Hơn nửa thế kỷ sau ngày đất nước thống nhất, những nỗi đau chiến tranh vẫn hiện hữu nơi các nạn nhân chất độc da cam/dioxin. Tại Lạng Sơn, nhiều nạn nhân chất độc da cam/dioxin không chỉ từng ngày chống chọi với bệnh tật mà đau đớn hơn là nhìn thấy con cái sinh ra mang những di chứng quái ác... Cấp ủy, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể, chính trị xã hội đã chung tay xoa dịu nỗi đau da cam, tiếp thêm nghị lực để các nạn nhân vươn lên trong cuộc sống.
Ông Dương Công Thích (sinh năm 1954), trú tại thôn Hồng Vĩ, xã Vũ Lễ, tỉnh Lạng Sơn kể lại, năm 1972 ông nhập ngũ, tham gia chiến đấu tại Chiến dịch Tây Nguyên năm 1973 và tiếp tục tham gia chiến đấu tại chiến trường Đông bắc Campuchia năm 1979. Sau khi xuất ngũ trở về địa phương, ông mang trong mình chất độc da cam, tỷ lệ thương tật 15%. Những ngày trái gió trở trời, bệnh tật thường tái phát khiến cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Ở tuổi ngoài 70, ông còn mắc nhiều bệnh nền như huyết áp, mỡ máu, tiểu đường. Dù vậy, với tinh thần của người lính Bộ đội Cụ Hồ, ông luôn luôn nỗ lực vượt qua bệnh tật, khó khăn, sống gương mẫu và chấp hành tốt các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước .
Trong ký ức của ông Hoàng Xuân Bình (sinh năm 1950, thôn Dây Thép, xã Đồng Đăng), tuổi đôi mươi gắn liền với những năm tháng hào hùng. Năm 1970, ông viết đơn tình nguyện nhập ngũ, theo những đoàn quân “xẻ dọc Trường Sơn” đi cứu nước, qua Lào, Campuchia và các chiến trường Đông Nam Bộ... Năm 1977, ông xuất ngũ, trở về với cuộc sống đời thường. Những tưởng cuộc sống sẽ bình yên trôi qua sau chiến tranh nhưng phát hiện bị nhiễm chất độc da cam.
Khám sức khỏe cho các nạn nhân chất độc da cam đang điều dưỡng tại Trung tâm Điều dưỡng Người có công tỉnh Lạng Sơn.
Ông Bình tâm sự, tôi có hai người con nhưng một người sức khỏe yếu, bệnh tật triền miên và đã qua đời năm 2024. Gia đình thuộc diện hộ nghèo, căn nhà nhỏ ngày càng xuống cấp. Trước hoàn cảnh đó, năm ngoái, Hội Chữ thập đỏ đã hỗ trợ gia đình 25 triệu đồng để lợp lại mái nhà. Không chỉ có thế, gia đình tôi thường xuyên nhận được sự quan tâm, thăm hỏi, động viên của cấp ủy, chính quyền cùng các tổ chức, đoàn thể tại địa phương, giúp vơi bớt nỗi đau, có thêm nghị lực để tiếp tục cố gắng trong cuộc sống.
Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ, Lạng Sơn có hàng chục nghìn thanh niên tình nguyện lên đường nhập ngũ, tham gia, phục vụ chiến đấu ở các chiến trường. Cùng với niềm tự hào ấy là những mất mát không gì bù đắp. Nhiều người sau khi hoàn thành nhiệm vụ trở về đã chịu ảnh hưởng của chất độc da cam khiến sức khỏe suy giảm trầm trọng và có nguy cơ di truyền sang thế hệ sau.
Khám sức khỏe cho các nạn nhân chất độc da cam đang điều dưỡng tại Trung tâm Điều dưỡng Người có công tỉnh Lạng Sơn.
Hiện toàn tỉnh có 653 nạn nhân chất độc da cam, trong đó có 389 nạn nhân trực tiếp và 264 nạn nhân gián tiếp là con đẻ đang được hưởng chế độ, chính sách của Đảng, Nhà nước. Mỗi gia đình là một hoàn cảnh, một nỗi đau riêng, có gia đình chỉ một người bị ảnh hưởng, con cháu vẫn khỏe mạnh nhưng cũng có gia đình mà di chứng kéo dài qua 2 hoặc 3 thế hệ và trở thành nỗi day dứt âm thầm chưa có điểm dừng...
Những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách thiết thực nhằm hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam, từng bước giúp họ vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống. Tại Lạng Sơn, cấp ủy, chính quyền các cấp đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị để chăm lo thiết thực cho nạn nhân chất độc da cam như: hỗ trợ làm nhà, sửa nhà; tặng xe lăn; trao học bổng cho con em nạn nhân; hỗ trợ vay vốn phát triển sản xuất; tổ chức điều dưỡng, phục hồi sức khỏe…
Trong 10 năm qua, các cấp Hội Chữ thập đỏ trong tỉnh Lạng Sơn đã vận động nguồn lực xã hội được trên 8,4 tỷ đồng; tổ chức thăm hỏi, tặng hơn 8.500 suất quà với trị giá 4,7 tỷ đồng; hỗ trợ làm mới, sửa 38 nhà, tổng trị giá trên 2,7 tỷ đồng; hỗ trợ trên 60 suất học bổng cho con, cháu nạn nhân chất độc da cam; hỗ trợ vốn sản xuất không tính lãi cho 17 hộ gia đình nạn nhân, tổng trị giá 170 triệu đồng… Những hoạt động này đã góp phần quan trọng thực hiện tốt công tác đền ơn đáp nghĩa, an sinh xã hội trên địa bàn.
Khám sức khỏe cho các nạn nhân chất độc da cam đang điều dưỡng tại Trung tâm Điều dưỡng Người có công tỉnh Lạng Sơn.
Từ tháng 9/2025 đến nay, Hội Chữ thập đỏ tỉnh đã tổ chức 4 lần đưa (97 người) nạn nhân chất độc da cam đi xông hơi thải độc (trị giá 224 triệu đồng); trao hỗ trợ sinh kế 15 nạn nhân chất độc da cam (trị giá 225 triệu đồng); tổ chức chợ nhân đạo hỗ trợ trên 500 hộ gia đình nghèo, cận nghèo, nạn nhân chất độc da cam, người khuyết tật, người già neo đơn, trẻ mồ côi và các đối tượng khó khăn, yếu thế khác (trị giá hỗ trợ đạt trên 300 triệu đồng); trao xe lăn cho nạn nhân chất độc da cam và người khuyết tật được 71 người (trị giá 117,5 triệu đồng); phối hợp với Quỹ Thiện Tâm hỗ trợ 85 suất quà cho học sinh, sinh viên nghèo, con của nạn nhân chất độc da cam học giỏi trên địa bàn tỉnh trị giá 59,5 triệu đồng… Tổng trị giá đạt hơn 1 tỷ đồng.
Bà Vũ Thị Quyên, Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lạng Sơn cho biết: Để chung tay xoa dịu nỗi đau da cam, những năm qua, hội tích cực vận động các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm tham gia hỗ trợ nạn nhân như thăm hỏi, tặng quà, hỗ trợ xây dựng nhà nhân ái, gắn địa chỉ nhân đạo… Các chế độ, chính sách đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và con đẻ bị ảnh hưởng do chất độc da cam trên địa bàn tỉnh luôn được thực hiện đầy đủ, kịp thời với tổng kinh phí chi trả bình quân hơn 1,8 tỷ đồng/tháng. Qua đó, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, góp phần sẻ chia gánh nặng, giúp các gia đình nạn nhân có thêm điểm tựa để vượt qua khó khăn, ổn định cuộc sống./.
