Tầm nhìn quốc gia đặt trên “tâm tư tỉnh nhà”

Ngày 14/4, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đã ký Quyết định số 759/QĐ-TTg phê duyệt Đề án sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

potal-hung-yen-tu-tinh-ngheo-tro-thanh-tinh-phat-trien-kha-cua-ca-nuoc-sau-23-nam-tai-lap-4549824.jpg
Khu đô thị Ecopark, huyện Văn Giang (Hưng Yên). Ảnh: Danh Lam – TTXVN

Trước đó, ngày 12/4, Nghị quyết số 60-NQ/TW Hội nghị Trung ương 11 khóa XIII đã quyết nghị số lượng đơn vị hành chính cấp tỉnh sau sáp nhập là 34 tỉnh, thành phố (28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc Trung ương); tên gọi và trung tâm chính trị - hành chính của đơn vị hành chính cấp tỉnh sau sắp xếp được xác định theo các nguyên tắc nêu tại Tờ trình và Đề án của Đảng ủy Chính phủ; sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã bảo đảm cả nước giảm khoảng 60-70% số lượng đơn vị hành chính cấp xã so với hiện nay.

Theo Đề án sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính các cấp và xây dựng mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, có 11 đơn vị hành chính cấp tỉnh không thực hiện sáp nhập gồm thành phố Hà Nội, thành phố Huế và các tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Cao Bằng. Còn lại 52 đơn vị hành chính cấp tỉnh thực hiện sáp nhập, hợp nhất, thành 23 đơn vị hành chính cấp tỉnh mới.

Mục tiêu cao nhất của việc sáp nhập cấp tỉnh là tạo không gian phát triển cho các đơn vị hành chính mới phù hợp với Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Sau gần 40 năm đổi mới thì thực trạng tổ chức không gian phát triển đất nước vẫn còn nhiều hạn chế - không gian phát triển bị cắt vụn theo địa giới hành chính; liên kết vùng còn nhiều bất cập; đầu tư phát triển còn dàn trải mà chưa tập trung nguồn lực hình thành rõ các vùng động lực đóng vai trò đi đầu và dẫn dắt tăng trưởng kinh tế đất nước; chưa hình thành được bộ khung kết cấu hạ tầng quốc gia đồng bộ và hiện đại…

Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng trên là tư duy phát triển dàn trải, thiếu trọng tâm, trọng điểm; thiếu quy hoạch mang tính tổng thể quốc gia để xác định rõ mô hình phát triển theo không gian lãnh thổ trên phạm vi cả nước; thiếu cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế liên ngành, liên vùng; vẫn còn tư tưởng cục bộ địa phương.

Việc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh lần này là một bước đi hướng tới tổ chức một cách hiệu quả không gian phát triển quốc gia, có được sự liên kết nội vùng, liên vùng và khai thác lợi thế so sánh từng vùng, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Việc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh cũng là một bước để thực hiện việc phát triển có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào một số địa bàn có điều kiện thuận lợi về vị trí địa lý, kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội, nguồn nhân lực chất lượng cao và các tiềm năng, lợi thế khác cho phát triển để hình thành vùng động lực, hành lang kinh tế, cực tăng trưởng, tạo hiệu ứng lan tỏa thúc đẩy kinh tế cả nước phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững; đồng thời, có cơ chế, chính sách, nguồn lực phù hợp với điều kiện của nền kinh tế để bảo đảm an sinh xã hội cho các khu vực khó khăn, từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, miền.

Việc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh cũng nhằm để sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên, nhất là tài nguyên đất, tài nguyên nước, tài nguyên rừng và các loại khoáng sản của Tổ quốc.

Việc sáp nhập các đơn vị hành chính cấp tỉnh còn là nhằm thực hiện việc tổ chức không gian phát triển quốc gia phải gắn kết giữa khu vực đất liền với không gian biển; khai thác và sử dụng hiệu quả không gian ngầm, vùng biển, vùng trời; chú trọng việc kết nối các hành lang kinh tế trong nước với các hành lang kinh tế của khu vực và quốc tế; kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội với bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Hiện nay, chỉ có 28 trong số 63 tỉnh, thành phố có biển, do đó việc sáp nhập chính là nhằm tạo điều kiện để mở rộng sự tiếp cận không gian biển - một không gian có ý nghĩa chiến lược cả về kinh tế, quốc phòng và phát triển lâu dài.

Việc sáp nhập, hợp nhất tỉnh này với tỉnh kia được xem xét, cân nhắc kỹ lưỡng, tính tới nhiều yếu tố để đạt được sự phát triển bền vững, lâu dài.

Chẳng hạn, tiến trình hợp nhất Thái Bình và Hưng Yên thành tỉnh mới Hưng Yên không phải là câu chuyện “ai lấn ai” mà là nhằm “hòa chung sức mạnh để phát triển”.

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên mới có diện tích tự nhiên hơn 2.500 km² (gấp đôi tỉnh Hưng Yên cũ) và dân số hơn 3 triệu người (gồm 1,2 triệu người của Hưng Yên và 1,8 triệu người của Thái Bình). Đây là cơ sở để hình thành một thị trường nội địa rộng lớn, tạo lợi thế về quy mô cho các ngành sản xuất, dịch vụ. Việc xóa bỏ ranh giới hành chính giữa hai tỉnh sẽ thúc đẩy dòng chảy tự do của vốn, lao động và công nghệ, từ đó tối ưu hóa nguồn lực hiện có.

Các chuyên gia cho rằng việc hợp nhất Hưng Yên và Thái Bình sẽ biến hai “mảnh ghép” riêng lẻ thành một thể thống nhất, tạo ra không gian kinh tế mới. Các khu công nghiệp của Hưng Yên có thể kết nối trực tiếp với nguồn lao động dồi dào từ Thái Bình, trong khi nông sản của Thái Bình tìm được đầu ra ổn định qua hệ thống logistics của Hưng Yên. Chúng ta có thể kỳ vọng về một trung tâm phát triển hàng đầu của Đồng bằng sông Hồng trong tương lai.

Việc 11 đơn vị hành chính cấp tỉnh không nằm trong diện hợp nhất hoàn toàn chẳng phải là câu chuyện “ai ưu ái ai” mà phụ thuộc vào các yếu tố dân số, diện tích, địa lý, kinh tế, lịch sử và văn hóa.

Chẳng hạn, hai tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa ở Bắc Trung Bộ dù đứng riêng vẫn có tiềm năng, lợi thế nội tại rất lớn, có thể coi là “Việt Nam thu nhỏ” với địa hình đa dạng – núi non, đồng bằng, biển, biên giới, sân bay, hải cảng, đường cao tốc.

Việc đặt tên cho đơn vị hành chính mới cũng được nghiên cứu thấu đáo, cân nhắc thận trọng các yếu tố truyền thống, lịch sử, văn hóa; ưu tiên sử dụng một trong các tên gọi của các tỉnh trước khi sáp nhập, hợp nhất để đặt tên cho tỉnh mới, hạn chế tối đa tác động ảnh hưởng tới người dân, doanh nghiệp do phải chuyển đổi giấy tờ, chỉ dẫn địa lý...

Câu chuyện đặt trung tâm hành chính - chính trị của đơn vị hành chính mới cũng khiến nhiều người “tâm tư”. Có người nêu ý kiến: Nếu "tôi" mất tên thì bù lại, "anh" phải nhường tỉnh lỵ (!).

Tuy nhiên, việc đặt trung tâm tỉnh mới ở đâu là tuân theo tiêu chí rõ ràng: có vị trí địa lý thuận lợi, hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, nhất là hệ thống giao thông phát triển (sân bay, đường bộ, cảng,...), dễ dàng kết nối với các khu vực trong nội tỉnh, thành phố và các đô thị lớn, trung tâm kinh tế của cả nước hoặc với hệ thống không gian biển.

Trung tâm hành chính - chính trị của đơn vị hành chính mới phải có không gian phát triển trong tương lai; phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của đơn vị hành chính mới, bảo đảm sự hài hòa, hợp lý, tránh sự mất cân đối giữa các địa phương khi sáp nhập và giữ vững quốc phòng an ninh.

Hơn thế nữa, tư duy mở rộng không gian phát triển đã có sự đột phá khi mà mỗi tỉnh mới sẽ không chỉ có trung tâm hành chính - chính trị, nơi đặt các trụ sở cơ quan đầu não của địa phương mà sẽ có cơ hội phát triển thêm các trung tâm kinh tế, trung tâm văn hoá, trung tâm du lịch… từ những tỉnh hợp nhất lại.

Chúng ta phải nhận thức sâu sắc rằng việc sắp xếp lại tỉnh, thành phố là để kiến tạo không gian cho chiến lược phát triển trăm năm không chỉ đối với các địa phương mà hướng tới mục tiêu cao nhất là sự phát triển chung của đất nước với một trăm triệu con người.

Tâm tư về việc “mất tên tỉnh”, “xa tỉnh lỵ” là cảm xúc thường tình của con người. Song tầm nhìn quốc gia, lợi ích tối cao của đất nước phải được đặt lên trên tất cả những suy tư “địa phương tính” đó!

Trần Quang Vinh

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Giữ hương chè cổ Lộc Thanh

Giữ hương chè cổ Lộc Thanh

Trải qua thăng trầm của thời gian và những khắc nghiệt của thời tiết, hơn một thế kỷ qua, những đồi chè cổ thụ ở thôn Lộc Thanh, xã Bình Minh, tỉnh Quảng Ngãi vẫn bám rễ sâu vào lòng đất.

Đắk Lắk điều tiết nước các hồ chứa, ứng phó với đợt mưa lớn

Đắk Lắk điều tiết nước các hồ chứa, ứng phó với đợt mưa lớn

Theo dự báo của Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Đắk Lắk, trong những ngày tới địa bàn tỉnh có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to và dông, tổng lượng mưa phổ biến từ 100-150mm, có nơi trên 200mm. Tỉnh Đắk Lắk đang triển khai giải pháp phòng chống thiên tai, đồng thời yêu cầu các hồ chứa chủ động điều tiết nước, đón lũ ứng phó với mưa lớn trong thời gian tới.

Gỡ vướng quỹ đất, thủ tục để hoàn thành 10.000 căn nhà ở xã hội

Gỡ vướng quỹ đất, thủ tục để hoàn thành 10.000 căn nhà ở xã hội

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Vũ Việt Văn thông tin, để tiếp tục hoàn thành mục tiêu 10.000 căn nhà ở xã hội, tỉnh đang yêu cầu Sở Xây dựng tiếp tục hướng dẫn chủ đầu tư hoàn tất thủ tục chuẩn bị đầu tư, đồng thời rút ngắn tối đa thời gian thẩm định quy hoạch, thiết kế, cấp phép xây dựng thuộc thẩm quyền. Các địa phương phối hợp rà soát, điều chỉnh quy hoạch nếu cần thiết, bảo đảm các dự án nhà ở xã hội được triển khai đúng quy hoạch và đồng bộ hạ tầng.

Học sinh có thể sử dụng sách điện tử để học tập trong khi chờ sách bản giấy

Học sinh có thể sử dụng sách điện tử để học tập trong khi chờ sách bản giấy

Năm học mới đã bắt đầu gần một tuần nhưng việc cung ứng sách giáo khoa tại Đắk Lắk vẫn chưa đáp ứng kịp nhu cầu. Phụ huynh học sinh vẫn đang tìm mua để đủ sách cho con, tại một số trường học, học sinh mượn sách của các anh chị khóa trước, dùng chung sách với bạn để duy trì việc học.

Mở hướng thoát nghèo từ mô hình nuôi cấy mô thực vật

Mở hướng thoát nghèo từ mô hình nuôi cấy mô thực vật

Tốt nghiệp đại học chuyên ngành kế toán nhưng lựa chọn gắn bó với lĩnh vực nuôi cấy mô thực vật, anh La Minh Phúc, dân tộc Dao, thôn Gò Chè, xã Nhữ Khê (Tuyên Quang) đã từng bước xây dựng cơ sở nuôi cấy mô của riêng mình. Hành trình chuyển hướng nghề nghiệp của anh là câu chuyện về sự kiên trì, dám thử sức với lĩnh vực mới, góp phần quan trọng cung ứng giống cây trồng chất lượng cho địa phương.

Định vị hướng phát triển đô thị mới gắn với phát triển kinh tế biên mậu

Định vị hướng phát triển đô thị mới gắn với phát triển kinh tế biên mậu

Ngày 9/9, Đoàn công tác của Bộ Nội vụ và các bộ, ngành liên quan đã đến khảo sát thực tế tại khu vực các xã dự kiến thành lập phường trên địa bàn biên giới, tỉnh Tây Ninh, nhằm đánh giá tình hình phát triển kinh tế - xã hội, quá trình đô thị hóa, hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và mức độ đáp ứng các tiêu chuẩn thành lập phường theo quy định của pháp luật.

Tăng cường phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới

Tăng cường phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới

Ngày 9/9, tại phường Nam Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng (Việt Nam), Đoàn đại biểu Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng và Đoàn đại biểu Tiểu khu Quân sự tỉnh Mondulkiri, Vương quốc Campuchia tổ chức Hội đàm.

Công nghệ thu hẹp khoảng cách ở vùng cao

Công nghệ thu hẹp khoảng cách ở vùng cao

Từ ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ cán bộ xử lý công việc đến hướng dẫn người dân thực hiện dịch vụ công trực tuyến, các xã miền núi thành phố Đà Nẵng đang từng bước đưa chuyển đổi số vào những công việc thiết thực của chính quyền và đời sống.

Trao thiết bị, xe đạp hỗ trợ học sinh đồng bào H’rê đến trường

Trao thiết bị, xe đạp hỗ trợ học sinh đồng bào H’rê đến trường

Sáng 9/9, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Bảo hiểm Nhân thọ Sun Life Việt Nam tổ chức Lễ bàn giao trang thiết bị và trao tặng xe đạp cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Trường Trung học cơ sở Ba Dinh - Ba Tô (xã Ba Dinh, tỉnh Quảng Ngãi).

Tạo động lực mới cho giáo dục vùng đồng bào Khmer

Tạo động lực mới cho giáo dục vùng đồng bào Khmer

Từ các chính sách hỗ trợ thiết thực, môi trường nội trú an toàn đến đổi mới phương pháp dạy học, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và tăng cường hướng nghiệp, giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở Vĩnh Long đang có những chuyển biến rõ nét.

Đắk Lắk chủ động phòng chống thiên tai trong mùa mưa bão

Đắk Lắk chủ động phòng chống thiên tai trong mùa mưa bão

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, từ ngày 9/9, khu vực tỉnh Đắk Lắk đã có mưa vừa, cảnh báo trong những ngày tới xuất hiện mưa to với lượng mưa tích lũy phổ biến từ 10-30mm, có nơi trên 60mm, nguy cơ xảy ra rủi ro thiên tai do lũ quét, sạt lở đất, sụt lún đất.

Gian hàng không đồng - Ấm tình quân dân nơi biên giới

Gian hàng không đồng - Ấm tình quân dân nơi biên giới

Từ những bao gạo, bộ quần áo, đôi dép đến vật dụng thiết yếu được trao tận tay người dân nghèo, các “Gian hàng không đồng” đang trở thành điểm sẻ chia ấm áp trên nhiều địa bàn biên giới tỉnh Nghệ An.

Tạo môi trường học tập chất lượng, bình đẳng cho học sinh dân tộc thiểu số

Tạo môi trường học tập chất lượng, bình đẳng cho học sinh dân tộc thiểu số

Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển giáo dục và đào tạo", tỉnh Khánh Hòa đã và đang tập trung nâng cấp hạ tầng, qui hoạch và sắp xếp bài bản mô hình trường lớp, bảo đảm đầy đủ điều kiện dạy và học cho thầy trò nơi đất liền, vùng sâu, vùng xa và biển đảo.

Hỗ trợ sinh kế bền vững cho đồng bào vùng biên thoát nghèo

Hỗ trợ sinh kế bền vững cho đồng bào vùng biên thoát nghèo

Ngày 8/9, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Quảng Trị phối hợp với Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị và Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Ninh tổ chức Chương trình “Đồng hành cùng phụ nữ Biên cương” năm 2026 tại thôn Pa Hy, xã Đakrông. Hoạt động góp phần hỗ trợ sinh kế bền vững cho phụ nữ đồng bào có hoàn cảnh khó khăn ở khu vực biên giới.

Gian hàng không đồng - Ấm tình quân dân nơi biên giới

Gian hàng không đồng - Ấm tình quân dân nơi biên giới

Từ những bao gạo, bộ quần áo, đôi dép đến những vật dụng thiết yếu được trao tận tay người dân nghèo, các “Gian hàng không đồng” đang trở thành những điểm sẻ chia ấm áp trên nhiều địa bàn biên giới tỉnh Nghệ An. 

Tiếp sức vùng biên phát triển kinh tế từ vốn ưu đãi

Tiếp sức vùng biên phát triển kinh tế từ vốn ưu đãi

Thành phố Đồng Nai hiện có 8 xã biên giới tiếp giáp với Campuchia, với hầu hết xã đều có điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu tốt, phù hợp phát triển trồng trọt, chăn nuôi. Trước đây, do thiếu vốn nên việc sản xuất của người dân gặp nhiều khó khăn. Những năm gần đây, tận dụng nguồn vốn chính sách và các nguồn hợp pháp khác, người dân các xã biên giới đẩy mạnh phát triển kinh tế, nhiều hộ vươn lên làm giàu, góp phần xây dựng vùng biên thịnh vượng.

Ghi nhận những chiến công đặc biệt của Bộ đội Biên phòng trên tuyến biên giới

Ghi nhận những chiến công đặc biệt của Bộ đội Biên phòng trên tuyến biên giới

Ngày 7/9, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long tổ chức lễ đón nhận Huân chương Chiến công hạng Nhì. Đây là sự ghi nhận cao quý của Đảng và Nhà nước đối với những cống hiến của tập thể cán bộ, chiến sĩ trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội.

Định hướng xây dựng 5 phường trung tâm Đà Lạt thành đô thị loại II

Định hướng xây dựng 5 phường trung tâm Đà Lạt thành đô thị loại II

Với quy mô quy hoạch khoảng 68.000 ha, dân số dự kiến gần 757.000 người và khoảng gần 17,5 triệu lượt khách du lịch vào năm 2050, tỉnh Lâm Đồng định hướng xây dựng 5 phường Xuân Hương - Đà Lạt, Lâm Viên - Đà Lạt, Cam Ly - Đà Lạt, Xuân Trường - Đà Lạt và Lang Biang - Đà Lạt trở thành đô thị loại II, phát triển năng động, bền vững; đồng thời là trung tâm du lịch, dịch vụ, văn hóa, khoa học và đổi mới sáng tạo của tỉnh và vùng Duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên.

Tìm đầu ra, nâng giá trị 'quốc bảo' sâm Ngọc Linh

Tìm đầu ra, nâng giá trị 'quốc bảo' sâm Ngọc Linh

Quốc bảo sâm Ngọc Linh là sản vật quý hiếm, mang giá trị dược tính cao, sinh trưởng trên vùng núi Ngọc Linh với độ cao hơn 1.500 m. Tuy công tác gieo trồng, chăm sóc sâm rất khó khăn, gian khổ, nhưng những năm gần đây, giá bán các sản phẩm từ sâm Ngọc Linh liên tục giảm, khiến bà con vùng trồng sâm rất lo lắng.

Khai thác lợi thế đất đỏ bazan, nâng tầm nông nghiệp phía Tây Lâm Đồng

Khai thác lợi thế đất đỏ bazan, nâng tầm nông nghiệp phía Tây Lâm Đồng

Sở hữu diện tích đất sản xuất nông nghiệp lớn, nhiều vùng đất đỏ bazan màu mỡ cùng điều kiện khí hậu thuận lợi, khu vực phía Tây tỉnh Lâm Đồng có nhiều lợi thế phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn. Các ngành hàng chủ lực như cà phê, sầu riêng, hồ tiêu và một số loại cây ăn quả đang tạo sinh kế, thu nhập cho hàng chục nghìn hộ dân.

Khẩn trương đưa dân vùng thiên tai về khu tái định cư trước mùa mưa lũ

Khẩn trương đưa dân vùng thiên tai về khu tái định cư trước mùa mưa lũ

Những ngày này, không khí tháo dỡ và dựng nhà trên công trường khu tái định cư và khu dân cư Bôn Jứ, xã Ia Tul (tỉnh Gia Lai) đâu đâu cũng nhộn nhịp, hăng hái và đầy quyết tâm. Mục tiêu là phấn đấu hoàn thành việc di dời 207 hộ dân vùng thiên tai Bôn Jứ về khu tái định cư mới trước cao điểm mùa mưa lũ.

Đánh thức nội lực trên những bản người Mông

Đánh thức nội lực trên những bản người Mông

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, không gian phát triển ở nhiều địa bàn bản Mông ở Phú Thọ được mở rộng, tạo thêm điều kiện liên kết nguồn lực, phát triển sản xuất và du lịch.

Mở hướng sinh kế mới ở xã biên giới Lũng Cú từ mô hình đảng viên đi trước

Mở hướng sinh kế mới ở xã biên giới Lũng Cú từ mô hình đảng viên đi trước

Trên vùng cao nguyên đá khắc nghiệt, nơi đất sản xuất ít, nước sinh hoạt còn thiếu, xã biên giới Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang đang lựa chọn cách làm cụ thể để tạo sinh kế cho người dân: cán bộ, đảng viên đi trước xây dựng mô hình, người dân cùng làm; chuyển những diện tích ngô năng suất thấp và đất hoang hóa sang cây trồng có giá trị, đồng thời gắn sản xuất với doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm. Những mô hình bước đầu đang mở thêm hướng giảm nghèo cho địa phương nơi cực Bắc Tổ quốc.