Mấy tuần trước, tan làm, chị Hạnh Ly (28 tuổi, trú tại Thanh Xuân, Hà Nội) chạy xe máy từ cơ quan ở huyện Gia Lâm (Hà Nội) về nhà, khoảng 15km. Qua cầu Chương Dương, chị gặp một cơn gió lạnh, khiến chị rùng mình nổi da gà.
“Buổi sáng đi làm, chồng tôi có báo tin có gió mùa đông bắc về, nhiệt độ giảm sâu, nhưng tôi nghĩ gió lạnh đầu mùa không đáng sợ lắm, tôi chỉ khoác thêm áo mỏng. Ai dè, chiều tối hôm đó nhiệt độ giảm thấp, cơn gió lạnh thổi qua khiến tôi về tới nhà còn run lẩy bẩy”, chị Hạnh Ly nhớ lại.
Sau khi cơn gió lạnh “tấn công”, tối đó, chị Ly cảm thấy mắt trái hấp háy liên tục như có “tật”, không thể điều khiển được mắt. Buổi sáng hai ngày sau, tỉnh giấc, chị Ly đánh răng và phát hiện nước chảy khỏi miệng không ngừng, miệng chị cũng không thể ngậm lại như bình thường được.
“Sau đó, tôi bị nặng dần, diễn biến rất nhanh. Buổi trưa ăn cơm ở cơ quan, đồng nghiệp còn trêu tôi “mẻ miệng” khi thức ăn cứ rơi vãi ra ngoài. Cơ miệng méo xệch. Ngay tối hôm đó, tôi bị liệt cơ mặt.
Sáng hôm sau đi khám ở một phòng khám y học cổ truyền, tôi được chẩn đoán bị liệt dây thần kinh số 7” , chị Ly nhớ lại. Ngay sau khi được chẩn đoán bệnh, chị Ly được gia đình đưa tới một phòng khám để massage, đốt kim ngải cứu châm lên các huyệt ở mặt suốt gần một tháng, kết hợp uống thuốc Tây y, tình trạng dần cải thiện.
Theo các bác sĩ Bệnh viện Châm cứu Trung ương, liệt một nửa mặt do tổn thương dây thần kinh số 7 ngoại biên là một bệnh rất phổ biến, gặp ở mọi lứa tuổi, do nhiều nguyên nhân gây ra nhưng thường gặp nhất là do lạnh.
Trong đó, tiết trời chuyển từ mùa thu sang mùa đông là thời điểm nhiều bệnh nhân bị nhất. Còn lại do các chấn thương, viêm nhiễm khác (như viêm tai, mũi, họng, chấn thương sọ ở vùng thái dương, xương chũm...) gây nên.
Thầy thuốc Nhân dân Phùng Đình Khánh (Hội Đông y Việt Nam) cho biết, y học phương Đông cho rằng, tác nhân gây bệnh này là phong tà, hàn tà, nhiệt tà và huyết ứ xâm phạm vào các lạc mạch của các kinh dương ở mặt, làm mất sự lưu thông của khí huyết dẫn đến kinh cân thiếu nuôi dưỡng gây liệt cơ vùng mặt.
Thời điểm chuyển từ mùa thu sang mùa đông dễ khiến nhiều bệnh nhân mắc chứng liệt nửa mặt Trong trường hợp liệt nửa mặt do lạnh, y học phương Đông cho rằng đó là do phong hàn phạm kinh lạc (nhằm phân biệt với triệu chứng liệt nửa mặt do viêm nhiễm hay do sang chấn).
Bệnh thường xảy ra rất đột ngột, không lường trước được. Khởi phát thường sau một yếu tố lạnh (như gió lạnh tạt vào mặt), qua một đêm ngủ dậy người bệnh nói, cười khó, súc miệng nước trào ra mép bên liệt, thức ăn đọng lại trong má bên liệt, mắt nhắm không được, miệng méo lệch sang bên lành.
Sau đó, bệnh nhân có thể có các dấu hiệu Charles – Bell (mắt bên liệt nhắm không kín), biểu hiện rõ của sự mất đối xứng hai bên nửa mặt, các nét tự nhiên ở 1/2 mặt bên liệt bị mờ (mất rãnh mũi má, mất nếp nhăn trán), nhất là khi bệnh nhân làm các động tác theo ý muốn như nhăn trán, thổi sáo, phồng má…
Nặng hơn, bệnh có thể gây biến chứng như gây viêm giác mạc phải đeo kính có gạc hoặc phải khâu mắt. Bệnh nhân cũng có thể mất sự chi phối do thoái hóa thần kinh, gây co cứng 1/2 mặt, mặt méo về bên liệt. Liệt tứ chi kèm theo, liệt hai bên nửa mặt kèm hội chứng Foville (liệt chức năng liếc ngang về bên tổn thương, kèm theo liệt tay chân bên đối diện).
Lưu ý nào để phát hiện, điều trị chứng liệt mặt do lạnh?
Chứng bệnh liệt mặt do lạnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, những người thường xuyên thức khuya khiến cơ thể mệt mỏi, tinh thần sa sút, thần kinh bị căng thẳng, sức đề kháng giảm dễ nhiễm lạnh là những đối tượng nguy cơ cao dễ gặp hơn.
Ngoài ra, người có thể trạng yếu, ít tập luyện, ít tiếp xúc với thiên nhiên, môi trường bên ngoài (ít ra gió), có tiền sử hạ đường huyết, tăng huyết áp, huyết áp thấp, xơ vữa động mạch, phụ nữ có thai, bị bệnh đái tháo đường, cảm cúm, suy giảm miễn dịch, lứa tuổi trung niên, người già... cũng dễ bị méo miệng.
Bệnh cũng hay gặp ở người uống nhiều bia rượu và đi về trong đêm khuya dễ bị lạnh. Lượng cồn trong máu đưa đến não và các cơ quan khác khiến mạch máu co lại (hoặc giãn ra tùy thể trạng mỗi người), làm cơ thể mất nhiều nhiệt, hơi ấm thoát ra ngoài không được bảo vệ, gặp phải khí lạnh sẽ bị cảm.
Khi bị méo miệng, liệt mặt, cần được chữa trị kịp thời và đúng cách, nếu không bệnh có thể để lại di chứng liệt cứng và điều trị rất khó khăn.
Thầy thuốc Nhân dân Phùng Đình Khánh khuyến cáo, tuyệt đối bệnh nhân không được cạo gió, nếu những người có bệnh sử mạn tính như tăng huyết áp thì cần cho uống thuốc hạ huyết áp và nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh để được chẩn đoán chính xác và loại trừ một số bệnh nguy hiểm khác cũng gây liệt mặt như chấn thương sọ não, tai biến mạch máu não, u não...
Khi bệnh nhân có những biểu hiện liệt một nửa mặt, các bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra, xét nghiệm công thức máu, máu lắng, nước tiểu toàn phần nhằm phát hiện, sàng lọc các nhiễm trùng kèm theo và theo dõi các quá trình viêm, các bệnh của tổ chức liên kết và một số bệnh ác tính.
Ngoài ra, bệnh nhân sẽ được thực hiện các phương pháp điện sinh lý trong thăm khám hệ thần kinh ngoại biên như: Thăm dò tốc độ dẫn truyền thần kinh có thể biết được mức độ tổn thương của dây thần kinh vận động tương ứng; phản xạ Blink (phản xạ nháy mắt) và đếm đơn vị vận động.
Đa số các trường hợp mắc bệnh thường khỏi sau khoảng 1-3 tháng nếu được cấp cứu và điều trị đúng. Bệnh tuy không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng nếu không điều trị sớm sẽ để lại biến chứng và di chứng về vận động và thẩm mỹ.
Để điều trị chứng bệnh, nguyên tắc chung là phải kết hợp giữa y học hiện đại để điều trị nguyên nhân (kháng sinh, chống viêm, giảm phù nề, ức chế virus, dãn mạch, vitamin…) và y học phương Đông để phục hồi chức năng cho dây thần kinh số 7 ngoại biên. Bệnh nhân cũng sẽ được điều trị bằng châm cứu.
Khi thấy dấu hiệu nghi ngờ chứng liệt mặt như: Một bên mặt hơi cứng khác thường, soi gương thấy một bên bị sệ xuống, miệng méo, mắt bên bệnh không thể nhắm kín và có nước mắt chảy ra... cần xem xét. Nếu thấy các triệu chứng chỉ có ở mặt thì nên nghĩ tới chứng liệt dây thần kinh mặt. Để phòng tránh méo miệng, liệt mặt mùa lạnh, cần giữ ấm, tránh để nhiễm lạnh, nhất là lạnh đột ngột. Tránh ngồi trúng luồng gió, không tắm quá khuya.
Ngày 3/10, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Phú Trung, thành phố Đồng Nai, tổ chức khởi công xây dựng 17 căn nhà Đại đoàn kết năm 2026 cho các hộ có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở trên địa bàn, góp phần giúp các gia đình có nơi ở ổn định, từng bước vươn lên trong cuộc sống.
Sáng 2/10, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh tiếp xúc cử tri gồm đại diện các phòng, ban, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp và cử tri xã Hòa Hội, Ninh Điền trước Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Ông Phạm Hùng Thái, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh chủ trì buổi tiếp xúc.
UBND tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành văn bản về việc chấn chỉnh việc thực hiện kê khai hoạt động chăn nuôi và đăng ký tài khoản quản trị Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi. Trong đó, phê bình Chủ tịch UBND 35 xã, phường chưa thực hiện kê khai hoạt động chăn nuôi.
Tỉnh Gia Lai đang chuyển mạnh từ đào tạo nghề theo năng lực sẵn có sang đào tạo theo nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động, gắn với khả năng tạo sinh kế tại chỗ. Tỉnh phấn đấu đến cuối năm 2026 có khoảng 2.000 lao động dân tộc thiểu số sau học nghề có việc làm hoặc tự tạo việc làm.
Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Cha Lo (Bộ đội Biên phòng Quảng Trị) giúp đồng bào vùng biên thu hoạch lúa đúng thời vụ, đảm bảo nguồn lương thực tại chỗ và thêm gắn bó tình quân dân nơi biên viễn.
Dù lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk đã nhiều lần chỉ đạo, đôn đốc các xã, phường sớm giải ngân hỗ trợ cho người dân có đàn gia súc, gia cầm bị thiệt hại trong đợt lũ lụt lịch sử cuối năm 2025 nhưng đến nay, nhiều địa phương vẫn chưa thực hiện được.
Mưa lớn kéo dài trong thời gian qua đã làm nền đường tại một số vị trí trên tuyến liên xã Tà Đùng – Quảng Sơn, tỉnh Lâm Đồng xuất hiện sụt lún, đứt gãy. Tình trạng này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông mà còn gây khó khăn cho việc đi lại, vận chuyển nông sản và hoạt động sản xuất của người dân trong khu vực.
Tại miền núi Hà Tĩnh, người dân đang từng bước khai thác lợi thế đất đai để phát triển các mô hình kinh tế phù hợp như trồng cây ăn quả, cây dược liệu, trồng rừng và chăn nuôi hươu.
Chuyển đổi số hiện nay đã trở thành xu thế tất yếu thúc đẩy kinh tế, xã hội nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả trong sản xuất. Tỉnh Lạng Sơn cũng đang ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số vào sản xuất, từ đó giúp đổi mới toàn diện trong tư duy quản lý, tổ chức sản xuất, phát triển chuỗi các giá trị, truy xuất nguồn gốc, kết nối thị trường cho các sản phẩm nông sản.
Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, giáo dục Tây Ninh đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Từ sắp xếp mạng lưới trường lớp, phân bổ nguồn lực, đẩy mạnh chuyển đổi số đến bảo đảm cơ hội học tập cho học sinh vùng biên giới, ngành giáo dục từng bước đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động và hướng tới thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các địa bàn.
Hơn hai năm về khu tái định cư sau trận lũ quét lịch sử, nhiều hộ dân xã Mường Xén vẫn chưa nhận được khoản hỗ trợ. Giữa niềm vui có mái nhà mới, bà con lại đối diện với nỗi lo thiếu nước sinh hoạt, gánh nặng chi phí xây dựng và sự mòn mỏi chờ đợi chính sách.
Nà Hừ là bản đông dân nhất xã biên giới Bum Nưa (Lai Châu) với 290 hộ, trên 1.520 nhân khẩu, 100% đồng bào dân tộc Thái. Mỗi mùa mưa lũ đến, nỗi lo về một nơi ở an toàn vẫn là điều trăn trở của hơn 80 hộ dân nơi đây.
Có những ước mơ của trẻ em vùng cao không bắt đầu từ những điều lớn lao. Một cuốn sách, một đôi giày mới, được học trong ngôi trường khang trang, có thêm một bữa ăn đủ đầy hay đơn giản là được vui chơi, gặp gỡ những người bạn ở một nơi khác…
Tại các địa phương khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, việc đảm bảo bữa ăn bán trú vừa an toàn vệ sinh thực phẩm, vừa đầy đủ dinh dưỡng luôn được chính quyền địa phương và nhà trường đặc biệt chú trọng. Nhờ đó, không chỉ giúp cho các em học sinh có được thể chất tốt để học tập, mà còn giúp cho phụ huynh học sinh yên tâm với chế độ bán trú của các nhà trường, giúp các em vững bước trên con đường thực hiện ước mơ của mình.
Rút kinh nghiệm từ đợt lũ lịch sử cuối năm 2025, nhiều hộ dân ở vùng “rốn lũ” xã Hòa Thịnh, xã Đồng Xuân (tỉnh Đắk Lắk) đã chủ động triển khai các giải pháp tránh lũ ngay trước thềm mùa mưa bão năm nay.
Là tuyến đường độc đạo nối xã biên giới Mường Típ (Nghệ An) với các địa bàn lân cận, tỉnh lộ 543D đang đứng trước nguy cơ tê liệt nếu không được đầu tư sửa chữa khẩn cấp.
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Tuyên Quang, từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh ghi nhận 641 trường hợp mắc sốt xuất huyết, tăng 621 trường hợp so với cùng kỳ năm 2025.
Nhận thức sâu sắc hiểm họa từ hôn nhân cận huyết thống và nạn tảo hôn, những năm qua, Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành hàng loạt chủ trương, quyết sách đồng bộ nhằm giảm thiểu và tiến tới xóa bỏ tình trạng này.
Hệ lụy của hôn nhân cận huyết thống và nạn tảo hôn là căn nguyên khiến thể trạng con người và chất lượng dân số vùng đồng bào dân tộc hạn chế, gen di truyền từ cha mẹ sang con khiến những trẻ em sinh ra thường mắc các bệnh còi xương, thấp bé... và vòng xoáy nghèo đói tiềm ẩn nơi non cao.
