Không chỉ là người “giữ lửa” trong gia đình, trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, phụ nữ Việt Nam luôn có những cống hiến, đóng góp to lớn cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước, tạo nên truyền thống vẻ vang “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang” trong thời kỳ kháng chiến và “Trung hậu, đảm đang, tài năng, anh hùng” trong thời kỳ đất nước đổi mới.
Phụ nữ là “hạt nhân” của gia đình
Người xưa có câu “Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm” nhằm đề cao vai trò của người phụ nữ trong việc xây dựng một gia đình bền vững. Nếu gia đình được coi là “tế bào của xã hội” thì người phụ nữ chính là “hạt nhân” của tế bào. Thực tế, để xây dựng một gia đình hạnh phúc, phải bắt đầu từ người phụ nữ. Ảnh hưởng của người phụ nữ không chỉ tác động mà còn quyết định đến hầu hết các mặt trong cuộc sống gia đình.
Với vai trò làm vợ, phụ nữ là người chia sẻ, hỗ trợ, là người bạn đồng hành của chồng mình. Người phụ nữ luôn là hậu phương vững chắc, đồng cam cộng khổ cùng chồng chinh phục thành công trong cuộc sống. Với thiên chức làm mẹ, người phụ nữ sinh con và giữ vai trò chủ đạo trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục con cái. Việc làm này là cả một quá trình dài nhiều chông gai, vất vả nhưng cũng là niềm hạnh phúc to lớn đối với mỗi người phụ nữ.
Bên cạnh đó, người phụ nữ giữ vai trò chủ đạo trong việc tề gia nội trợ. Không chỉ là người sắp xếp, tổ chức cuộc sống gia đình, chăm lo bữa ăn, giấc ngủ… cho các thành viên trong gia đình, người phụ nữ còn là hậu phương vững chắc, động viên, giúp đỡ chồng, con vượt qua mọi khó khăn, áp lực trong cuộc sống; là bến đỗ bình an, là chỗ dựa tinh thần cho các thành viên sau những giờ học tập, làm việc vất vả. Không phải tự nhiên mà mọi người cho rằng “đằng sau mỗi một người đàn ông thành đạt là người phụ nữ biết hy sinh”. Đằng sau một gia đình hạnh phúc với những đứa con chăm ngoan, học giỏi, người chồng thành đạt… luôn có một người vợ tảo tần, đảm đang.
Ngoài ra, phụ nữ còn phải điều hòa các mối quan hệ trong gia đình, cũng như đối nội, đối ngoại. Điều này đòi hỏi sự khéo léo, tinh tế của phụ nữ.Do đó, những từ như “thắp lửa”, “giữ lửa” hay “đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm” đều gắn với người phụ nữ như để nhấn mạnh vai quan trọng của họ trong việc xây dựng gia đình yên ấm.
Trong xã hội hiện đại, vai trò, hình ảnh của người phụ nữ đối với gia đình vẫn không thay đổi, thậm chí còn cao hơn trước. Chăm lo xây dựng gia đình "no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh" là một trong những nội dung quan trọng được nêu trong Nghị quyết đại hội lần thứ XIII của Đảng. Trong Dự thảo Văn kiện Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XIII cũng đề cập tới nội dung phụ nữ vun đắp giá trị gia đình.
"No ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh" là tiêu chí xây dựng gia đình Việt Nam hiện đại. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, phụ nữ Việt Nam ngày càng được quan tâm, chăm lo phát triển, tạo điều kiện để tham gia trực tiếp toàn bộ các hoạt động chính trị, kinh tế, xã hội, xây dựng được chỗ đứng ngày càng bình đẳng, độc lập hơn so với nam giới, do đó, thời gian dành cho gia đình theo đó cũng bị hạn chế hơn. Chính vì thế, để hoàn thành "sứ mệnh" đặc biệt trong việc xây dựng gia đình, phụ nữ Việt Nam vừa phải tích cực, chủ động học tập, nâng cao trình độ, kiến thức trên mọi lĩnh vực; đồng thời, phải tự xây dựng cho mình tác phong, phong cách làm việc, lao động khoa học, sáng tạo, linh hoạt; phân bổ thời gian hợp lý cho trọn vẹn cả việc nước lẫn việc nhà, cũng như việc chăm sóc bản thân.
Đó là điều không dễ dàng. Nhưng tiếp nối truyền thống của phụ nữ Việt Nam, bằng bản lĩnh, sự sáng tạo và nỗ lực tuyệt không ngừng, các thế hệ phụ nữ hiện đại sẽ vượt qua khó khăn, tỏa sáng trên mọi lĩnh vực, hoàn thành cùng lúc nhiều nhiệm vụ, trong đó có nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, đó là trực tiếp chăm lo xây dựng gia đình ngày càng "no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh" trong thời kỳ mới.
Địa vị của người phụ nữ ngày càng được khẳng định trong xã hội
Ngoài việc “giữ lửa”, trong suốt chiều dài lịch sử, phụ nữ Việt Nam đã có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước ngàn năm văn hiến, tạo dựng nên truyền thống bản sắc của người Việt nói chung và truyền thống riêng của phụ nữ Việt Nam.
Ngay từ buổi đầu lập nước, khi gặp nạn ngoại bang xâm lược, Bà Trưng, Bà Triệu đã dấy binh khởi nghĩa đánh đuổi quân thù. Thế kỷ XX, qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mỹ, lịch sử lại ghi nhận hàng vạn tấm gương phụ nữ, các mẹ, các chị, em không ngại gian khổ, không tiếc máu xương, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh, cống hiến không chỉ cuộc đời mình mà cả con em cho độc lập tự do của Tổ quốc. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, cùng với lưc lượng nam giới, chị em trên cả nước, theo lời kêu gọi của Bác, đã đứng lên kháng chiến, góp phần to lớn làm nên Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ năm 1954.
Đặc biệt, chưa có thời kỳ nào hoạt động quân sự của phụ nữ lại sôi nổi, mạnh mẽ như trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Phụ nữ hai miền Nam Bắc hăng hái, tỏ rõ quyết tâm đập tan ách đô hộ. Ở chiến trường miền Nam, chị em tham gia vào việc giao liên, vận chuyển lương thực, đạn dược ra tiền tuyến, cứu trợ thương binh và nuôi giấu cán bộ. Phụ nữ chiếm vị trí quan trọng trong các lực lượng dân quân, du kích ở các xã ấp (tính đến năm 1961, toàn miền Nam đã có 28.000 nữ du kích); phụ nữ còn tham gia quân chủ lực; phụ nữ cũng là lực lượng đóng vai trò chủ chốt trong việc xây dựng làng xã chiến đấu (từ năm 1961 đến năm 1965, toàn miền Nam có 1,86 triệu phụ nữ tham gia xây dựng làng xã chiến đấu). Nơi hậu phương miền Bắc, phụ nữ tham gia canh tác, thi đua sản xuất, cung cấp lương thực cho chiến sĩ. Hình ảnh những cô gái Việt nhỏ bé chiến đấu với quân đội hùng hậu đã trở thành biểu tượng hào hùng của quân và dân ta.
Cũng vì thế mà có rất nhiều bài ca về các mẹ, các chị, em gái - những người đã hy sinh cả thời thanh xuân tươi đẹp hay chính mạng sống của mình để bảo vệ Tổ quốc. Đó là các ca khúc: “Cô gái mở đường”, “Cô gái Sài Gòn đi tải đạn”, “Bài ca may áo”…
Tiếp nối truyền thống đó, trong xu thế hội nhập và phát triển của đất nước, phụ nữ Việt Nam tiếp tục vượt qua mọi khó khăn, thách thức, vươn lên đóng góp tích cực vào các hoạt động xã hội, duy trì ảnh hưởng của mình trên nhiều lĩnh vực như: tham gia quản lý nhà nước, tham gia xóa đói giảm nghèo, tham gia phòng chống tệ nạn xã hội, tham gia hoạt động đối ngoại… Ngày càng có nhiều người trở thành những nhà lãnh đạo tài năng, nhà khoa học nổi tiếng, nhà quản lý năng động.
Tại cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV nhiệm kỳ 2021-2026, tỷ lệ phụ nữ tham gia đại biểu Quốc hội đạt 30,26%. Trong lĩnh vực kinh doanh, hiện có khoảng 24,8% doanh nghiệp do phụ nữ quản lý. Trong các cơ quan nghiên cứu, quản lý khoa học và đào tạo, tỷ lệ nữ giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ đều tăng. Trong các lĩnh vực khác, như: y tế, khoa học-kỹ thuật, văn hoá, thể thao và du lịch… phụ nữ cũng có những đóng góp to lớn.
Những thành quả của phụ nữ trong lao động sản xuất, kinh doanh, trên giảng đường, trong nghiên cứu khoa học, thể thao, văn hóa nghệ thuật... đã khẳng định vị trí, vai trò của người phụ nữ Việt Nam trong đời sống xã hội. Những tấm gương về phụ nữ điển hình “Giỏi việc nước đảm việc nhà” hàng năm không ngừng tăng lên, đồng nghĩa với việc thăng tiến, địa vị của người phụ nữ đã được khẳng định trong xã hội.
Đặc biệt, quyền của phụ nữ về kinh tế đã được nâng lên thông qua việc pháp luật quy định phụ nữ cùng đứng tên với nam giới trong giấy chứng nhận quyền sở hữu đất, nhà ở và tài sản. Việt Nam cũng là một trong số ít các quốc gia đã hoàn thành báo cáo về tình hình thực hiện Công ước về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ (CEDAW). Đặc biệt, hệ thống các ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ đã được thành lập ở hầu hết các bộ, ngành và toàn bộ các tỉnh, thành phố trong cả nước. Mạng lưới cán bộ tư vấn về giới hoạt động hiệu quả, hệ thống pháp luật bảo đảm quyền bình đẳng của phụ nữ được tăng cường bằng Luật Bình đẳng giới.
Có thể thấy, trong xã hội hiện đại, với hơn một nửa dân số, chiếm hơn 48% lực lượng lao động xã hội, phụ nữ Việt Nam có mặt trong mọi lĩnh vực, trên mọi địa bàn, chủ động tham gia các hoạt động của đời sống xã hội, thực hiện tốt chủ trương, đường lối của Ðảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, đạt nhiều thành tích xuất sắc. Ðồng thời, phụ nữ làm tốt vai trò người vợ, người mẹ, giữ thiên chức làm mẹ, sinh con, duy trì nòi giống, là điểm tựa tinh thần vững chắc, gắn kết các thành viên trong gia đình, cùng chăm lo xây dựng gia đình hạnh phúc.
Minh Duyên (tổng hợp)
