Là một trong 16 dân tộc rất ít người ở Việt Nam (dưới 10.000 người), người Pà Thẻn ở tỉnh Tuyên Quang có 267 hộ, sinh sống tập trung tại các xã đặc biệt khó khăn như Hồng Quang (huyện Lâm Bình), Linh Phú (huyện Chiêm Hóa), Kiến Thiết và Trung Sơn (huyện Yên Sơn). Nhờ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, đời sống người Pà Thẻn giờ đây đã đổi thay nhiều…
Bản làng của đồng bào dân tộc Pà Thẻn sinh sống tại tỉnh Tuyên Quang không ngừng đổi thay với nhiều ngôi nhà khang trang, đường bê tông mới xây dựng. Ảnh: An Thành Đạt
Hiệu quả từ những chính sách
Dân tộc Pà Thẻn ở tỉnh Tuyên Quang sinh sống tập trung tại các xã như Hồng Quang (huyện Lâm Bình), Linh Phú (huyện Chiêm Hóa), Kiến Thiết và Trung Sơn (huyện Yên Sơn), đời sống trước đây còn rất nhiều khó khăn. Nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho đồng bào dân tộc Pà Thẻn phát triển, những năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chính sách để đầu tư, hỗ trợ trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - văn hóa - giáo dục - y tế..., giúp đồng bào dân tộc Pà Thẻn vươn lên, cải thiện cuộc sống.
Gia đình anh Phù Đức Minh, người dân tộc Pà Thẻn ở thôn Thượng Minh, xã Hồng Quang, huyện Lâm Bình (Tuyên Quang) trồng 3 ha măng tre bát độ, có thu nhập từ 30 triệu - 40 triệu đồng/vụ. Ảnh: An Thành Đạt
Trong đó, phải kể tới Chương trình 135 (Chương trình phát triển kinh tế - xã hội các xã đặc biệt khó khăn miền núi và vùng sâu, vùng xa); Chương trình 30a (Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo)… Đặc biệt là “Đề án hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội các dân tộc thiểu số rất ít người giai đoạn 2016 - 2025” theo Quyết định số 2086 của Thủ tướng Chính phủ. Đề án này đã góp phần quan trọng giải quyết các vấn đề khó khăn trong đời sống của đồng bào dân tộc Pà Thẻn, nhất là việc tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và bảo tồn văn hóa đặc trưng dân tộc.
Lễ hội nhảy lửa là một nét văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc Pà Thẻn ở huyện Lâm Bình (Tuyên Quang). Ảnh: Quang Đán
Ghi nhận tại xã Hồng Quang (huyện Lâm Bình), nơi có 127 hộ đồng bào dân tộc Pà Thẻn sinh sống cho thấy, từ việc thực hiện “Đề án hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội các dân tộc thiểu số rất ít người giai đoạn 2016 - 2025” cùng với nhiều chương trình, chính sách khác, cuộc sống của đồng bào dân tộc Pà Thẻn có nhiều khởi sắc. Xã đã hỗ trợ đồng bào phát triển các mô hình sản xuất mới như nuôi trâu bò sinh sản, nuôi dê, nuôi cá chép...; nâng cao kiến thức, năng lực sản xuất nông nghiệp; khôi phục lễ hội nhảy lửa và gìn giữ các nghề thủ công truyền thống như dệt thổ cẩm, đan lát…
Tỉnh Tuyên Quang chú trọng gìn giữ và phát triển nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào dân tộc Pà Thẻn. Ảnh: An Thành Đạt
Ông Phù Đức Lâm, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Hồng Quang cho biết: “Nhờ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, đồng bào dân tộc Pà Thẻn đã được hưởng nhiều chương trình, chính sách dân tộc. Từ đó, đồng bào có sinh kế làm ăn lâu dài, có nhà kiên cố để ở, được sử dụng điện lưới, nước sinh hoạt hợp vệ sinh, tiếp cận văn hóa, thông tin…”.
Bên cạnh đó, chính sách đặc thù hỗ trợ đồng bào các dân tộc thiểu số rất ít người hiện đang áp dụng với mức hộ nghèo không quá 15 triệu đồng/năm, hộ cận nghèo không quá 12 triệu đồng/năm và các hộ còn lại là không quá 10 triệu đồng/năm đã giúp đồng bào dân tộc Pà Thẻn ở Tuyên Quang phát triển sản xuất, xóa đói giảm nghèo và từng bước nâng cao đời sống.
Cuộc sống ngày một đổi thay
Với sự hỗ trợ của Đảng và Nhà nước cùng sự nỗ lực tự thân, đời sống của đồng bào dân tộc Pà Thẻn ở Tuyên Quang nay đã khác xưa rất nhiều. Bộ mặt bản làng đang dần “thay da, đổi thịt”, tỷ lệ hộ nghèo giảm dần trong những năm gần đây. Đặc biệt, thôn Thượng Minh, xã Hồng Quang (huyện Lâm Bình) đã không còn hộ người Pà Thẻn nào nghèo.
Trong mùa dịch COVID-19, học sinh là con em đồng bào dân tộc Pà Thẻn học trực tuyến, ôn tập tại nhà . Ảnh: An Thành Đạt
Đến thăm gia đình anh Phù Đức Minh, người dân tộc Pà Thẻn ở thôn Thượng Minh, chúng tôi được biết bên cạnh công việc đồng áng quen thuộc, gia đình anh còn trồng 3 ha măng tre bát độ, cho thu nhập từ 30 triệu - 40 triệu đồng/vụ. Anh Minh phấn khởi chia sẻ: “Trước đây, gia đình tôi chỉ trồng lúa, nuôi lợn, nuôi gà, đời sống rất nhiều khó khăn. Được hỗ trợ từ các chương trình, dự án giảm nghèo, gia đình tôi đã trồng thêm măng bát độ, nuôi trâu sinh sản, đem lại thu nhập từ 80 triệu - 100 triệu đồng/năm, dần vươn lên khá, giàu”.
Thanh niên dân tộc Pà Thẻn ở xã Hồng Quang, huyện Lâm Bình (Tuyên Quang) chuẩn bị vệ sinh môi trường Nhà văn hóa xã trong mùa dịch COVID-19. Ảnh: An Thành Đạt
Hiện nay, đồng bào dân tộc Pà Thẻn ở Tuyên Quang được hưởng đầy đủ các chính sách dành cho dân tộc thiểu số rất ít người, được quan tâm chăm sóc, khám chữa bệnh và bảo hiểm y tế miễn phí, được hỗ trợ bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống...
Tỉnh Tuyên Quang thực hiện hiệu quả chính sách y tế đối với đồng bào dân tộc Pà Thẻn sinh sống trên địa bàn. Ảnh: An Thành Đạt
Gia đình người Pà Thẻn có cuộc sống hạnh phúc để duy trì nòi giống và xây dựng gia đình văn hóa. Ảnh: An Thành Đạt
Bà Húng Thị Tráng (70 tuổi), người dân tộc Pà Thẻn ở xã Hồng Quang (huyện Lâm Bình) tâm sự: “Được sự hỗ trợ của Nhà nước, xã đã mở lớp dạy dệt thổ cẩm cho chúng tôi. Được mời tham gia truyền dạy, tôi thấy vui vì nhiều bạn trẻ Pà Thẻn giờ rất thích học dệt thổ cẩm để giữ gìn nghề truyền thống dân tộc”.
“Nhờ triển khai thực hiện tốt chính sách dân tộc, đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số nói chung và đồng bào dân tộc Pà Thẻn nói riêng ở tỉnh Tuyên Quang đã được cải thiện rõ rệt. Cuộc sống mới hiện rõ trong từng nếp nhà, con ngõ, trong từng nếp nghĩ, cách làm của mỗi người dân Pà Thẻn” - bà Hoàng Thị Thắm, Phó Trưởng ban Dân tộc tỉnh Tuyên Quang. Ảnh: An Thành Đạt
Bà Hoàng Thị Thắm, Phó Trưởng ban Dân tộc tỉnh Tuyên Quang cho biết: “Nhờ triển khai thực hiện tốt chính sách dân tộc, đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số nói chung và đồng bào dân tộc Pà Thẻn nói riêng ở tỉnh Tuyên Quang đã được cải thiện rõ rệt. Đặc biệt, “Đề án hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội các dân tộc thiểu số rất ít người giai đoạn 2016 - 2025” theo Quyết định 2086 của Thủ tướng Chính phủ đã giúp đồng bào dân tộc Pà Thẻn chuyển biến đáng kể về nhận thức, chủ động vươn lên thoát nghèo, xóa bỏ những hủ tục lạc hậu, duy trì nòi giống, góp phần làm thay đổi bộ mặt nông thôn, miền núi Tuyên Quang”.
Hoàng Tâm – Nam Sương – An Thành Đạt
