Năm 2004, xóm 20, xã Lăng Quán, huyện Yên Sơn tiếp nhận hơn 50 hộ dân chủ yếu là đồng bào dân tộc Dao đỏ di cư từ thủy điện Tuyên Quang về. Đến nay, đã 13 năm trôi qua, cuộc sống của người dân nơi đây vẫn còn rất khó khăn. Đến xóm 20, xã Lăng Quán chúng tôi bắt gặp nhiều mái nhà tạm bợ, xộc xệch; nhiều ngôi nhà tái định cư bị bỏ hoang do người dân thiếu đất sản xuất, nước sinh hoạt nên đã quay trở lại khu vực ven lòng hồ thủy điện lập lán sinh sống.
Ông Bàn Tiến Tình, xóm 20, xã Lăng Quán cho biết, theo tiêu chuẩn, mỗi hộ sẽ được bố trí 400m2 đất ở, 5.000m2 đất lâm nghiệp, mỗi khẩu được 400m2 đất lúa. Đến nay, gia đình ông mới được cấp 200m2 đất ở và khoảng 400 m2 đất ruộng, đất lâm nghiệp chưa có.
Ông Bàn Văn Sai, xóm 20, xã Lăng Quán cho biết, do cuộc sống ở nơi tái định cư gặp nhiều khó khăn nên một số hộ đã chuyển về lòng hồ thủy điện sinh sống bằng nghề bắt cá trên lòng hồ. Vừa qua, Ban di dân có giao đất lâm nghiệp ở xã Tứ Quận nhưng do cách nơi ở gần 10km nên gia đình ông không thể chăm sóc, bảo vệ được.
Đến nơi ở mới, kinh tế của người dân chỉ phụ thuộc vào mấy sào lúa nên hầu hết người dân tái định cư trong thôn đều thuộc diện hộ nghèo. Không chỉ thiếu đất sản xuất, nhiều hộ còn đang đối mặt với tình trạng thiếu nước sinh hoạt. Chị Chúc Thị Chạt, xóm 20, xã Lăng Quán cho biết: Khi tới đây bà con vẫn có nước sinh hoạt, tuy nhiên do công trình được xây dựng trên núi, khi người dân sở tại canh tác ở đó đã phun thuốc trừ sâu, sau đó thuốc ngấm vào nguồn nước nên không dùng được nữa. Dù kinh tế rất khó khăn nhưng 3 hộ dân ở đây cũng phải góp tiền đào giếng khoan để có nước sử dụng.
Ông Hoàng Văn Hùng, Phó trưởng Ban di dân tái định cư huyện Yên Sơn cho biết, huyện tiếp nhận 1.360 hộ với 5.600 khẩu từ lòng hồ thủy điện Tuyên Quang về. Thực hiện Quyết định 08/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Quy hoạch tổng thể di dân, tái định cư dự án thủy điện Tuyên Quang và Quyết định số 1766/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch tổng thể di dân, tái định cư dự án thủy điện Tuyên Quang trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang , huyện đã giao cơ bản đủ cho mỗi khẩu là 400m2 đất ruộng và 0,5 ha rừng/hộ. Hiện nay, do quỹ đất rừng không có nên còn khoảng 120 hộ chưa được bố trí.
Huyện đã tổ chức 105 lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật nông nghiệp, trồng trọt chăn nuôi cho bà con. Ban di dân cũng khuyến khích người dân chuyển đổi đất. Ở những nơi có đất rừng nhưng không có đất ruộng, nếu người dân đồng ý sẽ được thay thế bằng đất rừng và ngược lại. Đối với đất ở, theo tiêu chuẩn mỗi hộ được cấp 400m2 nhưng hiện nay chỉ mới cấp được 200-300m2, Ban di dân đề nghị các cấp sớm bố trí vốn để đầu tư hoàn thiện hạ tầng còn lại và tạo quỹ đất ở cho người dân.
Để người dân tái định cư được an cư cần sự vào cuộc mạnh mẽ hơn của hệ thống chính quyền địa phương.
Nguyễn Văn Tý
TTXVN
