Tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng bền vững

Trong bối cảnh ngành lúa gạo chịu áp lực từ biến đổi khí hậu, chi phí tăng và yêu cầu thị trường ngày càng cao, việc triển khai Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp trên địa bàn tỉnh An Giang đang mở ra hướng đi mới. Đề án không chỉ đổi mới phương thức canh tác mà còn tái cấu trúc chuỗi giá trị lúa gạo theo hướng sản xuất bền vững, giảm chi phí, giảm phát thải, nâng cao chất lượng hạt gạo và gắn chặt với chuỗi liên kết tiêu thụ.

Canh tác bền vững, giảm phát thải

Sau khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, tỉnh An Giang nhanh chóng ban hành các kế hoạch cụ thể để triển khai. Đây là bước đi quan trọng nhằm chuyển đổi sản xuất lúa từ lượng sang chất, từ canh tác truyền thống sang canh tác bền vững, giảm phát thải.

de-an-1-ag-1.jpg
Nông dân An Giang thu hoạch lúa trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Năm 2024 được xem là giai đoạn khởi động, đặt nền móng cho toàn bộ chương trình. Trên địa bàn tỉnh Kiên Giang (cũ), diện tích thực hiện đạt gần 66.300 ha, vượt 110% kế hoạch, với sự tham gia của hàng trăm hợp tác xã, tổ hợp tác và doanh nghiệp. Đáng chú ý, trên 90% diện tích đã áp dụng các kỹ thuật canh tác bền vững như “3 giảm 3 tăng”, “1 phải 5 giảm”, tiêu chuẩn GAP, SRP…

Trong khi đó, tỉnh An Giang (cũ), dù diện tích triển khai còn khiêm tốn hơn 8.500 ha, đạt 41,4% kế hoạch, nhưng các mô hình thí điểm lại cho thấy hiệu quả rõ rệt. Việc giảm lượng giống gieo sạ xuống còn khoảng 80 kg/ha, tiết kiệm 4–5 triệu đồng chi phí/ha và tăng lợi nhuận từ 3,6–5,3 triệu đồng/ha đã tạo niềm tin ban đầu cho nông dân. Không chỉ dừng lại ở hiệu quả kinh tế, các mô hình còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân, hướng tới quy trình canh tác chuẩn hóa, giảm phát thải và thân thiện môi trường.

de-an-1-ag-2.jpg
Nông dân An Giang thu hoạch lúa trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Sau giai đoạn thí điểm, năm 2025 Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao đánh dấu bước phát triển mạnh mẽ từ thí điểm sang nhân rộng. Sau khi hợp nhất hai tỉnh An Giang và Kiên Giang thành tỉnh An Giang (mới) đã thực hiện hơn 150.000 ha lúa chất lượng cao, đạt 104% kế hoạch; trong đó, diện tích áp dụng đầy đủ 5 tiêu chí kỹ thuật: giảm giống, giảm phân, giảm thuốc, quản lý nước và thu gom rơm rạ đạt hơn 43.000 ha.

Những đổi thay từ đồng ruộng

Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh An Giang, Nguyễn Thị Lê đánh giá, Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao mang lại hiệu quả rất rõ ràng. Các mô hình triển khai tại An Giang cho năng suất lúa tăng gần 0,8 tấn/ha, chi phí giảm hơn 4,1 triệu đồng/ha và lợi nhuận tăng thêm hơn 9,3 triệu đồng/ha so với canh tác truyền thống. Các mô hình còn ghi nhận mức giảm phát thải từ 7,5–8,1 tấn CO₂/ha. Đây là con số đáng kể trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang chịu áp lực giảm phát thải.

“Một trong những điểm nổi bật của đề án là thay đổi cách tiếp cận trong sản xuất lúa. Thay vì chạy theo năng suất bằng mọi giá, nông dân được hướng dẫn tối ưu đầu vào và nâng cao chất lượng. Các giải pháp như giảm lượng giống, bón phân cân đối, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), tưới ngập khô xen kẽ (AWD)… không chỉ giúp giảm chi phí mà còn tiết kiệm nước, hạn chế phát thải khí nhà kính”, bà Lê cho biết.

de-an-1-ag-4.jpg
Lúa sau thu hoạch được vận chuyển bằng tàu về nhà máy chế biến.

Theo bà Lê, việc thu gom và xử lý rơm rạ thay cho đốt đồng cũng mang lại lợi ích kép như: giảm ô nhiễm môi trường và tạo nguồn nguyên liệu cho sản xuất phân hữu cơ, nấm rơm hoặc năng lượng sinh học. Bên cạnh đó, việc tổ chức sản xuất theo hợp tác xã, tổ hợp tác giúp nông dân tiếp cận tốt hơn với doanh nghiệp, giảm phụ thuộc vào thương lái và từng bước tham gia vào chuỗi giá trị có tổ chức.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, đề án vẫn gặp không ít khó khăn. Một bộ phận nông dân còn e ngại thay đổi tập quán canh tác, trong khi các kỹ thuật mới cần thời gian thích nghi. Hạ tầng thủy lợi, năng lượng chưa đồng bộ cũng là điểm nghẽn, ảnh hưởng hiệu quả các giải pháp như tưới ngập khô xen kẽ. Bên cạnh đó, chi phí đầu vào biến động; chuỗi giá trị lúa gạo chưa bền vững khi còn phụ thuộc trung gian…

Hướng tới chuỗi giá trị bền vững

Năm 2026, An Giang đặt mục tiêu nâng diện tích vùng chuyên canh lúa chất lượng cao lên hơn 183.000 ha. Không chỉ mở rộng quy mô sản xuất, An Giang còn đặt ra các tiêu chí giảm 20% lượng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nước tưới; 100% diện tích áp dụng quy trình canh tác bền vững.

de-an-1-ag-3.jpg
Lúa sau thu hoạch được vận chuyển bằng tàu về nhà máy chế biến.

Tỉnh đặt mục tiêu 100% diện tích lúa tham gia Đề án có liên kết với doanh nghiệp, tỷ lệ cơ giới hóa trên 40%, với hơn 50.000 hộ nông dân tham gia. Về môi trường, phấn đấu giảm trên 10% phát thải khí nhà kính, 70% rơm rạ được thu gom tái sử dụng và giảm thất thoát sau thu hoạch xuống dưới 10%. Đồng thời, triển khai hệ thống MRV, tạo nền tảng tham gia thị trường carbon trong tương lai.

Ông Trần Thanh Hiệp, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang cho biết, hiện nay, việc phát triển các mô hình sản xuất như lúa hữu cơ, lúa chất lượng cao, hay chuyển đổi sang tư duy nông nghiệp xanh, sạch là xu hướng tất yếu. Đây cũng là định hướng mà ngành nông nghiệp và môi trường thường xuyên tham mưu cho UBND tỉnh, nhằm ban hành các cơ chế, chính sách thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng hiện đại và bền vững.

“Các mô hình trong Đề án 1 triệu ha đã chứng minh hiệu quả rõ rệt, giúp giảm chi phí sản xuất khoảng 4–6 triệu đồng/ha, trong khi vẫn giữ năng suất ổn định, đảm bảo lợi nhuận cho nông dân. Đáng chú ý, giải pháp tưới ngập – khô xen kẽ giúp tiết kiệm nước 2–3 lần, góp phần thích ứng với biến đổi khí hậu”, ông Hiệp cho biết.

de-an-1-ag-5.jpg
Nông dân An Giang thu hoạch lúa trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Theo ông Hiệp, hiện nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã tại An Giang đã chuyển sang sản xuất lúa gạo theo đơn đặt hàng, kiểm soát chặt chất lượng, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe, nhất là thị trường cao cấp như Nhật Bản. Nhờ đó, giá trị và thương hiệu hạt gạo được nâng lên rõ rệt, tạo kỳ vọng Đề án 1 triệu ha sẽ tăng tốc trong giai đoạn tới, góp phần cải thiện thu nhập cho người dân.

Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao không chỉ là câu chuyện của riêng ngành nông nghiệp mà còn là bước chuyển mình của cả nền kinh tế nông thôn. Từ những cánh đồng nhỏ lẻ, manh mún, ngành lúa gạo đang từng bước tiến tới sản xuất quy mô lớn, chuẩn hóa và gắn với thị trường.

Với những kết quả bước đầu tích cực và định hướng rõ ràng, An Giang đang từng bước khẳng định vai trò là một trong những trung tâm sản xuất lúa gạo chất lượng cao của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu./.

Có thể bạn quan tâm

Khởi nghiệp thành công với mô hình 'kinh tế nông nghiệp xanh'

Khởi nghiệp thành công với mô hình 'kinh tế nông nghiệp xanh'

Gần đây, nhiều nông dân ở tỉnh An Giang đã khai thác tốt các thế mạnh, nguồn nguyên liệu sẵn có của địa phương để phát triển sản xuất, kinh doanh, qua đó tạo thu nhập, việc làm cho nhiều công nhân lao động, góp phần chung vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Hồi chuông cảnh báo từ những vụ đuối nước trẻ em

Hồi chuông cảnh báo từ những vụ đuối nước trẻ em

Chỉ trong vòng vài ngày, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk liên tiếp xảy ra 3 vụ đuối nước, khiến 5 trẻ em từ 9 - 14 tuổi tử vong. Những mất mát dồn dập không chỉ để lại nỗi đau không thể bù đắp cho các gia đình mà còn đặt ra cảnh báo cấp thiết về nguy cơ đuối nước đang hiện hữu, đặc biệt trong thời điểm nắng nóng.

Chuẩn hóa vùng trồng, tạo đà nâng giá trị nông sản Gia Lai

Chuẩn hóa vùng trồng, tạo đà nâng giá trị nông sản Gia Lai

Trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu, tỉnh Gia Lai đang chuyển hướng mạnh từ phát triển sản lượng sang chuẩn hóa chất lượng thông qua việc cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói. Đây được xem là giải pháp căn cơ giúp nông sản địa phương nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường theo hướng bền vững.

Những 'thầy giáo quân hàm xanh' xóa mù công nghệ nơi biên giới Lai Châu

Những 'thầy giáo quân hàm xanh' xóa mù công nghệ nơi biên giới Lai Châu

Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, thời gian qua, những người lính Biên phòng tỉnh Lai Châu không chỉ chắc tay súng bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới quốc gia mà còn đang miệt mài mang “ánh sáng số” đến với đồng bào các dân tộc tại các bản qua mô hình đầy nhân văn: “Thầy giáo quân hàm xanh, đẩy nhanh chuyển đổi số”.

Tiếng dân tộc - 'Chìa khóa' mở cửa lòng dân biên giới

Tiếng dân tộc - 'Chìa khóa' mở cửa lòng dân biên giới

Trong hai ngày 8 - 9/4/2026, tại tỉnh Lào Cai, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã tổ chức thành công Hội thi tiếng Mông trong Bộ đội Biên phòng khu vực 2 năm 2026. Hoạt động có ý nghĩa thiết thực nhằm cụ thể hóa chủ trương của Bộ Quốc phòng và Bộ đội Biên phòng về tăng cường học tập ngoại ngữ và tiếng dân tộc thiểu số trong toàn lực lượng.

Chuyển đổi cơ cấu sản xuất, mở hướng sinh kế cho người dân miền núi

Chuyển đổi cơ cấu sản xuất, mở hướng sinh kế cho người dân miền núi

Xác định thế mạnh của từng vùng, địa phương trong chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, thời gian qua, xã Châu Quế (tỉnh Lào Cai) đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân trên địa bàn từng bước thay đổi tư duy sản xuất, chủ động tiếp cận thị trường, ứng dụng khoa học công nghệ nhằm gia tăng giá trị sản xuất. Từ đó, xã xuất hiện nhiều mô hình phát triển kinh tế hiệu quả đem lại giá trị kinh tế cao cho người dân.

Hành trình 'viết lại' cuộc đời cho cây nấm rơm

Hành trình 'viết lại' cuộc đời cho cây nấm rơm

Rời phố về quê, chị Nguyễn Hoàng Ngọc Yến (xã Bình Hòa, An Giang) đã chọn cây nấm rơm làm điểm tựa để hiện thực hóa khát vọng nâng tầm nông sản địa phương qua dòng bánh phồng độc đáo. Bằng tư duy đổi mới và tinh thần “khởi nghiệp xanh”, chị Yến không chỉ khẳng định thương hiệu bánh phồng nấm rơm bằng những giải thưởng uy tín mà còn mở ra cánh cửa xuất khẩu cho nông sản quê hương, trở thành điểm sáng trong phong trào khởi nghiệp nông thôn hiện nay.

Mở lối làm giàu từ hộ nông dân đến chi hội nghề nghiệp

Mở lối làm giàu từ hộ nông dân đến chi hội nghề nghiệp

Với hiệu quả kinh tế từ nuôi dê thương phẩm, Hội Nông dân xã Thọ Phong (Quảng Ngãi) đã thành lập Chi hội nghề nghiệp chăn nuôi dê, mở ra hướng đi mới cho phát triển kinh tế bền vững. Mô hình nuôi dê tại Thọ Phong không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn khẳng định sức mạnh liên kết, giúp nông dân cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống.

Chuyển đổi số, nâng giá trị nhung hươu

Chuyển đổi số, nâng giá trị nhung hươu

Sản phẩm nhung hươu ở Hà Tĩnh từ lâu trở thành thương hiệu đặc sắc. Tại vùng nuôi hươu sao các xã miền núi Hương Sơn, Quang Diệm, Sơn Giang..., không khí thu hoạch nhung hươu diễn ra nhộn nhịp. Khác với trước đây, hiện nay nhờ ứng dụng chuyển đổi số và công nghệ chế biến sâu, đặc sản “tứ đại danh dược” này không chỉ nâng cao giá trị kinh tế cho người dân mà còn dễ dàng tiếp cận người tiêu dùng cả nước.

Chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng biên

Chắp cánh ước mơ cho trẻ em vùng biên

Giữa đại ngàn núi rừng, hai ngôi trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại các xã A Lưới 3, A Lưới 4 (thành phố Huế) đang dần hình thành với quy mô khang trang, hiện đại. Đây là hai trong những công trình được Đảng, Nhà nước đầu tư xây dựng ở các xã vùng biên gồm: A Lưới 1, A Lưới 2, A Lưới 3, A Lưới 4, A Lưới 5.

Khoa học kỹ thuật nâng giá trị cây thanh trà Vĩnh Long

Khoa học kỹ thuật nâng giá trị cây thanh trà Vĩnh Long

Phường Đông Thành, tỉnh Vĩnh Long là vùng trồng đặc sản thanh trà của địa phương với hai loại chủ yếu là ngọt và chua - loại trái cây từng được xác lập Kỷ lục Việt Nam với 135 món ẩm thực độc đáo được chế biến từ nguyên liệu này.

Nhà nông xây dựng thương hiệu hồ tiêu sạch hữu cơ

Nhà nông xây dựng thương hiệu hồ tiêu sạch hữu cơ

Với quyết tâm xây dựng vị thế cho hạt tiêu sạch, nhà nông ở tỉnh Đồng Nai đã chuyển dịch mạnh mẽ từ sản xuất truyền thống sang canh tác theo hướng hữu cơ vi sinh. Chính sự thay đổi từ tư duy đến hành động chính tại mỗi nông hộ trồng hồ tiêu đang góp phần nâng tầm giá trị nông sản địa phương, đồng thời mở ra hướng đi làm giàu bền vững.

Mang tri thức, thắp lên hy vọng ở miền biên viễn

Mang tri thức, thắp lên hy vọng ở miền biên viễn

Giữa núi rừng biên giới, Bộ đội Biên phòng đóng quân nơi bản Piêng Vai, xã Mỹ Lý (tỉnh Nghệ An) đang rất nỗ lực mang ánh sáng tri thức đến với bà con. Trong lớp học xóa mù chữ do Đồn Biên phòng Mỹ Lý tổ chức, những người phụ nữ Mông lần đầu tiên cầm bút, tập ghép vần, viết tên mình.

Chuyện nuôi ngựa thoát nghèo ở vùng biên Lạng Sơn

Chuyện nuôi ngựa thoát nghèo ở vùng biên Lạng Sơn

Hơn 10 năm qua, nhờ chăn nuôi ngựa bạch, gia đình ông Phùng Văn Lén ở thôn Vinh Tiên, xã Thống Nhất, tỉnh Lạng Sơn đã có của ăn của để. Thu nhập hằng năm ổn định, cao gấp nhiều lần so với làm kinh tế đồi rừng, giúp gia đình ông xây được nhà kiên cố và mua sắm đầy đủ trang thiết bị phục vụ đời sống, sinh hoạt.

Phát triển vùng trồng hoa, cây cảnh gắn với du lịch nông thôn

Phát triển vùng trồng hoa, cây cảnh gắn với du lịch nông thôn

Trong bối cảnh tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, việc hình thành các vùng sản xuất chuyên canh hoa, cây cảnh gắn với du lịch nông thôn đang mở ra hướng đi mới cho nhiều địa phương. Tại Hưng Yên, hướng đi này bước đầu cho thấy hiệu quả kinh tế và xã hội rõ rệt.

Nuôi ong bạc hà thời công nghệ số trên Cao nguyên đá Đồng Văn

Nuôi ong bạc hà thời công nghệ số trên Cao nguyên đá Đồng Văn

Trên Cao nguyên đá Đồng Văn (Tuyên Quang), nghề nuôi ong bạc hà từ lâu đã gắn bó với đời sống của người dân vùng cao, trở thành sinh kế quan trọng dựa vào điều kiện tự nhiên đặc thù. Trong bối cảnh hiện nay, cùng với quá trình chuyển đổi số trong nông nghiệp, nghề nuôi ong truyền thống đang được nâng tầm nhờ ứng dụng công nghệ 4.0, góp phần bảo tồn giá trị bản địa, nâng cao chất lượng sản phẩm và khẳng định thương hiệu mật ong bạc hà Cao nguyên đá Đồng Văn.

Nuôi lươn trong hồ xi măng giúp nông dân thu tiền tỷ

Nuôi lươn trong hồ xi măng giúp nông dân thu tiền tỷ

Tại xã Hồng Dân, tỉnh Cà Mau, mô hình nuôi lươn không bùn trong hồ xi măng phát triển mạnh. Mô nình này được đánh giá là dễ thực hiện, ít tốn diện tích đất, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Nhiều hộ nuôi qui mô lớn, đạt lợi nhuận tiền tỷ mỗi năm.

Từ quả ngọt thoát nghèo đến hành trình ra biển lớn

Từ quả ngọt thoát nghèo đến hành trình ra biển lớn

Trên vùng đất khô cằn - nơi từng chỉ trồng lúa, ngô với năng suất thấp, cuộc sống của nhiều hộ dân ở huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình cũ, nay là xã Yên Trị, tỉnh Phú Thọ đã đổi thay nhờ mạnh dạn từ bỏ lối canh tác cũ, chuyển sang trồng bưởi Diễn. Những quả vàng óng, ngọt lành không chỉ là trái ngọt từ bàn tay cần cù của người nông dân, mà còn là biểu tượng cho hành trình thoát nghèo, vươn ra biển lớn.

Giảm nghèo hiệu quả từ mô hình nuôi bò sinh sản

Giảm nghèo hiệu quả từ mô hình nuôi bò sinh sản

Từ một con bò cái sinh sản - tưởng như chỉ là một khoản hỗ trợ đơn lẻ. Nhưng với cách làm bài bản, trách nhiệm và có cơ chế quay vòng rõ ràng, nhiều hộ nghèo đã có thêm “cần câu cơm” bền vững để thoát nghèo.

Sâm Núi Dành - mở hướng thoát nghèo cho người nông dân

Sâm Núi Dành - mở hướng thoát nghèo cho người nông dân

Ẩn mình giữa núi đồi trung du xanh ngát, sâm Nam núi Dành tại tỉnh Bắc Ninh đang dần khẳng định vị thế của mình, không chỉ là cây dược liệu quý mà còn là biểu tượng cho sự phát triển bền vững của địa phương. Với giá trị dược liệu quý giá, gắn với lịch sử, văn hóa lâu đời, cùng triển vọng kinh tế vượt bậc, sâm Nam núi Dành xứng đáng được gọi là "vàng xanh" của đất Bắc Ninh, giúp nhiều hộ dân nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững.

Mang nghề về bản gieo cơ hội đổi thay

Mang nghề về bản gieo cơ hội đổi thay

Từ lợi thế diện tích rừng lùng, nứa rộng lớn cùng định hướng rõ ràng của chính quyền địa phương, xã Châu Tiến, tỉnh Nghệ An đã chủ động khai thác tiềm năng từ rừng, gắn đào tạo nghề với tạo việc làm và sinh kế bền vững. Cách làm này đã giúp người dân vùng cao nơi đây hình thành những mô hình kinh tế hiệu quả, tạo tiền đề cho phát triển bền vững và xây dựng nông thôn mới vùng cao.

Từ canh tác nương rẫy đến những mô hình kinh tế xanh

Từ canh tác nương rẫy đến những mô hình kinh tế xanh

Tỉnh Quảng Trị có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số với cuộc sống còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, canh tác lạc hậu. Những năm qua, Bộ đội Biên phòng đã đồng hành, sát cánh cùng với bà con xây dựng nhiều mô hình kinh tế mới.

Ổn định sinh kế trên nương đá vùng cực Bắc

Ổn định sinh kế trên nương đá vùng cực Bắc

Vào độ tháng 12, cái lạnh vùng cao bắt đầu bao trùm những dãy núi đá tai mèo ở Lũng Cú (Tuyên Quang). Trên sườn núi cheo leo, bà con các thôn, bản phấn khởi bước vào vụ thu hoạch gừng và khoai sâm. Tiếng cuốc đất, tiếng cười nói rộn ràng giữa gió rét, những củ gừng vàng ruộm, khoai sâm căng tròn lần lượt hiện ra từ khe đá, mang theo niềm vui vụ mùa và hy vọng đổi thay sinh kế cho người dân vùng cực Bắc.

Chàng trai người Tày với thương hiệu Chè Chốt 468

Chàng trai người Tày với thương hiệu Chè Chốt 468

Với ý chí vươn lên và khát vọng làm giàu ngay trên mảnh đất biên cương, anh Lý Đức Dân (người dân tộc Tày, thôn Nà Toong, xã Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang) đã trở thành một trong 36 thanh niên tiêu biểu được Trung ương Đoàn tuyên dương năm 2025.