Chúng ta đều chắc chắn rằng uống rượu quá nhiều sẽ có hại, nhưng thường không chắc chắn việc uống vừa phải sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào. Có một số mặt xấu và một số mặt tích cực. Vì vậy, quyết định nên uống hay không phụ thuộc vào tình trạng bản thân mỗi người, bác sĩ Sam Zakhari, giám đốc về các hiệu ứng trao đổi chất và sức khỏe tại Viện Quốc gia về lạm dụng và nghiện rượu đã đưa ra lời khuyên.
Nhưng trước hết, theo ông Zakhari, việc xác định “uống vừa phải” chính là chìa khóa cho bất cứ ai tìm kiếm các lợi ích sức khỏe qua rượu. Đối với nam giới, điều độ có nghĩa là không quá hai ly một ngày, trong khi với phụ nữ là không quá một ly mỗi ngày. Tiến sĩ Zakhari nhấn mạnh, uống bảy ly trong một ngày và không uống trong 6 ngày còn lại của một tuần, sẽ có tác động tồi tệ hơn đến sức khỏe, mặc dù đó là mức tiêu thụ trung bình mỗi tuần.
Theo tiến sĩ Robert Gish, tại Trường Y San Diego thuộc Đại học California, mức độ vừa phải hàng ngày có thể cao hơn một chút, tầm 1,5 ly cho phụ nữ và 2-3 ly cho nam giới. Nhưng điều quan trọng là phải nghỉ uống một vài ngày mỗi tuần.
Mặc dù uống rượu ở mức độ vừa phải có một số lợi ích, nhưng ngay khi người ta bắt đầu uống rượu nhiều hơn, lợi ích đó giảm đi một cách nhanh chóng và các vấn đề bắt đầu phát sinh, ông Gish cho biết.
“Nếu bạn nói với mọi người rằng họ có thể uống một hoặc nửa ly mỗi ngày thi họ lại thường có xu hướng uống nhiều hơn”, ông Gish nói.
Bác sĩ Zakhari lưu ý rằng một thức uống không tương đương bằng một chai bia, một ly vang hoặc một cốc rượu. Uống một ly lớn rượu tính bằng hai thức uống chứ không phải một. Nhưng ông nói thêm, vì lợi ích riêng từ rượu, kết quả tích cực có thể đến từ thói quen, mức tiêu thụ trung bình của bất kỳ một loại đồ uống có cồn nào.
Dưới đây là một số ảnh hưởng đến sức khỏe từ việc uống rượu vừa phải - có một số lợi ích, nhưng cũng có một số tác hại.
Giảm nguy cơ đau tim và bệnh tim
Khi uống với liều lượng thấp, rượu có thể làm giảm huyết áp, còn khi tiêu thụ vượt trội có thể có tác dụng ngược lại.
Ngoài ra, rượu còn giúp tiêu hủy chất béo từ động mạch và làm giảm xu hướng máu đóng cục, bác sĩ Zakhari nói. Những hiệu ứng này giúp hạn chế nguy cơ bệnh tim và đau tim cấp. Động mạch bị viêm ngăn dòng chảy của máu là vấn đề đối với trái tim vì nó không nhận được lượng ôxy cần thiết. Uống rượu giúp máu lưu thông máu trơn chu hơn, do đó làm giảm nguy cơ bệnh tim.
Rượu vang đỏ cũng có tác dụng làm giảm mức cholesterol, mặc dù lợi ích chính của nó là giải khát, ông Gish lưu ý.
Làm giảm nguy cơ đột quỵ
Giống như việc uống rượu vừa phải làm giảm nguy cơ đau tim, điều đó cũng làm giảm nguy cơ của một số dạng đột quỵ.
Dạng đột quỵ phổ biến nhất là đột quỵ do thiếu máu cục bộ, thường xảy ra khi một mạch đưa máu lên não bị “tắc” và rượu giúp đưa máu tới não do đó làm giảm đột quỵ, ông Zakhari cho biết.
Các loại đột quỵ khác, như xuất huyết, xảy ra khi máu thấm ra khỏi mạch máu não. Và do rượu làm mỏng máu, nên thực tế nó lại làm cho loại đột quỵ này còn tồi tệ hơn, nhưng vì đột quỵ do xuất huyết chỉ chiếm 20% các ca đột quỵ, rượu vẫn có một lợi ích rõ ràng, ông Zakhari nói.
Những lợi ích của rượu với bệnh tim và đột quỵ cho phép một số người lập luận rằng tiêu thụ vừa phải có thể kéo dài hơn tuổi thọ.
Bạn ngủ đêm như thế nào
Một ly vang có thể là một thói quen trước khi đi ngủ của một số người, nhưng điều quan trọng là phải hiểu rượu ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn như thế nào. Đối với hầu hết mọi người, một ly rượu trước khi đi ngủ sẽ không có ảnh hưởng gì đến giấc ngủ. Nhưng nếu uống nhiều hơn - rượu sẽ giúp mọi người chìm nhanh vào giấc ngủ, nhưng nhiều khả năng lại làm họ thức giấc vào ban đêm.
“Bạn sẽ ngủ nhanh hơn, nhưng không tốt hơn, vì rượu làm cho giấc ngủ chập chờn”, bác sĩ Zakhari nói.
Ngoài ra, người ta thường sử dụng một thức uống có cồn như một cách thức để đi vào vào giấc ngủ, đặc biệt là nếu trong ngày họ đã uống rất nhiều cà phê, ông Gish cho biết. Thoạt nhìn, sự kết hợp này có vẻ có lợi, nhưng về lâu dài không có lợi cho sức khỏe. Theo ông, các bệnh nhân có vấn đề về giấc ngủ nên ngừng uống cả rượu lẫn cà phê trong hai tuần để tìm hiểu xem vấn đề là do đâu.
Tác dụng lợi tiểu
Rượu là một chất lợi tiểu, có tác dụng giúp thải nước ra khỏi cơ thể một cách nhanh chóng hơn. Nghiện rượu nặng có thể dẫn đến bị mất nước và người đó có xu hướng vào phòng vệ sinh thường xuyên trong khi uống rượu.
Với một lượng khiêm tốn, tác dụng lợi tiểu nhẹ này sẽ không có hại, tiến sĩ Zakhari cho biết. Tuy nhiên, nếu một người vốn sẵn hơi bị thiếu nước trước khi uống, do ốm hoặc lao động nặng nhọc, ảnh hưởng sẽ rõ ràng hơn. Hiệu quả rõ rệt nhất là bia và ít hơn rượu mạnh hoặc vang.
Một lý do khác tại sao uống rượu thường đi kèm với mất nước là do khi uống, người ta thường có xu hướng dùng qua loa đồ ăn mặn, dẫn đến tình trạng mất nước.
Tăng cường quan hệ xã hội
Trong khi uống rượu quá nhiều thường có tác động bất lợi đến các mối quan hệ, thì thường xuyên uống vừa phải lại có thể tăng cường mối tương tác xã hội, ông Zakhari nói. “Việc đó giúp làm tăng nhận thức, giúp mọi người vui vẻ hơn và phát triển các mối quan hệ xã hội’, ông nói. Đối với những người uống rượu trong một quán bar, những người không quen biết thường bắt đầu cuộc trò chuyện và ở đó có rất nhiều câu chuyện cười và tiếng cười.
Tuy nhiên, sự thay đổi hành vi có thể đi cả hai cách, ông Gish cảnh báo. “Rất nhiều người tin rằng rượu tác động đến tâm thần, làm thay đổi trạng thái của con người. Nó có thể làm cho họ dễ chịu hơn, hoặc dễ bị kích thích hơn, tùy thuộc vào từng cá nhân.
Phản ứng với thuốc
Thậm chí uống rượu ở mức độ vừa phải cũng có thể gây phản ứng với thuốc theo những cách nguy hiểm hơn, Gish cho biết. Rượu được gan xử lý và khi rượu xuất hiện cùng các hợp chất khác trong cơ thể, rượu được ưu tiên xử lý trước.
Điều này có nghĩa là các loại thuốc khác, cũng được xử lý ở gan, sẽ không được phân hủy một cách nhanh chóng, vì vậy mọi người sẽ cảm thấy phản ứng của chúng mạnh hơn nhiều. Điều này sẽ trở thành một vấn đề nếu cơ thể trở nên quen với việc cần phải lọc rượu liên tục, làm gan phải tăng tốc quá trình phân hủy. Sau đó, nếu một người nào đó dừng uống một vài ngày, gan sẽ xử lý thuốc quá nhanh, dẫn đến những tác động nguy hiểm, như đối với những người dùng phải thuốc ngăn chặn cơn động kinh, ông Gish cho biết.
Các thuốc giảm đau acetaminophen (như trong thuốc Tylenol, loại thuốc giảm đau an toàn nhất trên thế giới) được gan lọc từ máu, nên những người uống rượu bia cần hạn chế sử dụng thuốc Tylenol.
Trẻ em nên uống bao nhiêu
Nghiện rượu một phần là do di truyền, vì vậy tiền sử gia đình thường đi kèm với nguy cơ của bệnh này. Tuy nhiên, việc bạn chọn uống rượu vẫn có thể ảnh hưởng đến quyết định của con cái, bất chấp nguy cơ nghiện rượu.
Nếu bạn lớn lên với cha mẹ cầu nguyện trước bữa ăn tối, bạn sẽ cầu nguyện trước bữa ăn tối. Tình trạng tương tự cũng sẽ xảy ra khi trẻ em bắt chước cha mẹ uống rượu, ông Zakhari nói.
Lựa chọn uống vừa phải có thể dẫn đến trẻ em học theo hành vi đó sau này trong cuộc sống, vì vậy chúng cũng có thể được hưởng những tác động tích cực của rượu.
