Hiệu quả bước đầu của mô hình quản lý bệnh không lây nhiễm từ cộng đồng

Đó là những kết quả được công bố tại Hội nghị tổng kết Dự án “Cộng đồng vì trái tim khỏe” do Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện với sự hỗ trợ kỹ thuật của Tổ chức PATH - một tổ chức quốc tế phi lợi nhuận có mục tiêu nâng cao sức khỏe thông qua việc xác định, phát triển và áp dụng các giải pháp được đổi mới thích hợp đối với các vấn đề y tế cộng đồng, và Quỹ Novartis, tổ chức ngày 7/11.

Từ năm 2016 đến nay, Dự án “Cộng đồng vì trái tim khỏe” đã triển khai chương trình đo huyết áp, quản lý, theo dõi tình hình điều trị tăng huyết áp cho người dân tại 16 phường thuộc 4 địa phương trên địa bàn thành phố, gồm: Quận 8, Quận 12, quận Gò Vấp, quận Thủ Đức.

Thông qua các điểm đo huyết áp miễn phí đặt tại các tổ dân phố, nhà người dân, chợ, quán cà phê, tiệm làm móng… người dân được khuyến khích kiểm tra huyết áp của mình. Cùng với đó là sự tư vấn thường xuyên, liên tục của đội ngũ cộng tác viên giúp người tăng huyết áp hiểu biết hơn về tình trạng bệnh cũng như tuân thủ điều trị.
 
Kết quả, sau 3 năm triển khai, 58% người dân trên 40 tuổi tại 4 quận triển khai dự án được sàng lọc bệnh tăng huyết áp, 63% người tăng huyết áp biết trị số huyết áp của mình; có 16.455 người được chẩn đoán mắc tăng huyết áp, trong đó 11.847 người được chuyển gửi điều trị tại các cơ sở y tế.

Đặc biệt, dự án sử dụng phần mềm eHTN.Tracker để quản lý thông tin, theo dõi việc khám và điều trị của những người mắc bệnh mạn tính không lây. Phần mềm này cho phép nhân viên y tế dễ dàng theo dõi bệnh nhân và quản lý bệnh nhân tại tuyến y tế cơ sở. Hệ thống còn kết nối với dịch vụ tin nhắn nhắc nhở bệnh nhân tuân thủ điều trị và tự chăm sóc sức khỏe của mình.
 
Ông Nguyễn Hữu Hưng, Phó Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, nhìn nhận, Dự án đã đạt được mục tiêu tăng cường hoạt động dự phòng, phát hiện sớm, điều trị và quản lý tăng huyết áp dựa vào cộng đồng phù hợp với thực tế. Dự án còn giúp bệnh nhân dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ ngay từ cộng đồng bằng các điểm đo huyết áp miễn phí cùng với đội ngũ cộng tác viên cộng đồng sẵn sàng tư vấn mọi lúc mọi nơi.

Điểm thành công nhất của dự án này là huy động được lực lượng tư nhân, các doanh nghiệp xã hội tham gia để tăng khả năng tiếp cận cho người dân, giảm tải cho hệ thống y tế công lập. Những điểm đo huyết áp đặt tại các khu dân cư, hộ gia đình, tại các doanh nghiệp, quán cà phê, tiệm cắt tóc, cơ sở làm móng… đã giúp nhiều người được sàng lọc, phát hiện sớm tăng huyết áp.

“Việc sàng lọc, phát hiện sớm và chuyển gửi điều trị, nhắc nhở người tăng huyết áp tuân thủ điều trị, thay đổi lối sống là chìa khóa để giảm biến chứng của tăng huyết áp”, ông Nguyễn Hữu Hưng nhấn mạnh.
 
Đánh giá cao kết quả của Dự án do Sở Y tế phối hợp với Tổ chức PATH và Quỹ Novartis thực hiện, Tiến sỹ Trương Đình Bắc, Phó Cục trưởng Cục Y tế fự phòng (Bộ Y tế), cho biết: Dự án đã thực sự lấy người dân làm trung tâm, tạo mọi điều kiện để người dân có thể tiếp cận được với dịch vụ y tế một cách thuận lợi nhất.

Ngoài ra, mô hình cũng đã huy động được sự tham gia của các cộng tác viên cộng đồng - đây chính là những cánh tay nối dài của trạm y tế xã nhằm tiếp cận người bệnh, giới thiệu họ đến cơ sở khám chữa bệnh để được quản lý, điều trị kịp thời.
 
Theo Tiến sỹ Trương Đình Bắc, những kết quả và bài học kinh nghiệm từ Dự án Cộng đồng vì trái tim khỏe sẽ là tiền đề để Bộ Y tế phát triển mô hình quản lý bệnh không lây dựa vào cộng đồng.

Trong đó, việc lấy con người làm trung tâm sẽ tiếp tục được hoàn thiện để tăng cường đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu, giúp cho hàng triệu người bị ảnh hưởng bởi bệnh không lây nhiễm ở Việt Nam được tiếp cận các dịch vụ y tế thuận tiện, chất lượng với giá cả phù hợp.
 
Thống kê của Cục Y tế dự phòng cho tháy, các bệnh không lây nhiễm như ung thư, tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính đang chiếm 70% gánh nặng bệnh tật, chiếm 80% các trường hợp tử vong tại Việt Nam.

Mục tiêu của Việt Nam đến năm 2025 là 95% số trạm y tế xã, phường phải quản lý được tất cả các bệnh không lây nhiễm./. 

Đinh Hằng