Cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, tỉnh Lai Châu đang tập trung triển khai Chiến dịch 90 ngày đêm khám sức khỏe miễn phí cho người dân.
Từ vùng thấp đến các xã vùng cao, biên giới, ngành Y tế cùng cấp ủy, chính quyền và các lực lượng đang đưa dịch vụ y tế đến gần dân, từng bước hiện thực hóa mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Đưa dịch vụ y tế đến tận bản
Tại xã biên giới Dào San, người dân từ các bản xa lần lượt đến Nhà văn hóa bản để khám sức khỏe. Không phải vượt quãng đường xa đến các cơ sở y tế tuyến trên, bà con được cán bộ y tế khám, xét nghiệm, tư vấn và hướng dẫn chăm sóc sức khỏe ngay tại nơi sinh sống.
Tại Nhà văn hóa bản Dền Thàng, bà Thào Thị Chô, một người dân trong bản cùng các thành viên trong gia đình có mặt từ sớm. Sau khi được trưởng bản tuyên truyền về chương trình khám sức khỏe định kỳ miễn phí, cả 4 người trong gia đình bà đều đăng ký tham gia. Được các y, bác sĩ hướng dẫn từ khâu đăng ký, đo các chỉ số sức khỏe, khám lâm sàng đến tư vấn, bà Chô cảm thấy yên tâm. Với người dân vùng cao, việc được kiểm tra sức khỏe ngay tại bản có ý nghĩa thiết thực, bởi không phải gia đình nào cũng có điều kiện đi khám định kỳ.
Bà Thào Thị Chô chia sẻ: Các y, bác sĩ hướng dẫn tận tình, chu đáo. Bà con ở vùng cao ít có điều kiện đi khám định kỳ nên được kiểm tra sức khỏe ngay tại bản rất thuận lợi. Nếu phát hiện bệnh, người dân được bác sĩ tư vấn và hướng dẫn điều trị kịp thời.
Dào San là địa bàn vùng cao, biên giới còn nhiều khó khăn, với khoảng 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Các bản nằm phân tán, địa hình chia cắt, giao thông một số nơi còn khó khăn, nhất là trong mùa mưa lũ.
Đưa dịch vụ y tế đến tận bản là cách địa phương cụ thể hóa quan điểm lấy người dân làm trung tâm trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe. Chính quyền xã phối hợp với Trạm Y tế, Đồn Biên phòng Dào San, Công an, các trường học, bí thư chi bộ, trưởng bản và người có uy tín rà soát từng hộ, thông báo lịch khám, vận động từng người tham gia.
Anh Phàng A Phử, Trưởng bản Dền Thàng cho biết, Ban quản lý bản phối hợp với cán bộ y tế xã đến từng nhà tuyên truyền cho bà con về tầm quan trọng của việc khám bệnh, phát hiện bệnh sớm để điều trị. Khi hiểu được lợi ích, bà con đồng tình và đến Nhà văn hóa bản khám bệnh đầy đủ.
Tại các điểm khám, đội ngũ y tế thực hiện khám lâm sàng, xét nghiệm, sàng lọc các yếu tố nguy cơ, phát hiện những dấu hiệu bất thường để tư vấn, hướng dẫn người dân theo dõi hoặc điều trị.
Nhờ triển khai đồng bộ, mỗi ngày các điểm khám tiếp nhận hàng trăm lượt người. Đến nay, hơn 11.500 người, đạt trên 85% dân số toàn xã có mặt tại địa phương, đã được khám sức khỏe định kỳ.
Bác sĩ Phạm Công Hợp, Giám đốc Trạm Y tế xã Dào San cho biết, công tác khám sức khỏe cho người dân có sự phối hợp của nhiều lực lượng với sự có mặt của các y bác sĩ tuyến tỉnh. Đơn vị tổ chức khám, xét nghiệm, phát hiện các triệu chứng bất thường để tư vấn, điều trị, góp phần bảo đảm sức khỏe cho người dân.
Không chỉ Dào San, nhiều xã vùng cao, biên giới của Lai Châu đang triển khai các điểm khám lưu động, đưa nhân lực y tế về cơ sở. Đến nay, một số địa phương như Pu Sam Cáp (gần 7.000 dân), Nậm Mạ (5.000 dân), Phong Thổ (18.000)… đã hoàn thành việc khám sức khỏe miễn phí cho người dân.
Đặc biệt, trong tháng 7, khi mùa mưa lũ diễn biến phức tạp, nhiều địa bàn xảy ra sạt lở, giao thông bị chia cắt, cán bộ, bác sĩ, nhân viên y tế tại các xã, bệnh viện đa khoa khu vực và tuyến tỉnh vẫn nỗ lực vượt qua khó khăn, tiếp cận các điểm bản để khám, chữa bệnh cho người dân.
Những việc làm cụ thể từ cơ sở đang góp phần đưa chủ trương của Đảng về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đi vào cuộc sống, nhất là tại những địa bàn còn khó khăn.
Bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế
Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị xác định bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ chính trị quan trọng, là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển đất nước. Tinh thần xuyên suốt là lấy người dân làm trung tâm, hướng tới bảo đảm mọi người dân được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chất lượng, công bằng và hiệu quả.
Tại Lai Châu, việc triển khai Chiến dịch 90 ngày đêm khám sức khỏe miễn phí là một trong những cách làm cụ thể để hiện thực hóa tinh thần đó. Thay vì chờ người dân tìm đến cơ sở y tế khi có bệnh, ngành Y tế chủ động đưa dịch vụ khám, sàng lọc và tư vấn đến tận cơ sở, nhất là những địa bàn vùng cao, biên giới.
Để thực hiện mục tiêu 100% người dân được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần/năm, Lai Châu xác định công tác tuyên truyền, vận động phải đi trước một bước. Người dân cần hiểu khám sức khỏe định kỳ không chỉ giúp phát hiện bệnh sớm mà còn là giải pháp quan trọng để chủ động phòng bệnh, quản lý sức khỏe lâu dài.
Tại Dào San, xã phân công 15 tổ phụ trách 15 bản. Các tổ phối hợp với Công an, Bộ đội Biên phòng, giáo viên, trưởng bản và người có uy tín đến từng hộ gia đình để vận động người dân tham gia.
Bà Đồng Thị Hồng, Phó Chủ tịch UBND xã Dào San cho biết, địa phương phân công 15 tổ phụ trách 15 bản; phối hợp với Công an, Bộ đội Biên phòng, giáo viên đến từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng để vận động bà con đi khám bệnh.
Tại xã Nậm Mạ, công tác khám sức khỏe miễn phí cho người dân cũng đã hoàn tất. Chủ tịch UBND xã Nậm Mạ Ngô Văn Giang cho biết, việc khám sức khỏe miễn phí được địa phương triển khai đồng bộ, người dân đồng thuận và phấn khởi khi được kiểm tra sức khỏe ngay tại cơ sở.
Đến hết ngày 13/8, dân số toàn tỉnh Lai Châu sau rà soát là 501.265 người, trong đó 408.470 người đang có mặt tại địa phương. Tổng số người đã được khám sức khỏe là 392.943 người, đạt 78,39% dân số sau rà soát và tương đương 96,20% số dân có mặt tại địa phương.
Đáng chú ý, 38/38 xã, phường đã đạt tỷ lệ khám trên 50% dân số. Ngoài một số xã đã hoàn thành, các địa phương có tỷ lệ khám cao như: Nậm Sỏ đạt 93,38%; Pa Ủ 91,52%; Pa Tần 90,84%, Tân Phong 89,17%; Bum Nưa 88,46% và Mường Mô 87,46%.
Những con số này cho thấy tinh thần Nghị quyết 72 đang được cụ thể hóa bằng những nhiệm vụ, chỉ tiêu cụ thể, có tiến độ và địa chỉ thực hiện rõ ràng. Quan trọng hơn, người dân là đối tượng thụ hưởng trực tiếp từ chính sách, nhất là đồng bào ở những địa bàn khó khăn.
Cùng với đẩy nhanh tiến độ khám bệnh, ngành Y tế Lai Châu chú trọng nâng cao năng lực tuyến cơ sở. Nhân lực, trang thiết bị được điều phối phù hợp với từng địa bàn; các cơ sở y tế tuyến trên hỗ trợ chuyên môn cho tuyến dưới trong khám, sàng lọc và xử lý những trường hợp có dấu hiệu bất thường.
Công tác chuyển đổi số được triển khai song song. Ngành Y tế đã cấp đầy đủ tài khoản quản trị, nhập liệu và liên thông trên Cổng dữ liệu sức khỏe của Bộ Y tế cho 10/10 đơn vị khám sức khỏe định kỳ. Đến ngày 13/8, có 185.650 người được lập sổ sức khỏe điện tử trên hệ thống EMRHUB (Trục dữ liệu bệnh án điện tử dùng chung).
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lai Châu Tống Thanh Hải yêu cầu Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với Sở Y tế tập trung rà soát dữ liệu dân cư; các ngành, địa phương tiếp tục huy động lực lượng, phương tiện, trang thiết bị, đẩy nhanh tiến độ thực hiện Chiến dịch 90 ngày đêm khám sức khỏe miễn phí cho người dân, phấn đấu hoàn thành mục tiêu trước ngày 1/10.
Từ những bản vùng biên, nơi đường sá còn khó khăn và đời sống người dân còn nhiều thiếu thốn, việc đưa bác sĩ đến tận nhà văn hóa bản để khám sức khỏe đang tạo ra những thay đổi thiết thực. Người dân không chỉ được phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật mà còn từng bước hình thành ý thức chủ động chăm sóc sức khỏe.
Chiến dịch 90 ngày đêm vì thế không đơn thuần là một đợt khám sức khỏe trên diện rộng. Đây là bước cụ thể hóa chủ trương của Đảng về chuyển từ chăm sóc sức khỏe mang tính thụ động sang chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm, quản lý sức khỏe và bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ y tế.
Từ việc đưa bác sĩ về bản, lập sổ sức khỏe điện tử đến rà soát từng người dân, Lai Châu đang từng bước biến những mục tiêu của Nghị quyết số 72-NQ/TW thành kết quả cụ thể trong đời sống. Qua đó, góp phần để mọi người dân, dù ở trung tâm hay nơi biên giới xa xôi, đều được quan tâm, chăm sóc và bảo vệ sức khỏe, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân./.
