Bài 2 (tiếp theo và hết): Người Việt ở đâu, tiếng Việt ở đó Trước nguyện vọng của kiều bào, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm hỗ trợ cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài duy trì, củng cố và phát triển tiếng Việt. Trẻ em Việt kiều đọc thơ tiếng Việt tại buổi gặp mặt mừng xuân Mậu Tuất 2018 tại London, Anh. Ảnh: TTXVN Trong đó, các ban, ngành hữu quan nỗ lực tuyên truyền, vận động cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài tích cực dạy và học tiếng Việt; vận động chính quyền sở tại tạo điều kiện thuận lợi cho việc dạy và học tiếng Việt; hỗ trợ bà con Việt kiều về tài liệu, sách giáo khoa dạy tiếng Việt; bồi dưỡng giáo viên...
Tuy nhiên, theo các chuyên gia giảng dạy ngôn ngữ, yếu tố gia đình và cộng đồng mới quyết định đến hiệu quả hoạt động gìn giữ và truyền bá tiếng Việt tại nước ngoài. Ông Nguyễn Lân Trung, Phó Chủ tịch Hội các nhà ngôn ngữ học Việt Nam, Tổng Thư ký Hội liên lạc với người Việt Nam ở nước ngoài cho rằng, vai trò gia đình và cộng đồng đặc biệt quan trọng trong hoạt động dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài. Giáo trình dạy tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài phải sinh động, gần gũi với cuộc sống và gắn với các yếu tố văn hóa dân tộc.
Có chung quan điểm, ông Nguyễn Thiện Nam, Trưởng khoa Việt Nam học, Đại học Khoa học xã hội và nhân văn cho rằng, gia đình, đặc biệt là người mẹ giữ vai trò rất quan trọng trong gìn giữ, phát triển ngôn ngữ. Vì vậy, cần nhanh chóng xây dựng tài liệu hướng dẫn phụ huynh dạy tiếng Việt tại nhà cho trẻ.
Theo ông Nam, cần thay đổi tư duy, xác định bản chất dạy và học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài là dạy tiếng Việt cho người nước ngoài, để xây dựng sách giáo khoa, tài liệu hướng dẫn giảng dạy cho phù hợp. Việc dạy tiếng Việt là một nghề, nhưng cũng là một khoa học ngôn ngữ, nên các giáo viên dạy tiếng Việt ở nước ngoài không chỉ cần yêu nghề mà phải có đủ kiến thức, phương pháp khoa học phù hợp với đặc trưng ngôn ngữ của tiếng bản địa.
Sau nhiều năm đứng lớp dạy tiếng Việt, ông Samsak Suksan (Phạm Xuân Phần), Hiệu trưởng Trường song ngữ Lào-Việt tại Viêng Chăn (Lào) cho rằng, để dạy tốt tiếng Việt cho người Việt ở nước ngoài hay con em người nước ngoài cần phải có những giáo viên có trình độ sư phạm và giỏi tiếng Việt. Bên cạnh đó, cần có giáo trình phù hợp và cơ sở hạ tầng phục vụ học tập phải tương đối đầy đủ.
Theo Ủy ban người Việt Nam ở nước ngoài, tính đến nay, các bộ, ngành chức năng đã biên soạn và chuyển đến kiều bào 60.000 bộ sách giáo khoa “ Tiếng Việt vui” và “Quê Việt”, hàng chục ngàn đầu sách tiếng Việt; tổ chức 4 khóa tập huấn thường niên cho các giáo viên kiều bào; hỗ trợ xây dựng cơ sở vật chất cho các địa bàn đặc thù như Campuchia, Lào; tổ chức 15 “Trại hè Việt Nam” cho thế hệ trẻ Việt kiều về nước giao lưu tiếng Việt, tìm hiểu văn hóa dân tộc...
Ông Nguyễn Phú Bình, Chủ tịch Hội liên lạc người Việt Nam ở nước ngoài cho rằng, để làm tốt hơn, hiệu quả hơn công tác gìn giữ và truyền bá tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài rất cần sự quan tâm hỗ trợ của tất cả các ban ngành của Nhà nước. Đặc biệt, trong các hoạt động liên quan đến việc chuẩn hóa chương trình giảng dạy; xây dựng bộ sách giáo khóa cơ bản với nội dung sinh động lồng ghép các yếu tố văn hóa dân tộc; tổ chức nhiều hơn chương trình bổ trợ nâng cao trình độ giáo viên dạy tiếng Việt.
Theo ông Nguyễn Phú Bình, Hội Liên lạc người Việt Nam ở nước ngoài sẽ cùng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Ngoại giao phối hợp chặt chẽ với các hội, đoàn, tổ chức người Việt Nam ở nước ngoài vận động cộng đồng kiều bào tận dụng tối đa nguồn lực hỗ trợ từ trong nước, nêu cao truyền thống hiếu học, tự giác và tích cực khuyến khích thế hệ trẻ học và thực hành tiếng Việt bên cạnh hoàn thiện ngôn ngữ nước sở tại; tích cực tham gia các chương trình văn hóa cộng đồng có sử dụng ngôn ngữ Việt ở nước sở tại.
Là một trong những cơ quan chủ đạo thực hiện Đề án “nâng cao hiệu quả dạy và học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài”, Bộ Giáo dục và Đào tạo trong năm 2018 sẽ triển khai việc xây dựng chương trình dạy và học tiếng Việt theo khung năng lực tiếng Việt 6 bậc; nâng cấp bộ sách “Tiếng Việt vui” và “Quê Việt”; tiếp tục tổ chức bồi dưỡng giáo viên, tình nguyện viên dạy tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài; xây dựng cổng thông tin điện tử dạy học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài.
Trong năm 2018, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài cũng sẽ tiếp tục triển khai chương trình “Trại hè Việt Nam”; tổ chức tập huấn giáo viên dạy tiếng Việt ngay tại địa bàn (Đài Loan, Thái Lan); ổn định nguồn kinh phí cho giáo viên, hỗ trợ tình nguyện viên và ưu tiên các địa bàn khó khăn như Campuchia, Lào...
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Lương Thanh Nghị cho biết, năm 2018, Ủy ban và Bộ Ngoại giao sẽ tiếp tục phối hợp cùng các cơ quan đại diện ở nước ngoài, các hội đoàn để tuyên truyền nâng cao nhận thức, vận động bà con tích cực dạy và học tiếng Việt, vận động mở lớp học tiếng Việt; vận động chính quyền các nước sở tại tạo điều kiện cho các cơ sở dạy tiếng Việt của kiều bào, từng bước đưa tiếng Việt vào hệ thống giáo dục nước sở tại; hỗ trợ sách giáo khoa, tài liệu giảng dạy và mở các lớp tập huấn phương pháp giảng dạy tiếng Việt cho giáo viên người Việt Nam ở nước ngoài...
Sự chung tay của các tổ chức, bộ, ngành của Nhà nước Việt Nam cùng ý thức tích cực và nỗ lực hành động của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đang mở ra những cơ hội mới đầy triển vọng cho hoạt động gìn giữ và truyền bá tiếng Việt trong cộng đồng kiều bào.
Những hạt mầm “tiếng Việt” được ươm trong giới trẻ kiều bào hôm nay sẽ mang đến những trái ngọt ngày mai của những tâm hồn Việt, những trái tim Việt luôn hướng về cội nguồn “đất Mẹ”./.
Là một trong ba dân tộc có dân số đông nhất tỉnh Điện Biên, đồng bào Mông sinh sống chủ yếu ở các vùng núi cao và vẫn gìn giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, từ tiếng khèn, trang phục truyền thống, nghề thủ công đến những phong tục, lễ hội. Trong nhịp sống hôm nay, những giá trị ấy đang tiếp tục được trao truyền và phát huy, góp phần làm nên bản sắc văn hóa riêng có của Điện Biên.
Từ những thanh âm cồng, chiêng vang vọng tại Nhà văn hóa Ấp 5 (xã Nha Bích, TP Đồng Nai), những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng đang được trao truyền cho thế hệ trẻ.
Chiều 2/10, nhân dịp lễ Sene Dolta năm 2026 của đồng bào Khmer, đoàn công tác của thành phố Cần Thơ do Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Cần Thơ Đồng Văn Thanh làm trưởng đoàn đến thăm Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Thạnh Phú cùng Chùa Prek On Đớk (Cần Đước) tại xã Nhu Gia.
Giữa nhịp sống hiện đại, những giai điệu truyền thống ở phía Tây Quảng Ngãi đang được các nghệ sĩ trẻ nỗ lực gìn giữ và truyền lại cho thế hệ mai sau. Từ những buôn làng, âm nhạc đang tiếp tục được trao truyền bằng tình yêu và niềm tự hào văn hóa dân tộc.
Trong đời sống đương đại, trang phục truyền thống - một biểu trưng văn hóa quan trọng của mỗi dân tộc ngày càng chịu sức ép lớn từ sự giao thoa, du nhập văn hóa, có nguy cơ mai một, biến dạng.
Khi những thửa ruộng bậc thang vùng cao khoác lên mình sắc vàng mùa lúa chín, đồng bào Mông xã Púng Luông, Lào Cai lại tưng bừng tổ chức Lễ mừng cơm mới-nghi lễ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, vừa có ý nghĩa tâm linh, vừa là điểm nhấn thu hút du khách trải nghiệm.
Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại Điện Biên năm 2026 có nhiều điểm mới trong tổ chức nghệ thuật, không gian trải nghiệm, góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa Mông, đồng thời mở hướng phát triển sản phẩm du lịch từ giá trị truyền thống.
Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên năm 2026 diễn ra từ ngày 9-11/10, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch, góp phần tôn vinh, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông.
Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.
Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.
Lào Cai có 34 nhóm ngành dân tộc anh em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 57,6% dân số toàn tỉnh với kho tàng di sản văn hóa hết sức đa dạng, phong phú và đặc sắc.
Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.
Ngày 6/9, tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và lan tỏa”. Đây là một trong các hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026.
Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.
Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2026, khách du lịch đến Sơn La ước đạt 385.000 lượt; trong đó, khách quốc tế đạt gần 3.760 lượt và khách nội địa đạt 381.240 lượt; doanh thu ước đạt hơn 304 tỷ đồng.
Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.
Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.
