Nghiên cứu về tộc người với phát triển kinh tế - xã hội vùng ven biển, hải đảo

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Minh, Viện trưởng Viện Dân tộc học phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Diệu Thúy/TTXVN
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Minh, Viện trưởng Viện Dân tộc học phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Diệu Thúy/TTXVN

Sáng 26/12, tại Hà Nội, Viện Dân tộc học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) phối hợp Quỹ Đổi mới sáng tạo VinGroup tổ chức Hội thảo "Tộc người với phát triển kinh tế - xã hội vùng ven biển và hải đảo Việt Nam".

Nghiên cứu về tộc người với phát triển kinh tế - xã hội vùng ven biển, hải đảo ảnh 1Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Minh, Viện trưởng Viện Dân tộc học phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Diệu Thúy/TTXVN

Phát biểu khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Minh, Viện trưởng Viện Dân tộc học cho biết, do nằm ở vị trí kết nối các lục địa và giao thương trọng yếu nên Việt Nam có sự đa dạng về nhân chủng học và thành phần tộc người. Văn hóa biển Việt Nam đa dạng, có sự giao lưu, tương đồng với văn hóa biển Đông Nam Á và các nền văn minh, văn hóa trên thế giới. Với thành phần cư dân đa dạng, sống trong môi trường biển nhiều đổi thay, rủi ro nên đời sống văn hóa, tôn giáo và tín ngưỡng của cư dân ven biển cũng rất phong phú, đa nguồn gốc. Quan hệ tộc người trong nội vùng, liên vùng, liên biên giới của cư dân vùng ven biển và hải đảo tạo nên mạng lưới đa dạng trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Các nghiên cứu về lịch sử và dân tộc học cho thấy chủ thể văn hóa biển đảo Việt Nam là cộng đồng các dân tộc trên dải đất Việt Nam ở cả trên đất liền và các đảo, quần đảo thuộc chủ quyền quốc gia trên biển của Việt Nam trong lịch sử mấy nghìn năm. Do nhiều yếu tố tác động trong quá trình phát triển, hiện tượng sống xen cư đã trở nên phổ biến. Do đó, khi nghiên cứu các vấn đề tộc người liên quan đến biển thì không chỉ nghiên cứu cư dân ven biển mà còn phải nghiên cứu mối quan hệ kinh tế - xã hội của họ với các tộc người khác, kể cả những tộc người hiện tại không sống gần biển.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Minh đánh giá, vài thập kỷ qua, xét trong lĩnh vực khoa học xã hội, đã có sự quan tâm về biển đảo của nhiều nhà nghiên cứu thuộc các chuyên ngành như: Sử học, khảo cổ học, văn hóa học, dân tộc học, quan hệ quốc tế... Tuy nhiên, việc tham gia của các nhà dân tộc học, nhân học còn rất hạn chế. Chính vì vậy, Hội thảo góp phần xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn về vấn đề tộc người với phát triển kinh tế - xã hội vùng ven biển và hải đảo, trong đó trọng tâm là đánh giá thực trạng và vai trò của tộc người trong phát triển kinh tế - xã hội khu vực ven biển và hải đảo.

Theo Tiến sỹ Trần Minh Hằng, Chủ nhiệm đề tài "Một số vấn đề dân tộc, tôn giáo trong phát triển của cộng đồng cư dân ven biển và hải đảo Việt Nam", trong những năm qua, nhiều nghiên cứu về biển đảo dưới góc độ kinh tế học, sử học, khảo cổ học, văn hóa học, du lịch, quan hệ quốc tế... được thực hiện, song các nghiên cứu về dân tộc học còn ít. Sự hạn chế nghiên cứu về biển đảo của ngành dân tộc học ở Việt Nam chủ yếu là do có những nhiệm vụ cấp bách khác ở vùng đồng bằng, miền núi và biên giới trên đất liền. Để bước đầu bổ khuyết cho những hạn chế nêu trên, các nhà khoa học đã góp phần xác định vai trò, vị thế của các tộc người ở vùng biển đảo hay gắn với biển đảo trong lịch sử và bối cảnh hiện nay.

Trong khuôn khổ Hội thảo, các đại biểu tham dự đã tập trung thảo luận những vấn đề về: Nghiên cứu về tộc người khu vực ven biển và hải đảo Việt Nam: lịch sử hình thành; tình hình phát triển kinh tế - xã hội vùng ven biển và hải đảo Việt Nam; Quản trị rủi ro của ngư dân Việt Nam trong thời đại số và biến đổi khí hậu...Các đại biểu khuyến nghị những giải pháp và chính sách phù hợp; gợi ý những vấn đề, định hướng nghiên cứu về tộc người nhằm phát triển bền vững kinh tế - xã hội vùng ven biển và hải đảo Việt Nam.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Thái Nguyên ưu tiên hạ tầng thiết yếu xã khó khăn, đặc biệt khó khăn

Thái Nguyên ưu tiên hạ tầng thiết yếu xã khó khăn, đặc biệt khó khăn

Thực hiện Đề án “Phát triển kết cấu hạ tầng các xã khó khăn và đặc biệt khó khăn tỉnh giai đoạn 2026-2030”, Thái Nguyên đang chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung triển khai chương trình hỗ trợ đầu tư, cải tạo, nâng cấp hạ tầng giao thông các xã vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị đầu tư, các thủ tục về chủ trương đầu tư, báo cáo kinh tế - kỹ thuật; lựa chọn nhà thầu và các nội dung liên quan, bảo đảm đủ điều kiện khởi công các công trình theo kế hoạch và giải ngân 100% nguồn vốn được giao trong năm 2026.

Các xã miền núi phía Tây Quảng Trị khắc phục hậu quả mưa lũ

Các xã miền núi phía Tây Quảng Trị khắc phục hậu quả mưa lũ

Ngày 14/9, nước trên các sông tại Quảng Trị đang rút, chính quyền các xã miền núi phía Tây tỉnh Quảng Trị huy động lực lượng, phương tiện phối hợp với người dân khẩn trương dọn dẹp bùn đất, rác thải, vệ sinh môi trường, khắc phục hậu quả mưa lũ, sớm ổn định đời sống.

Đắk Lắk chủ động phòng bệnh ngay từ đầu năm học mới

Đắk Lắk chủ động phòng bệnh ngay từ đầu năm học mới

Bước vào năm học 2026-2027, trước nguy cơ các bệnh truyền nhiễm gia tăng do thời tiết giao mùa và học sinh tập trung đông, ngành Y tế và Giáo dục tỉnh Đắk Lắk đang tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch trong trường học, nhất là sốt xuất huyết, tay chân miệng và các bệnh lây truyền theo mùa.

Tuyên Quang tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn

Tuyên Quang tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn

Nhằm tạo chuyển biến về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị và sức cạnh tranh cũng như thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026, Tuyên Quang đặt mục tiêu đổi mới mô hình phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn.

Quảng Trị sơ tán 653 hộ dân để ứng phó mưa lũ

Quảng Trị sơ tán 653 hộ dân để ứng phó mưa lũ

Trước diễn biến mưa lớn kéo dài, lũ trên các sông tiếp tục lên nhanh, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức sơ tán 653 hộ dân với 2.468 người tại các khu vực có nguy cơ ngập lụt, chia cắt và sạt lở đất đến nơi an toàn.

Mang Tết Trung thu ấm áp đến trẻ em vùng biên Na Ngoi

Mang Tết Trung thu ấm áp đến trẻ em vùng biên Na Ngoi

Tối 12/9 tại Trường Liên cấp Na Ngoi, tỉnh Nghệ An, chương trình “Trăng thu biên cương” được tổ chức với nhiều hoạt động thiết thực, mang đến không khí Trung thu vui tươi, ấm áp cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại địa bàn biên giới.

Bộ đội Biên phòng chủ động ứng phó mưa lớn, bảo đảm an toàn khu vực biên giới

Bộ đội Biên phòng chủ động ứng phó mưa lớn, bảo đảm an toàn khu vực biên giới

Từ tối 11 đến chiều 12/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã xảy ra mưa vừa đến mưa to và có nơi có dông. Đặc biệt, ở khu vực biên giới của tỉnh, mưa lớn kéo dài nhiều giờ khiến mực nước trên các sông, suối dâng cao, một số tuyến đường bị ngập, gây ách tắc và chia cắt tạm thời một số nơi.