Hợp tác xã chăn nuôi và kinh doanh gà Đông Tảo, ở xã Đông Tảo, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên nổi tiếng với thương hiệu "Gà Đông Tảo". Nuôi gà Đông Tảo không chỉ đem lại kinh tế cao cho các thành viên trong Hợp tác xã mà còn góp phần bảo vệ nguồn gen quý của giống gà này. Vừa qua, Hợp tác xã là một trong 63 hợp tác tiêu biểu toàn quốc được vinh danh tại Chương trình "Tự hào Nông dân Việt Nam" năm 2023 do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức.
Hợp tác xã chăn nuôi và kinh doanh gà Đông Tảo, ở xã Đông Tảo, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên có quy mô 8.000 con. Ảnh: Đinh Văn Nhiều-TTXVN
Giám đốc Hợp tác xã chăn nuôi và kinh doanh gà Đông Tảo Lê Quang Thắng chia sẻ, gà Đông Tảo là một giống gà quý, đem lại giá trị kinh tế cao. Với đặc tính khó sinh sản, khó nuôi nên số lượng gà Đông Tảo thuần chủng càng ngày càng giảm. Những năm gần đây, nhiều người tiêu dùng biết đến và tìm mua giống gà nên vì thế người dân địa phương đã mở rộng quy mô chăn nuôi.
Nhận thấy hiệu quả từ việc nuôi gà Đông Tảo, tháng 9/2016, ông Thắng đã vận động người dân trong xã thành lập Hợp tác xã chăn nuôi và kinh doanh gà Đông Tảo với 16 thành viên. Đến nay, Hợp tác xã có 17 thành viên, với tổng đàn trên 8.000 con, sản lượng thịt 40-50 tấn/năm, chiếm 12% tổng sản lượng thịt toàn huyện và được xuất bán chủ yếu cho các siêu thị, nhà hàng, khách sạn ở Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Lạng Sơn…
Gà Đông Tảo nổi bật với cặp chân to. Ảnh: Đinh Văn Nhiều-TTXVN
Theo ông Thắng, gà Đông Tảo hay còn được gọi là gà Đông Cảo có nguồn gốc lâu đời tại xã Đông Tảo, huyện Khoái Châu. Đây là giống gà to con, dáng hình bệ vệ, da đỏ, đầu oai vệ, cặp chân vững chãi. Gà Đông Tảo trống có hai mãn lông cơ bản gồm mãn mận (màu tím pha đen) và màu của trái mận. Gà có cặp chân xù xì, cặp chân gà trống to và bao quanh chân ở phía trước là một lớp vảy da sắp xếp không theo hàng, phần còn lại (3/4 diện tích) da sùi giống bề mặt trái dâu tằm ăn, 4 ngón chân xòe ra, chia ngón rõ nét, bàn chân dày, cân đối nên gà bước đi vững chắc.
Gà mái có ba mãn cơ bản gồm mãn nõn chuối - vàng nhạt, mãn thó hay nâu nhạt - màu đất thó hay lá chuối khô, mãn ngà - trắng sữa. Lông phần cổ và cánh gà mái thường có pha trộn những chiếc lông màu vàng, trắng sữa, nâu đỏ, đen. Gà mái cũng có mào tựa mào con trống nhưng chỉ to bằng 1/3 so với mào gà trống. Các vị trí da không có lông trên mình gà (cả trống và mái) đều có màu đỏ. Gà mới nở có lông trắng đục. Khối lượng mới nở 38 - 40g, mọc lông chậm, lúc trưởng thành con trống nặng từ 5,5-6kg và gà mái nặng 4kg. Thịt gà ngon, ngọt với khối thịt ức "ngồn ngộn" đỏ hồng, những bắp thịt đùi với những bó cơ "cuồn cuộn" vắt lên nhau, đặc biệt trong thịt không có gân, không dai. Đặc điểm nổi bật của loại gà này là cặp chân to, tròn, vảy thịt màu đỏ hoặc chân vảy rồng, kích thước cặp chân nặng từ 0,8-1,2kg, các ngón chân mập và ngắn.
Từ khi tham gia Hợp tác xã việc chăn nuôi gà của gia đình ông Lê Tuấn Cường, xã Đông Tảo, huyện Khoái Châu trở nên thuận lợi, khi gia đình được hướng dẫn kỹ thuật nuôi và bao tiêu toàn bộ sản phẩm. Ông Cường cho biết, Hợp tác triển khai chăn nuôi gà Đông Tảo theo mô hình liên kết, gà giống được thụ tinh nhân tạo, có vóc dáng to, đẹp mang đem lại hiệu quả kinh tế cao cho các hộ gia đình. Gà Đông Tảo được thả dưới tán cây, thức ăn chủ yếu là thức ăn thô như ngô hạt, thóc nảy mầm, bổ sung thêm rau xanh. Điều này giúp gà có mẫu mã đẹp và chất lượng thịt thơm ngon, bổ dưỡng để phục vụ thị trường và những khách hàng "khó tính".
Ông Cường nhẩm tính, năm nay, gia đình ông nuôi 400 con gà; trong đó, có 100 con gà sinh sản, mỗi năm cung cấp ra thị trường từ 3.000 đến 4.000 con gà giống, trừ chi phí mỗi năm gia đình ông lãi từ 100-150 triệu đồng.
Những sản phẩm từ gà Đông Tảo được đóng gói đảm bảo quy định về an toàn thực phẩm. Ảnh: Đinh Văn Nhiều-TTXVN
Hiện nay, gà Đông Tảo được nuôi ở nhiều địa phương nên giá gà giảm nhiều so với trước, điều đó khiến anh Thắng luôn trăn trở làm thế nào để Hợp tác xã xây dựng được thương hiệu riêng, có chỗ đứng trên thị trường. Năm 2018, anh Thắng và các thành viên trong Hợp tác xã đã xây dựng lò mổ với quy trình giết mổ, sơ chế, đóng gói sản phẩm bảo đảm các quy định về toàn vệ sinh thực phẩm. Từ đó, Hợp tác xã cho ra mắt nhiều sản phẩm chế biến sẵn từ thịt gà Đông Tảo như giò lụa, giò xào gà Đông Tảo, gà Đông Tảo ủ muối, chân gà ngâm sả tắc… được đông đảo người tiêu dùng tin tưởng, lựa chọn.
Ngoài việc bán lẻ, Hợp tác xã còn thực hiện liên kết với siêu thị Metro và một số công ty, bếp ăn tập thể ở trong và ngoài tỉnh để tiêu thụ với sản lượng 40 tấn thịt gà tươi/năm và 15 tấn gà Đông Tảo ủ muối thành phẩm. Đến nay, Hợp tác xã có 3 sản phẩm được chứng nhận đạt tiêu chuẩn OCOP; trong đó, sản phẩm giò xào gà Đông Tảo, giò lụa gà Đông Tảo được công nhận OCOP 3 sao và sản phẩm thịt gà Đông Tảo được công nhận OCOP 4 sao. Hiện Hợp tác xã đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị UBND tỉnh công nhận sản phẩm gà Đông Tảo ủ muối đạt chuẩn OCOP 3 sao; phấn đấu sản phẩm thịt gà Đông Tảo đạt OCOP 5 sao.
Ông Lê Văn Thắng, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Hưng Yên cho biết, Hợp tác xã Chăn nuôi và Kinh doanh gà Đông Tảo là một trong những hợp tác xã tiêu biểu của tỉnh Hưng Yên trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát triển giống gà quý của địa phương. Đặc biệt, nhiều sản phẩm từ thịt gà Đông Tảo đã trở thành những sản phẩm OCOP mang thương hiệu riêng có của Hưng Yên.
Thời gian tới, ngành nông nghiệp tỉnh sẽ tiếp tục tổ chức và phối hợp tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn về chương trình OCOP; hỗ trợ các chủ thể quảng bá, phát triển thương hiệu của sản phẩm thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại; đồng thời khuyến khích chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, quy trình chăn nuôi tốt (VietGAHP).
Quang Nhiều
