Có nhiều cách giải thích về món ăn mang tên “đậu tình yêu” trong mâm cỗ của người Xạ Phang, đặc biệt là cỗ cưới thì đây là món ăn không thể thiếu. Có lẽ vì vậy mà những cách giải thích về cái tên của món ăn này đều liên quan đến câu chuyện tình của một đôi trai gái người Xạ Phang hiền hành, chất phác từ thuở xa xưa. Ðây là món ăn truyền thống đã gắn bó lâu đời với người Xạ Phang.
Món đậu tình yêu về cơ bản cũng có nhiều đặc điểm giống món đậu nhồi thịt mà chúng ta thường gặp nhưng ấn tượng khác biệt có thể nhận thấy là tất cả các miếng đậu đều có hình tam giác. Khi ăn sẽ cảm nhận rõ được sự khác biệt là hương vị đặc trưng của đồng bào Xạ Phang: vị ngậy của đậu phụ non quyện với vị béo của thịt lợn, mùi thơm của các gia vị cộng hưởng bởi chút mùi thơm của rượu ngô đậm đà, hấp dẫn... Và cuối cùng đọng lại là một chút tê tê của hạt tiêu rừng ngay đầu lưỡi.
Ðể tìm hiểu về cách chế biến món ăn này, chúng tôi may mắn được sự giúp đỡ nhiệt tình của gia đình anh Vàng Dỉn Tế - một gia đình người Xạ Phang đã sinh sống nhiều đời nay trên mảnh đất này. Việc đầu tiên là đi chợ để chọn mua nguyên liệu. Ở chợ phiên Tả Sìn Thàng bày bán những con lợn rất to, có con ước chừng gần 2 tạ nhưng theo anh Tề thì nên chọn mua thịt của những con lợn khoảng 70 - 80kg, như vậy thịt sẽ vừa ngọt vừa mềm. Nguyên liệu cần có là thịt nạc vai và có kèm khoảng 10% mỡ. Một nguyên liệu nữa không kém phần quan trọng đó là đậu phụ, phải là loại màu trắng, mịn và mềm. Ðó là loại đậu non, khi chế biến không sử dụng phụ gia và bột đậu được xay nhuyễn nên có vị thơm và ngậy. Ngoài ra, chúng tôi còn mua thêm hành tươi, hạt tiêu rừng, ớt, mì chính, bột canh, nước mắm, đường...
Ðậu phụ được cắt mỏng khoảng 2cm, thành hình vuông rồi cho vào rán nhỏ lửa đến khi miếng đậu có màu vàng đậm. Sau đó vớt ra để nguội và cắt đôi thành hình tam giác. Cùng với việc rán đậu là ướp nguyên liệu nhồi. Ðây là khâu quan trọng và quyết định. Thịt lợn được băm nhỏ rồi trộn hành, tiêu, mắm, bột canh, mì chính, đường vừa đủ. Sau đó trộn thêm khoảng 1 thìa rượu ngô loại ngon. Ðó là bí kíp quan trọng nhất để món ăn có hương vị đặc biệt. Rạch miếng đậu phụ hình tam giác ở cạnh mới cắt ra, nhồi nguyên liệu đã tẩm ướp rồi cho vào nồi xếp để phần thịt nhồi hướng lên trên. Sau đó cho một chút nước xâm xấp và đun nhỏ lửa đến khi hương thơm tỏa ra, khi ấy thịt đã chín món ăn đã hoàn thành.
Nếu may mắn có dịp thưởng thức món đậu tình yêu ngay tại chợ phiên Tả Sìn Thàng hay trong bữa cỗ của gia đình người Xạ Phang bạn sẽ có cảm giác đậm đà khó quên. Và nếu chưa có dịp, bạn cũng có thể tự làm để cảm nhận được vị độc đáo của món ăn này và quan trọng là đừng quên cho một thìa rượu ngô để tạo nên hương vị khác biệt.
Theo baodienbienphu.info.vn
