Ngày 18/8, tại phường Pleiku, tỉnh Gia Lai đã tổ chức Hội nghị xúc tiến thương mại, kết nối giao thương, xuất khẩu các mặt hàng nông sản chủ lực sang thị trường Trung Quốc. Sự kiện được xem là bước đi quan trọng để đưa nông sản Gia Lai thâm nhập sâu, ổn định và chính ngạch vào thị trường Trung Quốc – một thị trường tiêu thụ lớn, gần gũi về địa lý.
Tham dự hội nghị có lãnh đạo UBND tỉnh, các sở, ngành, doanh nghiệp của tỉnh Gia Lai; đại diện Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến nông (Bộ Công Thương); cùng đoàn doanh nghiệp và Cục Phát triển Dữ liệu lớn, Khu tự trị Dân tộc Choang, Quảng Tây (Trung Quốc).
Theo số liệu từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, toàn tỉnh hiện có 977.000 ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó hơn 753.000 ha đất đỏ vàng và đất đỏ bazan thích hợp cho nhiều loại cây công nghiệp, cây ăn quả và cây dược liệu. Một số sản phẩm chủ lực như cà phê diện tích trên 107.000 ha (56.691 ha đạt tiêu chuẩn Organic, Rainforest Alliance, 4C), sản lượng 333.256 tấn; chuối có diện tích 7.850 ha (3.792 ha GlobalGAP), sản lượng 316.220 tấn; 5.650 ha chanh dây, sản lượng 213.150 tấn (1.153 ha VietGAP) và 8.500 ha sầu riêng, sản lượng 57.725 tấn (1.082 ha GlobalGAP, 741 ha VietGAP).
Ngoài ra, tỉnh Gia Lai còn đầu tư mở rộng thêm nhiều diện tích cây ăn quả nhiệt đới (dưa hấu, thanh long, bơ…) và các loại cây dược liệu giá trị cao như nấm linh chi đỏ, nghệ, gừng, sả. Để đáp ứng các tiêu chí về chất lượng và truy xuất nguồn gốc, toàn tỉnh Gia Lai đã cấp 248 mã số vùng trồng và 40 cơ sở đóng gói với công suất 1.800 tấn/ngày, tạo nền tảng vững chắc cho xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Tuấn Thanh khẳng định, hiện Trung Quốc là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, với kim ngạch hai chiều năm 2024 đạt khoảng 171 tỷ USD. Đối với Gia Lai, đây là thị trường xuất khẩu nông, lâm sản quan trọng nhưng cũng đặt ra những yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng và nguồn gốc. Việc đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đặc biệt hướng đến thị trường Trung Quốc là giải pháp then chốt để khai thác hiệu quả tiềm năng của tỉnh.
“Nhu cầu thị trường Trung Quốc đa dạng, ưa chuộng các mặt hàng mà Gia Lai có lợi thế như cà phê, sầu riêng, chanh dây, hồ tiêu, dừa. Trong thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung chuẩn hóa vùng trồng, đẩy mạnh chế biến sâu (cà phê rang xay, tinh bột sắn, gỗ nội thất…) và triển khai cơ chế “một đầu mối” hỗ trợ doanh nghiệp trước, trong và sau giao dịch”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Tuấn Thanh cho biết thêm.
Ông Chu Hậu Nham, đại diện Cục Phát triển Dữ liệu lớn Khu tự trị dân tộc Choang, Quảng Tây (Trung Quốc), cho biết sẽ sẵn sàng làm cầu nối để doanh nghiệp Quảng Tây hợp tác trực tiếp với các đơn vị sản xuất, chế biến tại tỉnh Gia Lai. Để nâng cao hiệu quả trong hợp tác, các doanh nghiệp Trung Quốc đề nghị tỉnh Gia Lai cần minh bạch dữ liệu sản lượng, lịch thu hoạch, tiêu chuẩn đóng gói – nhãn mác, bảo quản và vận đơn điện tử. Điều này sẽ giúp rút ngắn khâu thông quan, giảm chi phí logistics, đảm bảo nguồn cung ổn định. Ông Nham cũng đánh giá cao tiềm năng hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp ứng dụng AI, từ nghiên cứu – phát triển công nghệ, đào tạo nhân lực đến mở rộng thương mại nông sản giữa Quảng Tây (Trung Quốc) và Gia Lai (Việt Nam).
Bà Đỗ Thị Minh Trâm, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến nông (Bộ Công Thương), cho biết: Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đạt gần 61 tỷ USD, chiếm hơn 15% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Đây là thị trường lớn, nhu cầu ổn định, đặc biệt đối với nông sản, thủy sản và đồ gỗ. Tuy nhiên, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, chất lượng, đóng gói, bảo quản ngày càng khắt khe, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đồng hành, triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng sản phẩm, xúc tiến xuất khẩu, hỗ trợ địa phương như Gia Lai khai thác hiệu quả và bền vững thị trường Trung Quốc.
Về góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Diễm Hằng, Tổng Giám đốc Vinanutrifood Bình Định, chia sẻ Vinanutrifood đã mở rộng hiện diện tại Trung Quốc thông qua các hội chợ lớn như CAEXPO, triển khai chuỗi Vietnam Coffee House tại Nam Ninh và quản lý Gian hàng Vietnam House – nơi quảng bá nông sản chất lượng cao Việt Nam. Công ty luôn coi công nghệ và đổi mới sáng tạo là ‘chìa khóa vàng’ để mở cửa thị trường toàn cầu. Gia Lai sẽ là điểm xuất phát quan trọng để cùng doanh nghiệp xây dựng chuỗi giá trị khép kín, đưa nông sản địa phương vươn xa.
Để gia nhập bền vững vào thị trường Trung Quốc, Gia Lai xác định 5 trọng tâm gồm: Chuẩn hóa vùng trồng, cơ sở đóng gói – hoàn thiện mã số, bản đồ số, hệ thống kiểm soát nội bộ. Truy xuất nguồn gốc điện tử – quản lý dữ liệu sản lượng, lịch thu hoạch, kết nối với hệ thống kiểm dịch Trung Quốc. Nâng cấp sau thu hoạch – đầu tư công nghệ sấy, phân loại, khử trùng, kho lạnh – kho mát. Tối ưu logistics và thông quan, chuẩn hóa chứng từ, kết nối doanh nghiệp dịch vụ cửa khẩu, rút ngắn thời gian chờ. Liên kết chuỗi giá trị và khuyến khích doanh nghiệp ký hợp đồng khung với hợp tác xã để ổn định cung ứng.
Ngay trong khuôn khổ Hội nghị, các doanh nghiệp của tỉnh Gia Lai và Trung Quốc đã cùng nhau trao biên bản ghi nhớ hợp tác kinh doanh, mở ra triển vọng hợp tác thiết thực trong thời gian tới. Hội nghị xúc tiến lần này vừa tạo cơ hội kết nối doanh nghiệp, vừa là bước đi cụ thể để tỉnh Gia Lai chuẩn hóa toàn bộ chuỗi giá trị nông sản, giảm phụ thuộc tiểu ngạch, từng bước nâng tỷ lệ xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc./.
