Theo một kết quả nghiên cứu mới được công bố, não bộ của thanh thiếu niên đã trải qua đại dịch COVID-19 có những dấu hiệu lão hóa sớm và sức khỏe tâm thần của nhóm này cũng kém hơn.
Các nhà nghiên cứu đã so sánh hình ảnh chụp cộng hưởng từ (MRI) của 81 thanh thiếu niên sống tại Mỹ được chụp trước thời kỳ đại dịch bùng phát (từ tháng 11/2016-11//2019) với kết quả MRI của 82 thanh thiếu niên chụp trong giai đoạn từ tháng 10/2020-3/2022, khi đại dịch vẫn hoành hành nhưng sau khi các biện pháp phong tỏa đã được dỡ bỏ.
Sau khi chọn ra 64 người tham gia trong mỗi nhóm có nhiều đặc điểm tương đồng, trong đó có đặc điểm về giới tính và độ tuổi, các nhà nghiên cứu đã phát hiện một số khác biệt đáng chú ý. Theo đó, sự thay đổi về cấu trúc vật lý của não bộ trong quá trình dậy thì - như vỏ não mỏng đi, sự phát triển của đồi hải mã và chất xám - xảy ra ở nhóm được chụp MRI sau phong tỏa nhiều hơn so với nhóm được chụp MRI trước đại dịch. Giáo sư chuyên ngành tâm lý học của đại học Standford, Ian Gotlib, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết chênh lệch về mức độ lão hóa não bộ giữa 2 nhóm là khoảng 3 năm. Các nhà nghiên cứu bất ngờ về mức chênh lệch nhiều như vậy trong khi các biện pháp phong tỏa chỉ kéo dài chưa đến 1 năm.
Trong nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí "Biological Psychiatry: Global Open Science", các tác giả cho biết những đối tượng được khảo sát ban đầu đồng ý tham gia nghiên cứu đánh giá tác động của tình trạng căng thẳng ở độ tuổi thanh thiếu niên đối với sức khỏe tâm thần trong quá trình dậy thì. Vì vậy, các nhóm đối tượng cũng được đánh giá về các biểu hiện căng thẳng, lo âu và các vấn đề nội tâm. Kết quả cho thấy, nhóm hậu phong tỏa ghi nhận các vấn đề về sức khỏe tâm thần nhiều hơn, trong đó các biểu hiện lo âu, căng thẳng và các vấn đề nội tâm nghiêm trọng hơn so với nhóm còn lại.
Tác giả Gotlib cho biết những kết quả trên nhất quán với các kết quả nghiên cứu khác về tác động của đại dịch đối với sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên. Theo ông Gotlib, sức khỏe tâm thần giảm sút đi đôi với những thay đổi về cấu tạo vật lý của não bộ ở thiếu niên, nhiều khả năng là do những áp lực liên quan đại dịch. Tuy nhiên, hiện chưa rõ liệu tình trạng sức khỏe tâm thần kém đi được nêu trong nghiên cứu trên có phải do não bộ lão hóa nhanh hơn hay không, thậm chí cũng chưa rõ liệu não bộ lão hóa nhanh hơn có phải là tin xấu đối với các thanh thiếu niên hay không. Ông Gotlib nêu rõ nhóm nghiên cứu chưa thể đưa ra kết luận chắc chắn. Nghiên cứu chụp MRI của những người ở độ tuổi 20, vì vậy cần theo dõi để xác định những thay đổi đó tồn tại lâu dài hay sẽ biến mất dần theo thời gian.
Lê Ánh
