Nữ sinh H’re Đinh Triệu Vi góp phần bảo tồn và phát huy ngôn ngữ các dân tộc thiểu số

Nữ sinh H’re Đinh Triệu Vi góp phần bảo tồn và phát huy ngôn ngữ các dân tộc thiểu số
Đinh Triệu Vi (áo hồng) cùng thầy giáo và các bạn sử dụng bộ gõ tiếng dân tộc để soạn thảo bài học. Ảnh: Quốc Dũng - TTXVN
Đinh Triệu Vi (áo hồng) cùng thầy giáo và các bạn sử dụng bộ gõ tiếng dân tộc để soạn thảo bài học. Ảnh: Quốc Dũng - TTXVN
Nữ sinh Đinh Triệu Vi sinh năm 2000, trong một gia đình thuần nông tại vùng quê nghèo xã An Quang, huyện miền núi An Lão, tỉnh Bình Định. Từ nhỏ sống với bố mẹ và bà nội, Vi được nghe và nói ngôn ngữ riêng của dân tộc mình. Tiếng H’re đã in sâu vào tiềm thức của em từ trong những giấc ngủ thời thơ bé. “Em nghĩ tiếng nói là một trong những nét đặc trưng nhất của mỗi dân tộc trên cả nước, nên việc bảo tồn, lưu giữ và truyền dạy tiếng nói dân tộc mình cho những người trẻ là việc rất quan trọng. Em luôn tự hào mình là người H’re và biết nói tiếng H’re” – Vi chia sẻ. Từ khi lên học bậc Trung học phổ thông, với học lực khá của mình, cô nữ sinh An Lão được chuyển xuống thành phố Quy Nhơn học tại trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh Bình Định. Tại đây, Vi được gặp và làm quen với nhiều bạn thuộc các dân tộc Chăm, Bana của các huyện khác trong tỉnh, được làm quen nhiều hơn với các sách vở, chữ viết, ngôn ngữ dân tộc. Nhưng qua các buổi học, Vi nhận ra là tiếng H’re và Chăm có các ký tự chưa thể gõ được khi soạn thảo văn bản trên máy vi tính. Font chữ tiếng dân tộc có sẵn trên mạng chỉ có thể viết được các ký tự của tiếng dân tộc sống tại Tây Nguyên như Êđê, Jrai, Bana, Xê đăng, M’nôngK'ho. Cô nữ sinh đã mang thắc mắc này nói chuyện với thầy Bùi Công Phúc, Phó Bí thư Đoàn trường, giáo viên môn Tin học, người cũng đang tự tìm tòi học tiếng nói của các dân tộc trong tỉnh Bình Định. Từ đó, 2 thầy trò đã cùng nhau nghiên cứu để tìm ra giải pháp cho vấn đề này. Thầy Bùi Công Phúc cho biết: Việc khó nhất là tìm ra phương tiện để có thể sáng tạo ra ký tự. Sau khi tham khảo một vài phần mềm có sẵn trên mạng, chúng tôi đã tìm ra và sử dụng bộ mã nguồn mở WinVNKey, công cụ cho phép chỉnh sửa và tạo ra các ký tự mới. Sau đó, nhờ sự nhiệt tình và chăm chỉ tìm tòi của Vi, em đã lần lượt thống kê được tất cả các ký tự cần chỉnh sửa, bổ sung để gõ được ngôn ngữ các dân tộc H’re, Chăm, Bana.
Đinh Triệu Vi là một lớp trưởng học giỏi, phó bí thư Đoàn năng nổ của lớp. Ảnh: Quốc Dũng - TTXVN
Đinh Triệu Vi là một lớp trưởng học giỏi, phó bí thư Đoàn năng nổ của lớp.
Ảnh: Quốc Dũng - TTXVN
Em Vi nhớ lại, khó khăn nhất là việc chọn ra các chữ cái cần phải chèn dấu. Một chữ có thể có nhiều dấu nên rất dễ gây nhầm lẫn, nhiều khi các dấu chỉ khác nhau một chút cũng có thể trở thành ký tự khác. Vi chia sẻ: “Em còn trẻ tuổi và chỉ quen nghe nói tiếng H’re, chứ nhiều chữ em cũng không biết viết như thế nào, nên phải nhờ tới sự giúp đỡ, hỗ trợ của nhiều bạn bè, thầy cô trong trường. Sau đó, em dùng phần mềm Character map để xây dựng nên cách gõ riêng cho từng ký tự.” Sau một năm nghiên cứu, sáng tạo và nhiều lần chỉnh sửa, nâng cấp, bộ gõ tiếng các dân tộc thiểu số Bình Định đã ra đời. Sản phẩm này được đánh giá rất cao về tính ứng dụng thực tiễn, đã đạt giải Nhì tại Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh Bình Định năm 2017. Sau đó, đề tài nghiên cứu khoa học này cũng đã đoạt giải Ba Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng toàn quốc lần thứ XIII năm 2017. Cùng với các giải thưởng, em Đinh Triệu Vi vinh dự được vinh danh tại Festival Sáng tạo trẻ toàn quốc năm 2017 và nhận Bằng khen của Trung ương Đoàn. Thầy Trần Xuân Bình, Hiệu trưởng trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh Bình Định cho biết: Em Đinh Triệu Vi là lớp trưởng gương mẫu, là Phó Bí thư Chi đoàn lớp 12A3. Em có thành tích học tập tốt, tham gia tích cực trong các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao, hoạt động Đoàn, Hội. Bộ gõ tiếng dân tộc do em sáng tạo có tính ứng dụng cao trong dạy và học tiếng dân tộc ở trường. Nhà trường đã gửi bộ gõ cho các nhà nghiên cứu dân tộc trong tỉnh Bình Định dùng thử và đang nhận được phản hồi rất tốt. Với mong muốn giúp ích cho các đồng bào dân tộc, Đinh Triệu Vi sẽ cung cấp bộ gõ tiếng dân tộc này miễn phí cho tất cả những ai cần dùng. Nói về dự định tương lai của mình, cô nữ sinh H’re tiết lộ sẽ thi vào ngành Luật, phấn đấu trở thành một nữ luật sư người H’re, mang những kiến thức của mình về góp phần xây dựng quê hương. Cùng những thành tích trong thời gian qua, trong Tháng thanh niên 2018 này, Đinh Triệu Vi vinh dự được Tỉnh Đoàn Bình Định trao tặng danh hiệu một trong 10 gương mặt trẻ tiêu biểu tỉnh Bình Định năm 2017.
Quốc Dũng

Có thể bạn quan tâm

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Rộn ràng Tết Độc lập ở các bản làng vùng cao Điện Biên

Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu: Trích đoạn Lễ hội Gầu tào văn hóa dân tộc Mông chào mừng Tết Độc lập

Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm. 

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Gần 3.000 người tham gia giải chạy “Đón bình minh trên biển” vào sáng 2/9

Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Lai Châu chào mừng Tết Độc lập

Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu

Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Về nơi Tết Độc lập đậm sắc Mường

Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Tiếng nhạc ngũ âm giữ hồn văn hóa Khmer ở An Giang

Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Sức trẻ gìn giữ âm nhạc truyền thống Tây Nguyên

Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.