Tạo mô hình sinh kế để bảo vệ rừng bền vững

Tạo mô hình sinh kế để bảo vệ rừng bền vững

Phát triển các chuỗi giá trị các sản phẩm công nghiệp giá trị cao hay du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng là giải pháp giúp bảo vệ rừng một cách bền vững. Đây là nội dung các ý kiến được đưa ra tại diễn đàn khuyến nông trực tuyến: Giải pháp phát triển sinh kế bền vững tại vùng đệm một số khu bảo tồn, vườn quốc gia, do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức ngày 24/12.

Tạo mô hình sinh kế để bảo vệ rừng bền vững ảnh 1Người dân thôn Cao Bình, xã Hùng Mỹ, huyện Chiêm Hóa (Tuyên Quang) đi tuần rừng nhận giao khoán, bảo vệ. Ảnh: Vũ Quang - TTXVN

Theo báo cáo từ Vụ Quản lý rừng đặc dụng, phòng hộ - Tổng cục Lâm nghiệp, trong 10 năm gần đây, nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách lâm nghiệp hỗ trợ người dân sống vùng miền núi, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, người nghèo sinh sống tại khu vực gần rừng, khu vực sâu, xa, khó khăn; trong đó có vùng đệm các khu bảo tồn. Các cơ chế, chính sách này đã góp phần quan trọng trong bảo vệ và phát triển diện tích rừng tự nhiên hiện có, đặc biệt là hệ thống rừng đặc dụng, phòng hộ, bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường sinh thái, ứng phó biến đổi khí hậu.

Đến nay cả nước đã thành lập được 167 khu rừng đặc dụng với tổng diện tích hơn 2,3 triệu ha; trong đó diện tích có rừng là 2.173.231 ha.

Báo cáo tổng hợp từ các ban quản lý các khu bảo tồn cũng cho hay, giai đoạn 2016 - 2020, hàng năm có khoảng 1.100 lượt thôn/bản vùng đệm các Khu bảo tồn đã được hỗ trợ với tổng kinh phí khoảng 43,8 tỷ đồng; trong đó từ ngân sách nhà nước: 41,8 tỷ đồng, từ nguồn ngoài ngân sách 2 tỷ đồng. Các hạng mục hỗ trợ chủ yếu là xây dựng hạ tầng như đường giao thông, nhà cộng đồng, hệ thống nước sạch, cây trồng, vật nuôi và thiết bị tuyên truyền

Dù vậy, các ý kiến cũng cho rằng, chính sách đầu tư chưa quy định thống nhất về nguồn vốn đầu tư (ngân sách trung ương, ngân sách địa phương), các hạng mục đầu tư và mức đầu tư, dẫn đến các địa phương thực hiện không nhất quán. Đặc biệt, các công trình, dự án chủ yếu hỗ trợ xây dựng hạ tầng vùng đệm, thiếu các mô hình giúp người dân phát triển kinh tế bền vững, dẫn đến đời sống người dân vẫn còn khó khăn, tác động đến tài nguyên rừng.

Theo ông Phạm Văn Lương, Giám đốc Quốc gia Helvetas Việt Nam, có 3 giải pháp có thể phát triển kinh tế cho người dân vùng đệm vườn quốc gia và khu bảo tồn. Thứ nhất là phát triển các chuỗi giá trị các sản phẩm công nghiệp giá trị cao và lâm sản ngoài gỗ gắn với doanh nghiệp và thị trường đầu ra. Với việc lựa chọn các sản phẩm tiềm năng, công ty thương mại, cộng đồng và các tổ chức phi chính phủ, các chuỗi giá trị này có thể có những tác động đáng kể về kinh tế và môi trường. Một số sản phẩm mà Helvetas đã hỗ trợ như chè, quế, hồi, dược liệu, nhựa bồ đề, cacao, rau trái vụ...

Thứ hai là phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng, đặc biệt tại các khu bảo tồn gần với các điểm du lịch lớn như Hà Nội, Tp. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Hội An, Ninh Bình và Đà Lạt; Hỗ trợ và phát triển du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng ở những khu vực tiềm năng, thúc đẩy hợp tác với các công ty du lịch, tạo cơ hội phát triển kinh tế và khuyến khích hoạt động bảo tồn rừng và động vật hoang dã.

Thứ ba là đào tạo kỹ năng nghề cho thanh niên, và người dân địa phương, gắn với giới thiệu việc làm trong các công ty ở khu vực và địa phương; cần phối hợp với các tổ chức phi chính phủ giáo dục nghề nghiệp địa phương để hỗ trợ các nhóm đối tượng này tìm việc hoặc thành lập các các doanh nghiệp quy mô siêu nhỏ trong ngành dịch vụ cũng là cách giảm áp lực đối với tài nguyên rừng, ông Phạm Văn Lương cho hay.

Chia sẻ kinh nghiệm khai thác thủy sản dưới tán rừng ngập mặn tại Vườn quốc gia Xuân Thủy, KS. Phạm Vũ Ánh và ThS. Trần Thị Hồng Hạnh cho rằng, việc bảo tồn không thể tách rời lợi ích của cộng đồng. Để bảo vệ rừng ngập mặn, cộng đồng tham gia quản lý rừng sẽ chủ động các công việc về tuần tra kiểm soát để bảo vệ tài nguyên rừng, họ được sử dụng hợp pháp và khai thác hợp lý nguồn lợi thủy sản ở dưới tán rừng được giao khoán. Vườn quốc gia Xuân Thủy cũng hỗ trợ tư vấn thực hiện và hỗ trợ một phần kinh phí triển khai ban đầu; tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cộng đồng về vai trò, trách nhiệm và quyền lợi của cộng đồng đối với rừng ngập mặn.

Việc các Ban quản lý rừng chủ động tạo nguồn thu ngoài ngân sách như phát triển du lịch sinh thái, cho thuê dịch vụ môi trường rừng, chi trả dịch vụ môi trường rừng,... để chia sẻ lợi ích với cộng đồng vùng đệm theo hướng đồng quản lý là giải pháp giúp việc bảo vệ rừng tốt hơn.

Đại diện Vụ Quản lý rừng đặc dụng, phòng hộ cho rằng, cần nhân rộng các mô hình phát triển kinh tế cho người dân vùng đệm, có sự tham gia của Ban quản lý rừng, doanh nghiệp và cộng đồng. Đồng thời lồng ghép các chương trình như xây dựng nông thôn mới, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 để hỗ trợ vùng đệm.

Có thể hướng tới việc xã hội hóa bảo vệ, phát triển rừng đặc dụng, huy động các nguồn lực ngoài nhà nước cho phát triển rừng và bảo tồn đa dạng sinh học; thí điểm giao rừng đặc dụng cho doanh nghiệp ngoài nhà nước quản lý, gắn với bảo vệ rừng và phát triển vùng đệm…, Vụ Quản lý rừng đặc dụng, phòng hộ đề xuất.

Đức Dũng

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Bảo đảm môi trường học tập tốt cho học sinh vùng biên giới

Bảo đảm môi trường học tập tốt cho học sinh vùng biên giới

Ngày 20/8, Đoàn công tác do Thứ trưởng thường trực Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng làm Trưởng đoàn đã làm việc với tỉnh Lào Cai về chuẩn bị lễ khai giảng năm học 2026-2027, khánh thành Trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Mường Khương tại xã biên giới Mường Khương.

Dự án xây trường tại Thanh Hóa lỡ hẹn năm học mới

Dự án xây trường tại Thanh Hóa lỡ hẹn năm học mới

Nằm trong danh mục các công trình được đầu tư theo Nghị quyết số 11 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa về xây dựng và phát triển huyện Mường Lát, dự án Trường Tiểu học Quang Chiểu 1, xã Quang Chiểu được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện điều kiện dạy và học, đáp ứng nhu cầu về cơ sở vật chất cho giáo viên và học sinh vùng biên. Tuy nhiên, sau 2 năm triển khai, đến nay, công trình vẫn dang dở, chưa thể đưa vào sử dụng, trong khi năm học mới đã cận kề.

Gia Lai: Dự kiến phát triển mới hơn 20.000 ha rừng trồng gỗ lớn

Gia Lai: Dự kiến phát triển mới hơn 20.000 ha rừng trồng gỗ lớn

Theo báo cáo của UBND tỉnh Gia Lai, đến nay tổng diện tích rừng trồng sản xuất gỗ lớn trên địa bàn tỉnh đạt gần 10.500 ha. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh dự kiến tiếp tục duy trì diện tích hiện có và phát triển mới hơn 20.000 ha rừng trồng gỗ lớn, góp phần nâng cao giá trị sản xuất lâm nghiệp và hiệu quả sử dụng đất.

'Lớp học trên mây' gieo tri thức nơi vùng núi cao

'Lớp học trên mây' gieo tri thức nơi vùng núi cao

Giữa những đỉnh núi cao mờ sương của tỉnh miền núi phía Bắc, một lớp học đặc biệt mang tên “Lớp học trên mây” đang thắp sáng hy vọng cho trẻ em địa phương cùng người làm du lịch bản địa.

Tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số

Tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số

Xác định phát triển sinh kế bền vững là giải pháp căn cơ để nâng cao thu nhập, phát huy nội lực và giúp đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi từng bước vươn lên, thời gian qua, tỉnh Phú Thọ từng bước chuyển trọng tâm từ hỗ trợ trực tiếp sang tạo việc làm, thúc đẩy sản xuất, đa dạng hóa sinh kế và nâng cao năng lực cho người dân. Qua đó, các hộ gia đình có thêm điều kiện chủ động phát triển kinh tế, cải thiện thu nhập và từng bước thoát nghèo bền vững.

Mở hướng nâng tầm nông sản bằng nông nghiệp hữu cơ

Mở hướng nâng tầm nông sản bằng nông nghiệp hữu cơ

Với lợi thế về đất đai, khí hậu, nguồn lao động và kinh nghiệm sản xuất, xã Tân Lạc, tỉnh Phú Thọ có nhiều điều kiện phát triển nông nghiệp hàng hóa, nổi bật là vùng bưởi đỏ đặc sản cùng các sản phẩm rau, củ, quả và chăn nuôi.

Rừng keo chết khô, Quảng Ngãi cảnh báo cháy rừng cấp cực kỳ nguy hiểm

Rừng keo chết khô, Quảng Ngãi cảnh báo cháy rừng cấp cực kỳ nguy hiểm

Nắng nóng kéo dài khiến hàng trăm ha rừng trồng chủ yếu là cây gỗ (keo lai, bạch đàn) từ 3-5 năm tuổi tại các xã, phường phía Nam tỉnh Quảng Ngãi như Nguyễn Nghiêm, Khánh Cường Đức Phổ, Sa Huỳnh bị héo lá, chết khô, gây thiệt hại lớn cho người trồng rừng và làm gia tăng nguy cơ cháy rừng.

Mong có nơi học tập gần để không phải bỏ học

Mong có nơi học tập gần để không phải bỏ học

Trước thềm năm học mới 2026-2027, nhiều học sinh vùng ven biển phía Đông tỉnh Đắk Lắk không trúng tuyển vào lớp 10 trung học phổ thông công lập nhưng lại khó tiếp cận Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp, Giáo dục thường xuyên ở địa phương hoặc trường dân lập ngoài địa bàn, dẫn đến nguy cơ cao phải bỏ học.

Xây dựng người chiến sĩ Cảnh sát cơ động kỷ luật, trách nhiệm, vì nhân dân phục vụ

Xây dựng người chiến sĩ Cảnh sát cơ động kỷ luật, trách nhiệm, vì nhân dân phục vụ

Những ngày tháng 8, cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 2, Trung đoàn Cảnh sát cơ động số 2, Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động (Bộ Công an) có mặt tại xã Chiềng Mai, tỉnh Sơn La thực hiện đợt hành quân dã ngoại. Tại đây, các cán bộ, chiến sĩ vừa rèn luyện, nâng cao khả năng tác chiến trong điều kiện địa hình rừng núi hiểm trở vừa gần dân, hiểu dân và chung tay hỗ trợ nhân dân.

Khi số hóa về bản

Khi số hóa về bản

Chuyển đổi số đang ngày càng hiện diện rõ nét trong đời sống nông thôn, từ thanh toán không dùng tiền mặt, giải quyết thủ tục hành chính đến quảng bá sản phẩm, phát triển du lịch và hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích số. Tại xã Mai Châu và phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ, những cách làm phù hợp với điều kiện thực tế đang từng bước đưa công nghệ đến gần người dân, tạo chuyển biến trong phương thức sản xuất, kinh doanh và phục vụ cộng đồng.

Nhà thầu thi công quyết tâm phấn đấu sẽ hoàn thành và đưa công trình vào sử dụng theo đúng kế hoạch, trước dịp khai giảng năm học mới 2026-2027. Ảnh: Thanh Tùng/TTXVN

Các dự án hạ tầng giáo dục tăng tốc, hướng về năm học mới

Để bảo đảm các điều kiện tốt nhất cho năm học mới 2026 - 2027, tỉnh Tuyên Quang đặt mục tiêu công tác rà soát, kiểm tra toàn diện mức độ sẵn sàng của các cơ sở giáo dục hoàn thành trước ngày 30/8; đồng thời các trường học trên địa bàn tỉnh đồng loạt tổ chức Lễ khai giảng vào ngày 5/9 bảo đảm trang trọng, thiết thực và an toàn.

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Trà Lĩnh sẵn sàng cho năm học mới

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Trà Lĩnh sẵn sàng cho năm học mới

Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Trà Lĩnh được khởi công từ tháng 1/2026, đến nay các hạng mục chính của dự án đã cơ bản hoàn thành, sẵn sàng cho khai giảng năm học mới 2026-2027. Thầy trò và nhân dân xã Trà Lĩnh đang háo hức chào đón một năm học mới ở mái trường khang trang, mở ra nhiều cơ hội tiếp cận tri thức và phát triển toàn diện cho học sinh.

Mở cánh cửa tương lai cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt

Mở cánh cửa tương lai cho học sinh có hoàn cảnh đặc biệt

Đối với các em học sinh thuộc diện đồng bào dân tộc thiểu số hộ nghèo, cận nghèo, trẻ em thuộc diện bảo trợ xã hội, gia đình chính sách, Trường Văn hóa Công an nhân dân II, tại phường Tân Lập (tỉnh Đắk Lắk) được kỳ vọng trở thành môi trường giáo dục nội trú an toàn, kỷ cương, nhân văn, tạo thêm cơ hội để các em được học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện. Trước thềm năm học đầu tiên, nhà trường đang khẩn trương hoàn thiện cơ sở vật chất, đội ngũ và các điều kiện cần thiết để đón học sinh.

Tuyên Quang ứng phó với mưa lớn, sạt lở đất

Tuyên Quang ứng phó với mưa lớn, sạt lở đất

Theo Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Tuyên Quang, do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới có trục qua khu vực giữa Nam Đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ kết hợp với hội tụ gió lên đến mực 5.000 m hoạt động mạnh dần lên, từ nay đến ngày 19/8, trên địa bàn tỉnh có mưa vừa, mưa to và dông, cục bộ có nơi mưa rất to với lượng mưa từ 40 - 100 mm, có nơi trên 150 mm, tập trung chủ yếu vào chiều tối, đêm và sáng sớm.

Gắn bồi dưỡng cán bộ với mục tiêu phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số

Gắn bồi dưỡng cán bộ với mục tiêu phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số

Nhằm trang bị kiến thức, nâng cao năng lực thực tiễn và kỹ năng vận động quần chúng cho đội ngũ cán bộ nòng cốt cơ sở, sáng 18/8, Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Cần Thơ khai mạc Chương trình bồi dưỡng kiến thức dân tộc thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại Cần Thơ năm 2026.

Mùa Na vùng núi đá Lạng Sơn

Mùa Na vùng núi đá Lạng Sơn

Những ngày giữa tháng 8, trên các triền núi đá ở các xã Chi Lăng và Cai Kinh của tỉnh Lạng Sơn, không khí thu hoạch na diễn ra khẩn trương và tất bật. Xen giữa nhịp thu hoạch là công việc chăm sóc các diện tích na gối vụ, tạo nền tảng cho những lứa quả tiếp theo và hướng tới nâng cao giá trị cây na trên vùng núi đá.

Na núi đá – sinh kế trên vùng đất khó

Na núi đá – sinh kế trên vùng đất khó

Từ những khe đá khô cằn, cây na đã bén rễ và trở thành sinh kế của nhiều hộ dân phường Hà Giang 2, tỉnh Tuyên Quang. Sau hơn 30 năm, vùng na phát triển gần 60 ha, mang lại giá trị hàng chục tỷ đồng mỗi năm, đồng thời mở hướng liên kết sản xuất, tiêu thụ và du lịch nông nghiệp.

Phát huy giá trị văn hóa bản địa, nâng sức cạnh tranh của sản phẩm OCOP

Phát huy giá trị văn hóa bản địa, nâng sức cạnh tranh của sản phẩm OCOP

Trong giai đoạn 2026 - 2030, Tuyên Quang đặt mục tiêu có trên 450 sản phẩm OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm) còn hiệu lực chứng nhận đạt từ 3 sao trở lên; phát triển mới khoảng 150 sản phẩm OCOP; trong đó, mỗi xã, phường có từ 1 - 3 sản phẩm mới được chứng nhận đạt từ 3 sao trở lên; có từ 5 sản phẩm OCOP đạt hạng 5 sao và tối thiểu 15% số sản phẩm OCOP còn hiệu lực được nâng hạng từ 3 sao lên 4 sao.