Làm khách nhà người Thái Tây Bắc

Làm khách nhà người Thái Tây Bắc
Khi được dự bữa cơm trong gia đình người Thái, nếu trong mâm có trẻ nhỏ, khách phải nhường chúng chiếc đùi gà.
 
Trước khi uống chén rượu đầu tiên, chủ nhà và khách thường đổ vài giọt rượu xuống sàn hoặc lấy ngón tay út vẩy rượu qua đầu.
 
Đồng bào Thái vốn có tiếng là hiếu khách. Nếu bạn đến thăm nhà người Thái, nhất định bạn sẽ được mời dùng cơm cùng gia đình. Giả sử chưa đến bữa, chủ nhà có việc bận phải đi ra ngoài, họ sẽ bày mâm ra cùng với 2 chén rượu, đĩa muối ớt để đấy, hàm ý mời khách ở lại dùng cơm và nhất định khách không thể chối từ. 

Mâm cơm đãi khách của người Thái. Ảnh: baomoi.com
Mâm cơm đãi khách của người Thái. Ảnh: baomoi.com
Bạn có biết tại sao người Thái thường mổ gà đãi khách không? Bởi họ quan niệm, khách đến nhà phải tiếp đãi thật chu đáo, thực phẩm phải “nguyên con”. Dù chủ nhà có món thịt trâu, thịt nai mua ở chợ thì vẫn chỉ là một phần của con trâu, con nai chứ không phải cả con, cho nên người ta thường mổ gà. Bất đắc dĩ không có gà thì phải có quả trứng luộc thay thế.
 
Đặc biệt, khi tiếp khách bên ngoại (tức bố, mẹ, anh chị em đằng vợ), càng không thể thiếu món thịt gà. Khi đó, đầu, chân và đùi gà thường được để vào đĩa riêng bày trước mặt người khách quan trọng nhất để thể hiện sự tôn trọng khách. Nếu nhà có trẻ nhỏ thì hai chiếc đùi gà sẽ được chia cho trẻ, còn lại đầu và chân thì để nguyên, không dùng.
 
Ông Lường Văn Tun, ở bản Nà Lính huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La, nói thế này: "Trong mâm cơm, người khách cũng không được ăn đĩa đầu ấy. Chân gà thường để xem bói xem lành dữ thế nào. Có người thì xem đầu, đoán xem ngày hôm đấy hoặc thời gian đấy gia chủ có điều lành dữ thế nào. Người ta thường cho trẻ con hai chiếc đùi, còn đầu và chân, có ăn thì phải đến hôm sau mới được ăn".
 
Mâm cơm của người Thái thường được trải dọc theo chiều dài ngôi nhà. Vị trí ngồi cũng được sắp xếp theo thứ tự. Người khách quan trọng nhất sẽ ngồi cạnh chủ nhà ở phía trên, tính từ phía góc thờ tự. Đàn ông thông thường ngồi dãy phía trên, phụ nữ và trẻ nhỏ ngồi dãy dưới và ngồi về phía “chan”, tức là nơi rửa ráy, nấu nướng.
 
Trước khi dùng cơm, dù mâm cơm có đầy đủ rượu thịt, chủ nhà thường có chén rượu mời cùng lời khiêm tốn: Hôm nay là một ngày may mắn đối với gia đình, được cô bác đến thăm. Lẽ ra phải có cơm trắng, rượu ngơn, cá thịt đầy mâm để thết đãi. Nhưng vì gia đình khó khăn quá “cái tay áo ngắn muốn nối dài cũng không được”, chẳng biết làm thế nào đành kiếm mấy cây măng, ngọn rau để tiếp đãi. Mong khách thông cảm, ngồi lại uống chén rượu nhạt, nói chuyện vui với chúng tôi...
 
Nếu khách là người Thái, hiểu phong tục, thường sẽ đáp lại: Hôm nay chúng tôi đến thăm gia đình, được gia đình chuẩn bị mâm cơm có rượu ngon, cá thơm thế này, chúng tôi không biết nói gì hơn, cảm ơn gia đình đã tiếp đãi thật chu đáo. Chúc cho mọi người trong gia đình có nhiều sức khoẻ, làm chỗ dựa cho chúng tôi, để chúng tôi có nơi đến chốn về…

Bên cạnh đĩa đầu và chân gà, chủ nhà sẽ để hai chén rượu sát nhau trước mặt người khách. Hai chén rượu này tượng trưng cho chủ nhà. Ở vùng Thuận Châu, người ta không uống, mà cuối bữa đổ đi. Còn vùng thành phố Sơn La, cuối bữa, chủ nhà uống một chén và người khách quan trọng nhất hôm đó sẽ uống một chén.
 
Trước khi uống chén rượu đầu tiên, chủ nhà và khách thường đổ vài giọt rượu xuống sàn hoặc lấy ngón tay út vẩy rượu qua đầu. Chắc hẳn bạn sẽ ngạc nhiên, nhưng theo ông Tun thì đó là thể hiện lòng nhớ ơn tổ tiên của người Thái: "Người ta quan niệm mình đi uống rượu thì có họ hàng, tổ tiên ông bà ông vải đi theo bảo vệ mình, nên mình phải vẩy ra cho họ cùng ăn".
 
Làm khách của người Thái, bạn nhớ ngồi đúng chỗ. Nếu trong mâm có trẻ nhỏ, bạn đừng quên dành cho em bé chiếc đùi gà mà chủ nhà đã đặt long trọng trước mặt mình. Nếu không làm thế, bạn sẽ trở thành vị khách bất lịch sự!
Theo vov4.vov.vn

Có thể bạn quan tâm

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm. 

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.