
Nông dân An Giang thu hoạch lúa trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Năm 2024 được xem là giai đoạn khởi động, đặt nền móng cho toàn bộ chương trình. Trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (cũ), diện tích thực hiện đạt gần 66.300 ha, vượt 110% kế hoạch, với sự tham gia của hàng trăm hợp tác xã, tổ hợp tác và doanh nghiệp. Đáng chú ý, trên 90% diện tích đã áp dụng các kỹ thuật canh tác bền vững như “3 giảm 3 tăng”, “1 phải 5 giảm”, tiêu chuẩn GAP, SRP…

Trong khi đó, tỉnh An Giang (cũ), dù diện tích triển khai còn khiêm tốn hơn 8.500 ha, đạt 41,4% kế hoạch, nhưng các mô hình thí điểm lại cho thấy hiệu quả rõ rệt. Việc giảm lượng giống gieo sạ xuống còn khoảng 80 kg/ha, tiết kiệm 4–5 triệu đồng chi phí/ha và tăng lợi nhuận từ 3,6–5,3 triệu đồng/ha đã tạo niềm tin ban đầu cho nông dân. Không chỉ dừng lại ở hiệu quả kinh tế, các mô hình còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân, hướng tới quy trình canh tác chuẩn hóa, giảm phát thải và thân thiện môi trường.

de-an-1-ag-2.jpg
Nông dân An Giang thu hoạch lúa trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Sau giai đoạn thí điểm, năm 2025 Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao đánh dấu bước phát triển mạnh mẽ từ thí điểm sang nhân rộng. Sau khi hợp nhất hai tỉnh An Giang và Kiên Giang thành tỉnh An Giang (mới) đã thực hiện hơn 150.000 ha lúa chất lượng cao, đạt 104% kế hoạch; trong đó, diện tích áp dụng đầy đủ 5 tiêu chí kỹ thuật: giảm giống, giảm phân, giảm thuốc, quản lý nước và thu gom rơm rạ đạt hơn 43.000 ha.

Những đổi thay từ đồng ruộng

Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh An Giang, Nguyễn Thị Lê đánh giá, Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao mang lại hiệu quả rất rõ ràng. Các mô hình triển khai tại An Giang cho năng suất lúa tăng gần 0,8 tấn/ha, chi phí giảm hơn 4,1 triệu đồng/ha và lợi nhuận tăng thêm hơn 9,3 triệu đồng/ha so với canh tác truyền thống. Các mô hình còn ghi nhận mức giảm phát thải từ 7,5–8,1 tấn CO₂/ha. Đây là con số đáng kể trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chịu áp lực giảm phát thải.

“Một trong những điểm nổi bật của đề án là thay đổi cách tiếp cận trong sản xuất lúa. Thay vì chạy theo năng suất bằng mọi giá, nông dân được hướng dẫn tối ưu đầu vào và nâng cao chất lượng. Các giải pháp như giảm lượng giống, bón phân cân đối, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), tưới ngập khô xen kẽ (AWD)… không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tiết kiệm nước, hạn chế phát thải khí nhà kính”, bà Lê cho biết.

de-an-1-ag-4.jpg
Lúa sau thu hoạch được vận chuyển bằng tàu về nhà máy chế biến.

Theo bà Lê, việc thu gom và xử lý rơm rạ thay cho đốt đồng cũng mang lại lợi ích kép như: giảm ô nhiễm môi trường và tạo nguồn nguyên liệu cho sản xuất phân hữu cơ, nấm rơm hoặc năng lượng sinh học. Bên cạnh đó, việc tổ chức sản xuất theo hợp tác xã, tổ hợp tác giúp nông dân tiếp cận tốt hơn với doanh nghiệp, giảm phụ thuộc vào thương lái và từng bước tham gia vào chuỗi giá trị có tổ chức.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, đề án vẫn gặp không ít khó khăn. Một bộ phận nông dân còn e ngại thay đổi tập quán canh tác, trong khi các kỹ thuật mới cần thời gian thích nghi. Hạ tầng thủy lợi, năng lượng chưa đồng bộ cũng là điểm nghẽn, ảnh hưởng hiệu quả các giải pháp như tưới ngập khô xen kẽ. Bên cạnh đó, chi phí đầu vào biến động; chuỗi giá trị lúa gạo chưa bền vững khi còn phụ thuộc trung gian…

Hướng tới chuỗi giá trị bền vững

Năm 2026, An Giang đặt mục tiêu nâng diện tích vùng chuyên canh lúa chất lượng cao lên hơn 183.000 ha. Không chỉ mở rộng quy mô sản xuất, An Giang còn đặt ra các tiêu chí giảm 20% lượng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nước tưới; 100% diện tích áp dụng quy trình canh tác bền vững.

de-an-1-ag-3.jpg
Lúa sau thu hoạch được vận chuyển bằng tàu về nhà máy chế biến.

Tỉnh đặt mục tiêu 100% diện tích lúa tham gia Đề án có liên kết với doanh nghiệp, tỷ lệ cơ giới hóa trên 40%, với hơn 50.000 hộ nông dân tham gia. Về môi trường, phấn đấu giảm trên 10% phát thải khí nhà kính, 70% rơm rạ được thu gom tái sử dụng và giảm thất thoát sau thu hoạch xuống dưới 10%. Đồng thời, triển khai hệ thống MRV, tạo nền tảng tham gia thị trường carbon trong tương lai.

Ông Trần Thanh Hiệp, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang cho biết, hiện nay, việc phát triển các mô hình sản xuất như lúa hữu cơ, lúa chất lượng cao, hay chuyển đổi sang tư duy nông nghiệp xanh, sạch là xu hướng tất yếu. Đây cũng là định hướng mà ngành nông nghiệp và môi trường thường xuyên tham mưu cho UBND tỉnh, nhằm ban hành các cơ chế, chính sách thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững.

“Các mô hình trong Đề án 1 triệu ha đã chứng minh hiệu quả rõ rệt, giúp giảm chi phí sản xuất khoảng 4–6 triệu đồng/ha, trong khi vẫn giữ năng suất ổn định, đảm bảo lợi nhuận cho nông dân. Đáng chú ý, giải pháp tưới ngập – khô xen kẽ giúp tiết kiệm nước 2–3 lần, góp phần thích ứng với biến đổi khí hậu”, ông Hiệp cho biết.

de-an-1-ag-5.jpg
Nông dân An Giang thu hoạch lúa trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Theo ông Hiệp, hiện nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã tại An Giang đã chuyển sang sản xuất lúa gạo theo đơn đặt hàng, kiểm soát chặt chất lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe, nhất là thị trường cao cấp như Nhật Bản. Nhờ đó, giá trị và thương hiệu hạt gạo được nâng lên rõ rệt, tạo kỳ vọng Đề án 1 triệu ha sẽ tăng tốc trong giai đoạn tới, góp phần cải thiện thu nhập cho người dân.

Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao không chỉ là câu chuyện của riêng ngành nông nghiệp mà còn là bước chuyển mình của cả nền kinh tế nông thôn. Từ những cánh đồng nhỏ lẻ, manh mún, ngành lúa gạo đang từng bước tiến tới sản xuất quy mô lớn, chuẩn hóa và gắn với thị trường.

Với những kết quả bước đầu tích cực và định hướng rõ ràng, An Giang đang từng bước khẳng định vai trò là một trong những trung tâm sản xuất lúa gạo chất lượng cao của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu./.

Có thể bạn quan tâm

Ứng dụng KHCN trong sản xuất nông nghiệp tại Điện Biên

Ứng dụng KHCN trong sản xuất nông nghiệp tại Điện Biên

Những năm gần đây, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp tại Điện Biên ngày càng được đẩy mạnh. Nhiều mô hình sản xuất hiện đại đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững cho địa phương.

Học và làm theo Bác trở thành 'mạch sống' ở vùng biên

Học và làm theo Bác trở thành 'mạch sống' ở vùng biên

Tháng Năm về trên vùng biên giới Hòa Hội, tỉnh Tây Ninh, những cơn mưa đầu mùa bắt đầu làm dịu đi cái nắng gay gắt của miền Đông Nam Bộ. Trong khuôn viên trụ sở xã, “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” vừa được ra mắt trở thành nơi nhiều cán bộ, đảng viên, đoàn viên, học sinh tìm đến đọc sách, xem hình ảnh tư liệu về cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Không gian ấy không chỉ là mô hình trưng bày mà đang dần trở thành nơi hun đúc niềm tin, trách nhiệm và tinh thần cống hiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân vùng biên.

Lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng học sinh dân tộc miền núi

Lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành cùng học sinh dân tộc miền núi

Ngày 16/5, tại phường Tân Hòa, tỉnh Phú Thọ, Trung tâm Y tế khu vực Hòa Bình phối hợp với Bệnh viện Tâm thần Vĩnh Phúc và Trường Trung học phổ thông dân tộc nội trú Hòa Bình tổ chức hội nghị truyền thông và sàng lọc sức khỏe tâm lý cho hơn 560 học sinh của nhà trường.

Nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao phát huy hiệu quả

Nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao phát huy hiệu quả

Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng nông sản, an toàn thực phẩm và phát triển xanh ngày càng cao, tỉnh Phú Thọ đang xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt để tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, sinh thái và bền vững. Nhiều mô hình sản xuất ứng dụng kỹ thuật tiên tiến đã mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần thay đổi tư duy sản xuất và nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Khoa học đồng hành cùng sinh kế vùng chè di sản

Khoa học đồng hành cùng sinh kế vùng chè di sản

Trong dòng chảy phát triển hôm nay, quần thể chè Shan tuyết cổ thụ đang được nhìn nhận không chỉ như một nguồn gen quý hiếm, mà còn là "di sản sống" cần được bảo tồn, phát huy gắn với nâng cao đời sống người dân. Và để đánh thức trọn vẹn giá trị ấy, khoa học đang được đặt vào vị trí đồng hành cùng cộng đồng địa phương.

Trồng dâu tây - hướng phát triển kinh tế mới ở xã biên giới Dào San

Trồng dâu tây - hướng phát triển kinh tế mới ở xã biên giới Dào San

Cây dâu tây đang dần trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao tại nhiều địa phương của tỉnh Lai Châu. Tại xã biên giới Dào San, mô hình trồng dâu tây đang mở ra hướng phát triển mới, giúp người dân nâng cao thu nhập, từng bước thay đổi tư duy trong sản xuất nông nghiệp truyền thống.

Để giấc mơ không đứt đoạn giữa đại ngàn

Để giấc mơ không đứt đoạn giữa đại ngàn

Từng là địa bàn có tỷ lệ tảo hôn khá cao, xã Pu Sam Cáp (Lai Châu) đã có những chuyển biến rõ rệt trong việc ngăn chặn hủ tục này. Sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, nhà trường và cộng đồng đã từng bước thay đổi nhận thức, giúp nhiều em nhỏ có cơ hội tiếp tục học tập, hướng tới tương lai bền vững.

Nông dân trồng mía liên kết đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt

Nông dân trồng mía liên kết đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt

Nhằm thích ứng với tình hình nắng hạn kéo dài, nhiều nông dân trồng mía tại tỉnh Đắk Lắk đã liên kết với doanh nghiệp để đầu tư hệ thống tưới nước nhỏ giọt. Ứng dụng công nghệ này, người dân không chỉ giải quyết “bài toán” chống hạn mà còn nâng cao năng suất cây mía, đem lại hiệu quả kinh tế cao.

Đồng bào Cơ Tu phát triển kinh tế dưới tán rừng

Đồng bào Cơ Tu phát triển kinh tế dưới tán rừng

Giữa đại ngàn phía Tây thành phố Đà Nẵng, những cánh rừng pơ mu vẫn vươn lên giữa mây núi, trầm mặc và bền bỉ qua hàng trăm năm. Ở đó, người Cơ Tu không chỉ sống cùng rừng, mà còn giữ rừng như một phần máu thịt. Từ những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ, đến những mô hình sinh kế mới dưới tán rừng, một cách tiếp cận bền vững đang dần hình thành, mở ra hướng đi lâu dài cho vùng cao.

Khởi nghiệp thành công với mô hình 'kinh tế nông nghiệp xanh'

Khởi nghiệp thành công với mô hình 'kinh tế nông nghiệp xanh'

Gần đây, nhiều nông dân ở tỉnh An Giang đã khai thác tốt các thế mạnh, nguồn nguyên liệu sẵn có của địa phương để phát triển sản xuất, kinh doanh, qua đó tạo thu nhập, việc làm cho nhiều công nhân lao động, góp phần chung vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Hồi chuông cảnh báo từ những vụ đuối nước trẻ em

Hồi chuông cảnh báo từ những vụ đuối nước trẻ em

Chỉ trong vòng vài ngày, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk liên tiếp xảy ra 3 vụ đuối nước, khiến 5 trẻ em từ 9 - 14 tuổi tử vong. Những mất mát dồn dập không chỉ để lại nỗi đau không thể bù đắp cho các gia đình mà còn đặt ra cảnh báo cấp thiết về nguy cơ đuối nước đang hiện hữu, đặc biệt trong thời điểm nắng nóng.

Chuẩn hóa vùng trồng, tạo đà nâng giá trị nông sản Gia Lai

Chuẩn hóa vùng trồng, tạo đà nâng giá trị nông sản Gia Lai

Trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu, tỉnh Gia Lai đang chuyển hướng mạnh từ phát triển sản lượng sang chuẩn hóa chất lượng thông qua việc cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Đây được xem là giải pháp căn cơ giúp nông sản địa phương nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường theo hướng bền vững.

Những 'thầy giáo quân hàm xanh' xóa mù công nghệ nơi biên giới Lai Châu

Những 'thầy giáo quân hàm xanh' xóa mù công nghệ nơi biên giới Lai Châu

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thời gian qua, những người lính Biên phòng tỉnh Lai Châu không chỉ chắc tay súng bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia mà còn đang miệt mài mang “ánh sáng số” đến với đồng bào các dân tộc tại các bản qua mô hình đầy nhân văn: “Thầy giáo quân hàm xanh, đẩy nhanh chuyển đổi số”.

Tiếng dân tộc - 'Chìa khóa' mở cửa lòng dân biên giới

Tiếng dân tộc - 'Chìa khóa' mở cửa lòng dân biên giới

Trong hai ngày 8 - 9/4/2026, tại tỉnh Lào Cai, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã tổ chức thành công Hội thi tiếng Mông trong Bộ đội Biên phòng khu vực 2 năm 2026. Hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm cụ thể hóa chủ trương của Bộ Quốc phòng và Bộ đội Biên phòng về tăng cường học tập ngoại ngữ và tiếng dân tộc thiểu số trong toàn lực lượng.

Chuyển đổi cơ cấu sản xuất, mở hướng sinh kế cho người dân miền núi

Chuyển đổi cơ cấu sản xuất, mở hướng sinh kế cho người dân miền núi

Xác định thế mạnh của từng vùng, địa phương trong chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, thời gian qua, xã Châu Quế (tỉnh Lào Cai) đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân trên địa bàn từng bước thay đổi tư duy sản xuất, chủ động tiếp cận thị trường, ứng dụng khoa học công nghệ nhằm gia tăng giá trị sản xuất. Từ đó, xã xuất hiện nhiều mô hình phát triển kinh tế hiệu quả đem lại giá trị kinh tế cao cho người dân.

Hành trình 'viết lại' cuộc đời cho cây nấm rơm

Hành trình 'viết lại' cuộc đời cho cây nấm rơm

Rời phố về quê, chị Nguyễn Hoàng Ngọc Yến (xã Bình Hòa, An Giang) đã chọn cây nấm rơm làm điểm tựa để hiện thực hóa khát vọng nâng tầm nông sản địa phương qua dòng bánh phồng độc đáo. Bằng tư duy đổi mới và tinh thần “khởi nghiệp xanh”, chị Yến không chỉ khẳng định thương hiệu bánh phồng nấm rơm bằng những giải thưởng uy tín mà còn mở ra cánh cửa xuất khẩu cho nông sản quê hương, trở thành điểm sáng trong phong trào khởi nghiệp nông thôn hiện nay.

Mở lối làm giàu từ hộ nông dân đến chi hội nghề nghiệp

Mở lối làm giàu từ hộ nông dân đến chi hội nghề nghiệp

Với hiệu quả kinh tế từ nuôi dê thương phẩm, Hội Nông dân xã Thọ Phong (Quảng Ngãi) đã thành lập Chi hội nghề nghiệp chăn nuôi dê, mở ra hướng đi mới cho phát triển kinh tế bền vững. Mô hình nuôi dê tại Thọ Phong không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn khẳng định sức mạnh liên kết, giúp nông dân cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống.

Chuyển đổi số, nâng giá trị nhung hươu

Chuyển đổi số, nâng giá trị nhung hươu

Sản phẩm nhung hươu ở Hà Tĩnh từ lâu trở thành thương hiệu đặc sắc. Tại vùng nuôi hươu sao các xã miền núi Hương Sơn, Quang Diệm, Sơn Giang..., không khí thu hoạch nhung hươu diễn ra nhộn nhịp. Khác với trước đây, hiện nay nhờ ứng dụng chuyển đổi số và công nghệ chế biến sâu, đặc sản “tứ đại danh dược” này không chỉ nâng cao giá trị kinh tế cho người dân mà còn dễ dàng tiếp cận người tiêu dùng cả nước.

Chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng biên

Chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng biên

Giữa đại ngàn núi rừng, hai ngôi trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại các xã A Lưới 3, A Lưới 4 (thành phố Huế) đang dần hình thành với quy mô khang trang, hiện đại. Đây là hai trong những công trình được Đảng, Nhà nước đầu tư xây dựng ở các xã vùng biên gồm: A Lưới 1, A Lưới 2, A Lưới 3, A Lưới 4, A Lưới 5.

Khoa học kỹ thuật nâng giá trị cây thanh trà Vĩnh Long

Khoa học kỹ thuật nâng giá trị cây thanh trà Vĩnh Long

Phường Đông Thành, tỉnh Vĩnh Long là vùng trồng đặc sản thanh trà của địa phương với hai loại chủ yếu là ngọt và chua - loại trái cây từng được xác lập Kỷ lục Việt Nam với 135 món ẩm thực độc đáo được chế biến từ nguyên liệu này.

Nhà nông xây dựng thương hiệu hồ tiêu sạch hữu cơ

Nhà nông xây dựng thương hiệu hồ tiêu sạch hữu cơ

Với quyết tâm xây dựng vị thế cho hạt tiêu sạch, nhà nông ở tỉnh Đồng Nai đã chuyển dịch mạnh mẽ từ sản xuất truyền thống sang canh tác theo hướng hữu cơ vi sinh. Chính sự thay đổi từ tư duy đến hành động chính tại mỗi nông hộ trồng hồ tiêu đang góp phần nâng tầm giá trị nông sản địa phương, đồng thời mở ra hướng đi làm giàu bền vững.

Mang tri thức, thắp lên hy vọng ở miền biên viễn

Mang tri thức, thắp lên hy vọng ở miền biên viễn

Giữa núi rừng biên giới, Bộ đội Biên phòng đóng quân nơi bản Piêng Vai, xã Mỹ Lý (tỉnh Nghệ An) đang rất nỗ lực mang ánh sáng tri thức đến với bà con. Trong lớp học xóa mù chữ do Đồn Biên phòng Mỹ Lý tổ chức, những người phụ nữ Mông lần đầu tiên cầm bút, tập ghép vần, viết tên mình.

Chuyện nuôi ngựa thoát nghèo ở vùng biên Lạng Sơn

Chuyện nuôi ngựa thoát nghèo ở vùng biên Lạng Sơn

Hơn 10 năm qua, nhờ chăn nuôi ngựa bạch, gia đình ông Phùng Văn Lén ở thôn Vinh Tiên, xã Thống Nhất, tỉnh Lạng Sơn đã có của ăn của để. Thu nhập hằng năm ổn định, cao gấp nhiều lần so với làm kinh tế đồi rừng, giúp gia đình ông xây được nhà kiên cố và mua sắm đầy đủ trang thiết bị phục vụ đời sống, sinh hoạt.