Tạo mô hình sinh kế để bảo vệ rừng bền vững

Tạo mô hình sinh kế để bảo vệ rừng bền vững

Phát triển các chuỗi giá trị các sản phẩm công nghiệp giá trị cao hay du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng là giải pháp giúp bảo vệ rừng một cách bền vững. Đây là nội dung các ý kiến được đưa ra tại diễn đàn khuyến nông trực tuyến: Giải pháp phát triển sinh kế bền vững tại vùng đệm một số khu bảo tồn, vườn quốc gia, do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức ngày 24/12.

Tạo mô hình sinh kế để bảo vệ rừng bền vững ảnh 1Người dân thôn Cao Bình, xã Hùng Mỹ, huyện Chiêm Hóa (Tuyên Quang) đi tuần rừng nhận giao khoán, bảo vệ. Ảnh: Vũ Quang - TTXVN

Theo báo cáo từ Vụ Quản lý rừng đặc dụng, phòng hộ - Tổng cục Lâm nghiệp, trong 10 năm gần đây, nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách lâm nghiệp hỗ trợ người dân sống vùng miền núi, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, người nghèo sinh sống tại khu vực gần rừng, khu vực sâu, xa, khó khăn; trong đó có vùng đệm các khu bảo tồn. Các cơ chế, chính sách này đã góp phần quan trọng trong bảo vệ và phát triển diện tích rừng tự nhiên hiện có, đặc biệt là hệ thống rừng đặc dụng, phòng hộ, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường sinh thái, ứng phó biến đổi khí hậu.

Đến nay cả nước đã thành lập được 167 khu rừng đặc dụng với tổng diện tích hơn 2,3 triệu ha; trong đó diện tích có rừng là 2.173.231 ha.

Báo cáo tổng hợp từ các ban quản lý các khu bảo tồn cũng cho hay, giai đoạn 2016 - 2020, hàng năm có khoảng 1.100 lượt thôn/bản vùng đệm các Khu bảo tồn đã được hỗ trợ với tổng kinh phí khoảng 43,8 tỷ đồng; trong đó từ ngân sách nhà nước: 41,8 tỷ đồng, từ nguồn ngoài ngân sách 2 tỷ đồng. Các hạng mục hỗ trợ chủ yếu là xây dựng hạ tầng như đường giao thông, nhà cộng đồng, hệ thống nước sạch, cây trồng, vật nuôi và thiết bị tuyên truyền

Dù vậy, các ý kiến cũng cho rằng, chính sách đầu tư chưa quy định thống nhất về nguồn vốn đầu tư (ngân sách trung ương, ngân sách địa phương), các hạng mục đầu tư và mức đầu tư, dẫn đến các địa phương thực hiện không nhất quán. Đặc biệt, các công trình, dự án chủ yếu hỗ trợ xây dựng hạ tầng vùng đệm, thiếu các mô hình giúp người dân phát triển kinh tế bền vững, dẫn đến đời sống người dân vẫn còn khó khăn, tác động đến tài nguyên rừng.

Theo ông Phạm Văn Lương, Giám đốc Quốc gia Helvetas Việt Nam, có 3 giải pháp có thể phát triển kinh tế cho người dân vùng đệm vườn quốc gia và khu bảo tồn. Thứ nhất là phát triển các chuỗi giá trị các sản phẩm công nghiệp giá trị cao và lâm sản ngoài gỗ gắn với doanh nghiệp và thị trường đầu ra. Với việc lựa chọn các sản phẩm tiềm năng, công ty thương mại, cộng đồng và các tổ chức phi chính phủ, các chuỗi giá trị này có thể có những tác động đáng kể về kinh tế và môi trường. Một số sản phẩm mà Helvetas đã hỗ trợ như chè, quế, hồi, dược liệu, nhựa bồ đề, cacao, rau trái vụ...

Thứ hai là phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng, đặc biệt tại các khu bảo tồn gần với các điểm du lịch lớn như Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Hội An, Ninh Bình và Đà Lạt; Hỗ trợ và phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng ở những khu vực tiềm năng, thúc đẩy hợp tác với các công ty du lịch, tạo cơ hội phát triển kinh tế và khuyến khích hoạt động bảo tồn rừng và động vật hoang dã.

Thứ ba là đào tạo kỹ năng nghề cho thanh niên, và người dân địa phương, gắn với giới thiệu việc làm trong các công ty ở khu vực và địa phương; cần phối hợp với các tổ chức phi chính phủ giáo dục nghề nghiệp địa phương để hỗ trợ các nhóm đối tượng này tìm việc hoặc thành lập các các doanh nghiệp quy mô siêu nhỏ trong ngành dịch vụ cũng là cách giảm áp lực đối với tài nguyên rừng, ông Phạm Văn Lương cho hay.

Chia sẻ kinh nghiệm khai thác thủy sản dưới tán rừng ngập mặn tại Vườn quốc gia Xuân Thủy, KS. Phạm Vũ Ánh và ThS. Trần Thị Hồng Hạnh cho rằng, việc bảo tồn không thể tách rời lợi ích của cộng đồng. Để bảo vệ rừng ngập mặn, cộng đồng tham gia quản lý rừng sẽ chủ động các công việc về tuần tra kiểm soát để bảo vệ tài nguyên rừng, họ được sử dụng hợp pháp và khai thác hợp lý nguồn lợi thủy sản ở dưới tán rừng được giao khoán. Vườn quốc gia Xuân Thủy cũng hỗ trợ tư vấn thực hiện và hỗ trợ một phần kinh phí triển khai ban đầu; tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cộng đồng về vai trò, trách nhiệm và quyền lợi của cộng đồng đối với rừng ngập mặn.

Việc các Ban quản lý rừng chủ động tạo nguồn thu ngoài ngân sách như phát triển du lịch sinh thái, cho thuê dịch vụ môi trường rừng, chi trả dịch vụ môi trường rừng,... để chia sẻ lợi ích với cộng đồng vùng đệm theo hướng đồng quản lý là giải pháp giúp việc bảo vệ rừng tốt hơn.

Đại diện Vụ Quản lý rừng đặc dụng, phòng hộ cho rằng, cần nhân rộng các mô hình phát triển kinh tế cho người dân vùng đệm, có sự tham gia của Ban quản lý rừng, doanh nghiệp và cộng đồng. Đồng thời lồng ghép các chương trình như xây dựng nông thôn mới, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 để hỗ trợ vùng đệm.

Có thể hướng tới việc xã hội hóa bảo vệ, phát triển rừng đặc dụng, huy động các nguồn lực ngoài nhà nước cho phát triển rừng và bảo tồn đa dạng sinh học; thí điểm giao rừng đặc dụng cho doanh nghiệp ngoài nhà nước quản lý, gắn với bảo vệ rừng và phát triển vùng đệm…, Vụ Quản lý rừng đặc dụng, phòng hộ đề xuất.

Đức Dũng

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Chăm lo đời sống đồng bào Khmer

Chăm lo đời sống đồng bào Khmer

Tối 10/4, tại Hội trường Đảng ủy xã Hòn Đất, Ban Chỉ đạo các hoạt động “Tết Quân - Dân” tỉnh An Giang đã tổ chức Lễ tổng kết chương trình “Tết Quân - Dân” mừng Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026 với chủ đề “Quân - Dân An Giang mừng Chôl Chnăm Thmây năm 2026”.

Siết chặt '4 tại chỗ' phòng chống cháy rừng ở Vườn quốc gia Bù Gia Mập

Siết chặt '4 tại chỗ' phòng chống cháy rừng ở Vườn quốc gia Bù Gia Mập

Trước nguy cơ cháy rừng luôn thường trực tại Vườn quốc gia Bù Gia Mập (tỉnh Đồng Nai) trong mùa khô, việc nâng cao ý thức cho cộng đồng dân tộc thiểu số nhận khoán bảo vệ rừng trở nên cấp thiết. Thông qua các buổi diễn tập thực tế, tinh thần hiệp đồng và phương châm “4 tại chỗ” được siết chặt, qua đó khẳng định vai trò nòng cốt của cộng đồng trong bảo vệ “lá phổi xanh”.

'Đòn bẩy' từ chính sách vay vốn giúp đồng bào Cơ Tu phát triển

'Đòn bẩy' từ chính sách vay vốn giúp đồng bào Cơ Tu phát triển

Từ những vùng còn nhiều khó khăn, một luồng sinh khí mới đang lan tỏa mạnh mẽ nhờ chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người đồng bào dân tộc thiểu số tại thành phố Đà Nẵng. Thông qua Nghị định 338 của Chính phủ, nhiều hộ đồng bào Cơ Tu tại xã Tây Giang đã tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi, trở thành “đòn bẩy” giúp người dân vươn lên thoát nghèo, từng bước làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình.

Tăng tốc về đích cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang

Tăng tốc về đích cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang

Trong bối cảnh phải đối mặt với nhiều yếu tố đầu vào biến động, nhưng các đơn vị thi công trên tuyến cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang vẫn duy trì nhịp độ khẩn trương, huy động tối đa nhân lực, thiết bị, bám sát tiến độ đề ra. Những giải pháp linh hoạt đang được triển khai nhằm bảo đảm mục tiêu hoàn thành dự án theo kế hoạch, góp phần hoàn thiện hạ tầng kết nối vùng.

Ra quân xây dựng trường học, vun đắp tương lai nơi biên giới

Ra quân xây dựng trường học, vun đắp tương lai nơi biên giới

Ngày 10/4, tại các điểm trường thuộc các xã A Vương, Tây Giang, Đắc Pring, La Dêê và La Êê, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang thành phố Đà Nẵng đồng loạt ra quân tham gia xây dựng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở theo kế hoạch của Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố.

Tết Chôl Chnăm Thmây ấm no trên phum, sóc Vĩnh Long

Tết Chôl Chnăm Thmây ấm no trên phum, sóc Vĩnh Long

Đón Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026, đồng bào Khmer tỉnh Vĩnh Long vui thêm niềm vui mới khi đời sống vật chất, tinh thần ngày càng khởi sắc. Nhờ những mô hình sản xuất hiệu quả cùng sự quan tâm, chăm lo thiết thực của cấp ủy, chính quyền địa phương, mùa Tết năm nay hiện lên trong không khí ấm no, sung túc, đậm đà bản sắc trên khắp các phum, sóc của tỉnh.

Văn hóa truyền thống lan tỏa trong trường học tại Điện Biên

Văn hóa truyền thống lan tỏa trong trường học tại Điện Biên

Nhằm gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc, những năm gần đây nhiều trường học trên địa bàn tỉnh Điện Biên đã đưa văn hóa truyền thống vào giảng dạy và hoạt động ngoại khóa cho các em học sinh ở nhiều cấp học.

Chìa khóa gắn kết tình quân dân biên giới tại Lạng Sơn

Chìa khóa gắn kết tình quân dân biên giới tại Lạng Sơn

Khu vực biên giới tỉnh Lạng Sơn có 11 xã có 72 thôn giáp biên. Một trong những “chìa khóa” để kết nối tình quân dân thêm bền chặt được lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn triển khai hiệu quả là sử dụng tiếng dân tộc thiểu số trong công tác tuyên truyền, vận động quần chúng.

Vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Lào - Campuchia

Vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Lào - Campuchia

Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây và Bunpimay năm 2026, chiều 9/4, Tỉnh đoàn An Giang tổ chức họp mặt sinh viên Campuchia - Lào và cán bộ Đoàn, Hội, Đội người dân tộc Khmer trong tỉnh.

Tiếp thêm động lực, góp phần giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia

Tiếp thêm động lực, góp phần giữ vững chủ quyền biên giới quốc gia

Ngày 9/4, tại UBND xã Bình Hiệp, tỉnh Tây Ninh, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Tư lệnh Thành phố, UBND tỉnh Tây Ninh, Công ty THHH MTV Xổ số kiến thiết Bà Rịa - Vũng Tàu và Bệnh viện An Bình tổ chức chương trình khám bệnh, phát thuốc, tặng quà và khởi công xây dựng nhà “Điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới” trên địa bàn tỉnh Tây Ninh.

Cà Mau tổ chức nhiều Đoàn công tác thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây

Cà Mau tổ chức nhiều Đoàn công tác thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây

Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer Nam Bộ, đoàn công tác do Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Cà Mau Lê Thanh Triều làm Trưởng đoàn đến thăm, chúc mừng tại các chùa Trà Kha A, chùa Khmer phường 7 (phường Bạc Liêu), chùa Kim Cấu (phường Vĩnh Trạch).

Cẩn trọng với hỏa hoạn mùa nắng nóng

Cẩn trọng với hỏa hoạn mùa nắng nóng

Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Quảng Ngãi, đợt nắng nóng đầu mùa năm 2026 kéo dài từ 24/3 đến nay, với nền nhiệt cao, từ 34 - 36 độ C khiến nguy cơ cháy, nổ tăng cao. Vì vậy, người dân cần đặc biệt chú ý, cẩn trọng, không lơ là trong việc phòng ngừa hỏa hoạn.

Xây nhà cho người khó khăn, gia đình chính sách ở miền núi tỉnh Thái Nguyên

Xây nhà cho người khó khăn, gia đình chính sách ở miền núi tỉnh Thái Nguyên

Ngày 9/4, tại xã Chợ Mới, Bộ Công an phối hợp với UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức Lễ ra quân đồng loạt triển khai chương trình hỗ trợ xây dựng nhà ở cho các hộ gia đình khó khăn và gia đình chính sách ở các xã miền núi tỉnh Thái Nguyên. Dự buổi lễ có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên Nông Quang Nhất; Thiếu tướng Nguyễn Hồng Nguyên, Phó Chánh Văn phòng Bộ Công an cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành của tỉnh Thái Nguyên.

Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại Vĩnh Long

Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam thăm, chúc Tết Chôl Chnăm Thmây tại Vĩnh Long

Nhân dịp Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026 của đồng bào Khmer, ngày 9/4, Đoàn công tác của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam do đồng chí Hoàng Công Thủy, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam làm Trưởng đoàn đã đến thăm, chúc mừng và tặng quà cho các chức sắc và đồng bào Khmer tại phường Trà Vinh (tỉnh Vĩnh Long).

Tăng ý thức cộng đồng trong phòng, chống cháy rừng mùa hanh khô

Tăng ý thức cộng đồng trong phòng, chống cháy rừng mùa hanh khô

Những ngày vừa qua, do thời tiết nắng nóng kéo dài, nhiệt độ tại các tỉnh, thành trong cả nước tăng cao. Trên địa bàn tỉnh Lai Châu, thời tiết hanh khô kéo dài, độ ẩm không khí xuống thấp, cấp dự báo cáo cháy rừng chủ yếu đang ở cấp V (cấp cực kỳ nguy hiểm). Với phương châm "phòng là chính", tỉnh tăng cường phòng cháy, chữa cháy rừng, với quyết tâm hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy rừng gây ra, đồng thời kiểm soát chặt chẽ từng khu vực sản xuất nương rẫy đặc biệt là việc đốt nương của người dân để bảo vệ hơn 511.500 ha rừng.

Không để phát sinh dịch bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi

Không để phát sinh dịch bệnh nguy hiểm trên đàn vật nuôi

Theo Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thủy sản tỉnh Thái Nguyên, hoạt động sản xuất chăn nuôi trên địa bàn trong quý I/2026 ghi nhận những kết quả khả quan với sự tăng trưởng ổn định ở đàn vật nuôi chủ lực và phòng chống dịch bệnh được kiểm soát chặt chẽ.

Đồng Tháp thích ứng linh hoạt với hạn, xâm nhập mặn

Đồng Tháp thích ứng linh hoạt với hạn, xâm nhập mặn

Căn cứ Phương án phòng chống hạn mặn của UBND tỉnh Đồng Tháp, các địa phương trong vùng dự án ngọt hóa Gò Công ở phía Đông của tỉnh đã xây dựng phương án về phòng, chống và ứng phó với hạn, xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2025-2026. Nhờ chủ động triển khai thực hiện phương án ứng phó hạn, mặn từ sớm, từ xa nên đến thời điểm này, hoạt động sản xuất và nước sinh hoạt phục vụ người dân tại địa phương ở phía Đông và các xã nằm trong vùng ngọt hóa Gò Công của tỉnh Đồng Tháp được đảm bảo.

Dập ổ dịch quai bị tại trường học ở Đắk Lắk

Dập ổ dịch quai bị tại trường học ở Đắk Lắk

Sáng 9/4, bác sĩ Trương Tiến Phát, Giám đốc Trạm Y tế Buôn Ma Thuột (tỉnh Đắk Lắk) cho biết, ngành Y tế đang tăng cường triển khai các biện pháp nhằm ngăn ngừa lây lan 2 ổ dịch quai bị với nhiều học sinh nghi mắc bệnh tại hai trường tiểu học.

'Chìa khóa' gắn kết tình quân dân biên giới

'Chìa khóa' gắn kết tình quân dân biên giới

Khu vực biên giới tỉnh Lạng Sơn có 11 xã với 285 thôn, trong đó có 72 thôn giáp biên. Một trong những “chìa khóa” để kết nối tình quân dân thêm bền chặt được lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn triển khai hiệu quả từ lâu đó là sử dụng tiếng dân tộc thiểu số trong công tác tuyên truyền, vận động quân chúng. Đây thực sự là giải pháp phù hợp với thực tiễn, mang ý nghĩa sâu sắc về chính trị, xã hội và văn hóa ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số...

Trồng tầm vông mở lối thoát nghèo cho người dân vùng đất đồi khô hạn

Trồng tầm vông mở lối thoát nghèo cho người dân vùng đất đồi khô hạn

Từng là vùng đồi núi khô hạn, sản xuất bấp bênh, nhiều hộ dân dưới chân núi Cấm (xã Núi Cấm, tỉnh An Giang) đã mạnh dạn chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả sang trồng tầm vông. Đây là loại cây dễ trồng, chịu hạn tốt không chỉ giúp người dân thoát nghèo mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững ở vùng Bảy Núi.