Bền bỉ tạo dựng những mùa no ấm nơi biên viễn

Trên những triền đồi biên giới phía Tây Quảng Trị, bước chân của những người lính “quân hàm xanh” không chỉ in dấu trên đường tuần tra mà còn hòa cùng nhịp lao động của bà con dân bản.

Với họ, giữ vững chủ quyền lãnh thổ không chỉ là bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc mà còn giúp người dân ổn định sinh kế, từng bước vươn lên thoát nghèo. Từ những mô hình chuyển đổi giống lúa, phát triển ngô hàng hóa đến quảng bá thương hiệu cà phê Hướng Phùng, Đồn Biên phòng Hướng Phùng (Bộ đội Biên phòng Quảng Trị) cùng cấp ủy, chính quyền địa phương bền bỉ đồng hành, giúp đồng bào thay đổi tư duy canh tác, mở hướng sinh kế bền vững và bồi đắp thế trận lòng dân ngày càng vững chắc.

Gieo hạt trên ruộng, gieo niềm tin trong lòng dân

Giữa ngút ngàn xanh thẫm của núi rừng biên giới Hướng Phùng, những cánh đồng ở thôn Cheng giờ đây đã khoác lên mình một diện mạo mới với vụ mùa no ấm. Chỉ vài năm trước, cũng trên chính những thửa ruộng này, nhiều diện tích đất canh tác vụ Hè Thu từng bị bỏ hoang vì giống lúa địa phương kém hiệu quả, năng suất thấp, nhiều vụ mất trắng. Người dân chỉ gieo cấy một vụ Đông Xuân để bảo đảm lương thực, còn vụ Hè Thu đành để đất nghỉ, chấp nhận cái vòng luẩn quẩn của nghèo khó.

Là đơn vị đứng chân trên địa bàn, thường xuyên bám dân, bám làng, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hướng Phùng hiểu rõ những trăn trở, khó khăn của bà con. Trung tá Nguyễn Văn Bằng, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Hướng Phùng cho biết: “Qua tìm hiểu, chúng tôi nhận thấy nguyên nhân khiến những cánh đồng lúa kém hiệu quả không chỉ nằm ở điều kiện tự nhiên khắc nghiệt mà còn ở nguồn giống đã thoái hóa, tập quán sản xuất cũ và thiếu sự kết nối với khoa học kỹ thuật. Nếu không thay đổi nguồn giống cũng như kỹ thuật canh tác thì rất khó giúp bà con nâng cao thu nhập”.

Thay vì hỗ trợ mang tính ngắn hạn, cuối năm 2022, Đồn Biên phòng Hướng Phùng kết nối với Tập đoàn ThaiBinh Seed, cán bộ kỹ thuật được mời lên tận địa bàn khảo sát điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu và đánh giá nguyên nhân khiến cây lúa nhiều năm liên tiếp cho năng suất thấp. Sau quá trình khảo sát, nghiên cứu, hai giống lúa TBR97 và TBR225 đã được lựa chọn đưa vào gieo trồng thử nghiệm tại địa phương. Điều đặc biệt là đơn vị không chỉ hỗ trợ giống mà trực tiếp cùng bà con làm đất, gieo cấy, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, chọn cách thức lấy ruộng đối chứng để người dân tận mắt so sánh hiệu quả giữa giống lúa mới và cũ.

Sau khoảng 4 tháng, những bông lúa trĩu hạt đã mang đến câu trả lời thuyết phục hơn mọi lời tuyên truyền. Trung tá Nguyễn Văn Bằng cho biết, giống lúa mới sinh trưởng ngắn ngày, thích nghi tốt với điều kiện mưa lạnh vùng cao, cho chất lượng gạo thơm ngon và năng suất đạt trên 300kg/sào. Thành công của vụ thử nghiệm nhanh chóng lan khắp các thôn Cheng, Chênh Vênh, Bụt Việt, Xa Ry nơi vùng biên Hướng Phùng, tỉnh Quảng Trị. Sau khi trực tiếp quan sát kết quả trên đồng ruộng và nghe chia sẻ kinh nghiệm canh tác, nhiều hộ dân đã chủ động đăng ký nhận giống để sản xuất vụ tiếp theo.

Ông Hồ Bồng (thôn Cheng, xã Hướng Phùng) nhớ lại, thời điểm mới tham gia trồng, bà con ai nấy cũng lo giống mới không hợp đất, không hợp thời tiết. Tuy nhiên, với sự hiện diện, đồng hành của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Hướng Phùng nên người dân yên tâm canh tác và đã mang lại hiệu quả thiết thực. Những ruộng lúa trước đây chỉ sản xuất 1 vụ/năm thì nay đã tăng lên 2 vụ/năm, cuộc sống bà con cũng ngày một tiến bộ hơn.

Ông Nguyễn Phú Sơn, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Hướng Phùng cho biết: Giá trị lớn nhất của mô hình không chỉ ở việc đưa giống mới vào sản xuất mà đặc biệt là ở cách làm của Bộ đội Biên phòng. Cán bộ, chiến sĩ vừa hỗ trợ giống, hướng dẫn kỹ thuật vừa trực tiếp xuống đồng cùng bà con suốt quá trình sản xuất. Chính sự đồng hành ấy đã tạo dựng niềm tin, từng bước thay đổi tập quán canh tác, giúp nhiều hộ dân nâng cao thu nhập và mở ra hướng phát triển bền vững cho địa phương.

Mở lối tư duy làm kinh tế nơi vùng biên

Qua thực tế sản xuất, Đồn Biên phòng Hướng Phùng xác định, muốn người dân thoát nghèo bền vững thì không thể dừng ở việc hỗ trợ giống hay phân bón. Điều quan trọng là giúp bà con thay đổi tư duy canh tác, biết khai thác lợi thế của địa phương, lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên và từng bước tiếp cận sản xuất theo hướng hàng hóa. Từ thành công của cây lúa, đơn vị tiếp tục phối hợp với Hợp tác xã Chân Mây và Tập đoàn ThaiBinh Seed đưa giống ngô nếp chất lượng cao vào trồng thử nghiệm tại địa phương. Chỉ sau 65 - 70 ngày, những bắp ngô đầu tiên cho chất lượng tốt, được thương lái thu mua ngay tại ruộng với giá ổn định, mang lại thu nhập khá cho người dân. Từ kết quả ban đầu, mô hình được mở rộng theo phương thức gieo gối vụ trên diện tích 3ha, với giống, phân bón và kỹ thuật do Đồn Biên phòng Hướng Phùng hỗ trợ.

Không dừng lại ở đó, Đồn còn đồng hành cùng địa phương quảng bá thương hiệu cà phê Hướng Phùng thông qua các nền tảng số, hội chợ, triển lãm và các đoàn công tác đến địa bàn. Việc kết nối tiêu thụ, giới thiệu sản phẩm đã góp phần đưa cà phê Hướng Phùng từng bước khẳng định vị thế trên thị trường, mở thêm cơ hội nâng cao giá trị nông sản vùng biên.

Trung tá Nguyễn Văn Bằng, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Hướng Phùng nêu rõ, điều quan trọng nhất sau hơn ba năm triển khai các mô hình không nằm ở những con số về năng suất hay diện tích được mở rộng mà là sự thay đổi trong nhận thức, tư duy sản xuất của người dân. Người dân đã ngày càng tự tin, mạnh dạn áp dụng giống mới phù hợp với địa phương, quan tâm đến kỹ thuật, chất lượng sản phẩm và đầu ra của nông sản, từng bước chuyển từ sản xuất theo tập quán sang sản xuất theo hướng hàng hóa.

Là người gắn bó hơn nửa thế kỷ với bản làng, ông Hồ Ka Rót, già làng thôn Bụt Việt cho biết: Bà con luôn ghi nhận sự đồng hành của Bộ đội Biên phòng không chỉ trong giữ gìn bình yên nơi biên giới mà cả trong phát triển kinh tế. Các cán bộ, chiến sĩ không chỉ mang giống mới đến cho dân mà còn trực tiếp xuống đồng, hướng dẫn kỹ thuật, cùng làm, cùng theo dõi từng vụ mùa nên bà con thêm tin tưởng và mạnh dạn làm theo. Bộ đội luôn gần dân, sát dân và giúp nhiều hộ từng bước vươn lên, cuộc sống ổn định hơn, tình đoàn kết giữa quân với dân trở nên bền chặt hơn.

Từ những thửa ruộng từng bị bỏ hoang đến cánh đồng lúa trĩu bông, nương ngô thẳng tắp và những đồi cà phê xanh mướt, một cách làm mới đã dần hình thành ở Hướng Phùng: Bộ đội không làm thay người dân, không chỉ hỗ trợ trong chốc lát mà kiên trì, bền bỉ đồng hành để người dân biết khai thác lợi thế trên chính mảnh đất quê hương. Khi sinh kế được tạo dựng bằng tri thức, sự liên kết và niềm tin, những mùa vụ sau đó, mỗi hộ dân đã tự lực vươn lên, chủ động và mạnh dạn hơn để từng bước xây đắp cuộc sống tươi đẹp nơi biên cương quê hương.

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Hướng Phùng Nguyễn Phú Sơn khẳng định, sự đồng hành của Đồn Biên phòng Hướng Phùng đã góp phần tạo chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội. Đó cũng là đông lực để địa phương đẩy mạnh giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và từng bước khai thác hiệu quả lợi thế của vùng biên. Trong hành trình mới, lực lượng Biên phòng còn là cầu nối quan trọng giúp địa phương huy động các chương trình, dự án phù hợp với điều kiện thực tiễn. Sự phối hợp chặt chẽ đó tạo nên sức mạnh tổng hợp để mỗi mô hình sinh kế đều gắn với mục tiêu phát triển lâu dài và giữ vững ổn định khu vực biên giới.

Thời gian tới, Đồn Biên phòng Hướng Phùngsẽ tiếp tục phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và các đơn vị đồng hành duy trì, nhân rộng những mô hình đã phát huy hiệu quả. Đồn hỗ trợ người dân tiếp cận khoa học kỹ thuật và quảng bá, mở rộng kết nối tiêu thụ nông sản nhằm nâng cao thu nhập, giúp mỗi hộ dân vùng biên chủ động phát triển kinh tế ngay trên quê hương.

Dù còn khó khăn nhưng kết quả tích cực bước đầu đã khẳng định hướng đi đúng đắn, mở ra cơ hội nhân rộng thêm nhiều mô hình sinh kế hiệu quả trên vùng biên Hướng Phùng.

Nơi vùng biên của tỉnh Quảng Trị, những người lính Biên phòng vẫn ngày ngày bám bản, bám dân, lặng lẽ gieo từng hạt giống của tri thức, của niềm tin và khát vọng vươn lên. Những cánh đồng lúa trĩu bông hôm nay là quả ngọt từ hành trình bền bỉ của tình quân – dân cùng nhau xây đắp mùa xanh no ấm. Từ những mùa xanh ấy, thế trận lòng dân ngày càng vững chắc, trở thành điểm tựa bình yên nơi phên giậu Tổ quốc./.