Nhờ đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong chăm sóc, tưới tiêu, tỉnh Tiền Giang đã xây dựng, phát triển hiệu quả vùng chuyên canh rau theo hướng an toàn, thích ứng với biến đổi khí hậu, đặc biệt trong tình hình hạn mặn xâm nhập ngày càng phức tạp.
Ông Trần Hoàng Nhật Nam, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tiền Giang đánh giá, trong sản xuất rau màu thực phẩm, người dân đã ứng dụng nhiều kỹ thuật trồng rau tiên tiến như trồng thủy canh, trồng rau trong nhà lưới, nhà màng, sử dụng màng phủ nông nghiệp, tưới nước tự động, tưới nước tiết kiệm... được nông dân áp dụng nhiều hơn. Hiện có khoảng 90% diện tích các giống rau màu lai F1 được đưa vào sản xuất với thời gian sinh trưởng ngắn, kháng sâu bệnh, giúp tăng năng suất, sản lượng và chất lượng sản phẩm. Người trồng rau màu thu lợi nhuận từ 63-310 triệu đồng/ha.
Trong quý I năm 2025, tỉnh Tiền Giang có diện tích trồng rau màu xuống giống 23.616 ha, đạt 45,35% kế hoạch của năm, tăng 1,36 % so cùng kỳ năm 2024; thu hoạch 18.385 ha; sản lượng 413.763 tấn, đạt 35,75 % kế hoạch, tăng 1,78 % so cùng kỳ; trong đó, diện tích rau màu luân canh là 2.130 ha.
Huyện Châu Thành, vùng chuyên canh rau lớn nhất của tỉnh Tiền Giang, hiện có gần 2.000 ha diện tích trồng rau màu, mỗi năm cung cấp sản lượng 350.000 tấn rau các loại cho thị trường chủ yếu như các tỉnh miền Ðông, miền Tây Nam Bộ và Thành phố Hồ Chí Minh.
Trên địa bàn huyện đã hình thành các vùng trồng rau chuyên canh tập trung phù hợp với thổ nhưỡng từng khu vực như vùng trồng rau ăn quả tổng hợp (dưa leo, khổ qua, bầu, bí, cà chua…), vùng trồng rau ăn lá, rau gia vị (rau má, ngò gai, húng cây, rau diếp cá, rau om…). Việc quy hoạch này giúp cho việc định hướng phát triển cây rau một cách bài bản. Các ngành, các cấp có điều kiện tập trung chuyển giao khoa học - kỹ thuật, triển khai các chương trình, dự án phát triển cây rau.
Ông Huỳnh Văn Bé Hai, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang cho biết, huyện đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong thâm canh cây trồng nhằm hướng người dân sản xuất rau theo hướng sạch, an toàn, đảm bảo chất lượng, đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng. Đến nay, tại các vùng chuyên canh rau, người dân đã áp dụng khoa học công nghệ trong sản xuất rau màu: Sử dụng giống F1, IPM, hệ thống tưới phun tự động, nhỏ giọt, tưới tiết kiệm nước (tưới phun mưa), sử dụng chế phẩm sinh học trong canh tác, ứng dụng nhà lưới và nhà màng trong canh tác,…
Qua thống kê, diện tích áp dụng hệ thống tưới phun mưa đạt 3.400 ha, chiếm khoảng 80% diện tích gieo trồng rau màu các loại. Diện tích áp dụng IPM đạt 2.800 ha, chiếm 65% diện tích gieo trồng rau màu các loại. Diện tích áp dụng phân bón hữu cơ, sinh học đạt 3.000 ha, chiếm 70% diện tích gieo trồng rau màu các loại. Trong 4 tháng đầu năm 2024, người dân trên địa bàn huyện Châu Thành đã xuống giống 8.166 ha, sản lượng thu hoạch 166.286 tấn. Hiệu quả thu nhập từ cây rau đạt từ 150 - 325 triệu đồng/ha/năm.
Ông Nguyễn Văn Thương, xã Thân Cửu Nghĩa, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang đã áp dụng phương pháp tưới phun sương để tiết kiệm nước, đồng thời sáng tạo thành công vòng quay sử dụng đất một cách hợp lý trong việc canh tác các loại rau theo phương pháp lấy ngắn nuôi dài. Với 4.000 m2 đất, ông Thương trồng luân phiên các loại rau như ngò gai, hành lá, cải, tía tô… cho thu hoạch thường xuyên. Với cách làm này, vừa tận dụng diện tích đất một cách triệt để, vừa thu hoạch từng loại rau quanh năm. Nhờ đó, mỗi năm gia đình ông Nguyễn Văn Thương thu được trên 150 triệu đồng/năm.
Tại huyện Gò Công Tây, địa phương nằm trong vùng ngọt hóa Gò Công của tỉnh Tiền Giang, địa phương đã xây dựng được các hợp tác xã rau an toàn ứng dụng khoa học công nghệ thâm canh cùng mô hình sản xuất phù hợp, ứng phó biến đổi khí hậu, tạo nguồn nông sản hàng hóa chất lượng phục vụ thị trường, đạt lợi nhuận cao.
Ông Huỳnh Thanh Bình, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang trao đổi: Tùy theo đặc thù từng tiểu vùng, huyện Gò Công Tây quan tâm tổ chức lại sản xuất, tập hợp nông dân, hình thành mạng lưới các tổ hợp tác, hợp tác xã chuyên canh rau màu, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển giao kỹ thuật trồng rau an toàn VietGAP cũng như liên kết giải quyết đầu ra cho nông sản, người dân an tâm sản xuất.
Việc cơ giới hóa các khâu sản xuất từ làm đất đến phun xịt thuốc bảo vệ thực vật, tự động hóa khâu tưới tiêu đang được nông dân các vùng chuyên canh rau màu áp dụng rộng rãi. Mặt khác, tích cực xúc tiến thương mại, liên kết các doanh nghiệp, bếp ăn tập thể, siêu thị trong ngoài tỉnh giải quyết đầu ra cho nông sản hàng hóa.
Trong quý I năm 2025, huyện Gò Công Tây có diện tích trồng rau màu trên 3.117 ha, thu hoạch trên 2.730 ha, với tổng sản lượng đạt 58.673 tấn. Khảo sát địa phương cho thấy, lợi nhuận từ trồng rau màu bình quân đạt trong khoảng 47,4 triệu đồng/ha/vụ đến 290 triệu đồng/ ha/ vụ tùy theo loại màu, cao hơn từ 2 đến 13 lần so với trồng lúa độc canh.
Ông Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh, huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang, chia sẻ: Việc ứng dụng khoa học công nghệ trong trồng rau chuyên canh an toàn mang lại hiệu quả rất cao cho người sản xuất cũng như người tiêu dùng. Với 1.000 m2, mỗi năm xã viên sản xuất trung bình khoảng 10 vụ, mỗi vụ trung bình thấp nhất là 2 tấn trong mùa mưa, trong mùa nắng có thể lên 4 tấn. Với giá hợp tác xã bao tiêu đó, sau khi trừ chi phí người dân lợi nhuận từ 5-8 triệu đồng/vụ.
Để phát huy tiềm năng, lợi thế nhân rộng các vùng sản xuất rau an toàn gắn với chế biến và thị trường tiêu thụ, Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện “Đề án Phát triển các vùng sản xuất rau an toàn, tập trung, bảo đảm truy xuất nguồn gốc gắn với chế biến và thị trường tiêu thụ đến năm 2030” trên địa bàn tỉnh Tiền Giang.
Theo đó, Tiền Giang phấn đấu đến năm 2030, diện tích vùng sản xuất rau tập trung trên địa bàn tỉnh là 7.826 ha. Diện tích gieo trồng khoảng 38.059 ha, chiếm 56,8% diện tích rau toàn tỉnh; sản lượng ước đạt 784.128 tấn. Địa phương cũng phấn đấu đến năm 2030, diện tích vùng sản xuất rau an toàn, tập trung, bảo đảm truy xuất nguồn gốc trên toàn tỉnh khoảng 3.130 ha. Diện tích gieo trồng đạt 15.200 ha, sản lượng 313.600 tấn, chiếm 40% sản lượng rau được trồng tập trung của tỉnh.
Hữu Chí
