Phát huy giá trị di sản văn hóa ở Thành phố Hồ Chí Minh - Bài 2
Bài 2 - tiếp theo và hết: Xây dựng di sản văn hóa trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng Chú trọng bảo tồn Theo ông Huỳnh Thanh Nhân, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh năm 2017, UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã có quyết định ban hành 100 danh mục các địa điểm để khảo sát lập hồ sơ bảo tồn, tùy theo mức độ di tích cấp tỉnh, cấp quốc gia. Bắt đầu từ năm 2012 đến nay, Sở Văn hóa và Thể thao thành phố đã phối hợp với các quận, huyện và ban quản lý các di tích để rà soát và có kinh phí trùng tu di tích. Toàn cảnh chợ Bình Tây sau đợt trùng tu, sửa chữa. Ảnh: Thanh Vũ-TTXVN Bên cạnh đó, thành phố đã đầu tư hơn 300 tỉ đồng để sửa chữa các di tích xuống cấp, trong đó vận động 33 tỉ đồng để duy tu các cơ sở di tích của cá nhân và tư nhân quản lý. Một số di tích đã được thực hiện xong công tác tu bổ như: Chợ Bình Tây, đình Hanh Phú… và trong thời gian tới, thành phố tiếp tục khởi công tu bổ các di tích như: Di tích Giồng Cá Vồ, chùa Giác Viên (giai đoạn 2), đình Hưng Phú (quận 8)… Sở Văn hóa và Thể thao còn phối hợp cùng các quận, huyện rà soát các cơ sở xuống cấp và có nhu cầu sửa chữa với khoảng trên 40 di tích.
Ông Huỳnh Thanh Nhân, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh cho biết thêm, năm 2019 -2020, thành phố sẽ dành đầu tư công và đầu tư trung hạn đối với các bảo tàng và các di tích với số tiền khoảng 700 tỷ đồng. Ngoài ra, một trong những dự án trọng điểm của ngành văn hóa là xây dựng Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh (quận 9) cũng đang được Sở Văn hóa và Thể thao trình UBND thành phố và Thành ủy xem xét. Bên cạnh đó, công tác xã hội hóa trong hoạt động tu bổ di tích văn hóa lịch sử cũng được chú trọng thực hiện và đạt một số kết quả như: Dự án xây dựng tầng hầm và nâng tầng khố nhà tăng chùa Xá Lợi; tu bổ di tích Hội quán Ôn Lăng; Từ đường Phước Kiến; phục dựng chùa Hội Sơn…
Trong nỗ lực bảo tồn các di sản trên địa bàn, vừa qua, UBND quận 5 đã giới thiệu rộng rãi đến người dân 9.000 cuốn sách “Tự hào di sản văn hóa Quận 5” và 19 phim về di tích, có phụ đề tiếng Anh, Việt, Hoa. Cuốn sách “Tự hào di sản văn hóa Quận 5" giới thiệu các di tích văn hóa, lịch sử trên địa bàn, gắn liền với quá trình hình thành và phát triển hơn 300 năm của thành phố như: Di tích Nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh nơi Bác Hồ dừng chân trước khi ra đi tìm đường cứu nước, Khu di tích trại giam Bệnh viện Chợ Quán – nơi đồng chí Trần Phú bị giam giữ và hy sinh, di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia Hội quán Nghĩa An (Chùa Ông – ngôi chùa cổ nổi tiếng trên đất Gia Định xưa)…Hoạt động này không chỉ quảng bá, tôn vinh những giá trị của các di tích hiện có mà còn góp phần làm cho người dân hiểu hơn về những di sản văn hóa đang hiện diện trong đời sống hàng ngày của người dân.
Ông Phạm Quốc Huy, Chủ tịch UBND Quận 5 chia sẻ, thời gian qua, các di tích, di sản văn hóa trên địa bàn được nhiều du khách tìm đến, do vậy, quận đã quyết định đầu tư các ấn phẩm sách và phim, vừa góp phần quảng bá, giữ gìn các nét đẹp văn hóa, con người Quận 5; đồng thời, xây dựng và phát triển dịch vụ du lịch di sản văn hóa trên địa bàn quận; góp phần tạo thêm nhiều việc làm cho người dân.
Liên kết chặt chẽ Nhằm phát huy những giá trị di sản văn hóa trên địa bàn, Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh đã phối hợp với một số trường đại học thực hiện kiểm kê tài nguyên du lịch. Theo đó, thành phố có tổng số 386 tài nguyên du lịch, trong đó có đến 97,9% tài nguyên du lịch được xếp vào tài nguyên du lịch văn hóa.
Từ nền tảng của việc kiểm kê, đánh giá và phân hạng tài nguyên du lịch, Sở Du lịch thành phố và đơn vị tư vấn đã hoàn thiện 16 hệ thống bản đồ tài nguyên du lịch trên địa bàn trên hê thống bản đồ GIS; phân bổ theo không gian lãnh thổ, quận, huyện, và chỉ dẫn các cụm điểm và tuyến du lịch.
Đồng thời, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu thông minh các tài nguyên du lịch Thành phố. Song song đó, Sở Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao thành phố rà soát các địa điểm, chương trình nghệ thuật có thể khai thác phục vụ du lịch; tổ chức nhiều đợt khảo sát, kết nối doanh nghiệp lữ hành tại các điểm di sản trên địa bàn.
Theo ông Bùi Tá Hoàng Vũ, Giám đốc Sở Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, cần có sự liên kết giữa các nhà quản lý văn hóa, du lịch để bổ trợ và tăng thêm sự thu hút cho các di sản văn hóa trên địa bàn nhằm biến các di sản không còn là tài nguyên du lịch nữa mà là các điểm đến du lịch thật sự hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế.
Bên cạnh đó, thành phố cần nâng cấp, làm phong phú hơn cho các không gian văn hóa, tài liệu, di vật, hiện vật sưu tầm tạo thuận lợi cho du khách có thể vừa trải nghiệm, vừa cảm nhận được quá trình hình thành và phát triển của thành phố. Mặt khác, thành phố cần tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong lĩnh vực văn hóa, du lịch, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của du khách.
Ở góc độ doanh nghiệp lữ hành, đại diện Công ty Cổ phần Du lịch Vietravel đề xuất giải pháp phát triển du lịch di sản, chú trọng đẩy mạnh, tăng cường công tác tuyên truyền, truyền thông quản lý. Bên cạnh đó, thành phố cần xác định rõ các giá trị các di tích, có hướng truyền thông cho nhiều người biết đến hơn. Đây cũng là một trong những lý do chính khiến du khách không biết đến sự tồn tại của những di tích, di sản văn hóa trên địa bàn
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đặng Văn Bài, Phó Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa Việt Nam cho rằng, bảo tồn di sản văn hóa phải hướng tới mục tiêu phục vụ con người, phục vụ phát triển du lịch. Cần thay đổi quan điểm tiếp cận di sản không chỉ từ góc nhìn giá trị văn hóa phi vật thể và vật thể mà còn phải quan tâm tới khía cạnh kinh tế học trong di sản văn hóa. Vì vậy, chúng ta cần có thái độ ứng xử đúng mực và có giải pháp phù hợp để bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phục vụ cho mục tiêu phát triển đất nước, trong đó có phát triển du lịch bền vững./.
Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.
Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.
Lào Cai có 34 nhóm ngành dân tộc anh em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 57,6% dân số toàn tỉnh với kho tàng di sản văn hóa hết sức đa dạng, phong phú và đặc sắc.
Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.
Ngày 6/9, tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và lan tỏa”. Đây là một trong các hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026.
Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.
Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2026, khách du lịch đến Sơn La ước đạt 385.000 lượt; trong đó, khách quốc tế đạt gần 3.760 lượt và khách nội địa đạt 381.240 lượt; doanh thu ước đạt hơn 304 tỷ đồng.
Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.
Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.
Tết Độc lập 2/9 không chỉ rộn ràng ở các đô thị mà còn lan tỏa đến những bản làng vùng cao Điện Biên. Trong sắc cờ đỏ, đồng bào các dân tộc khoác lên mình trang phục truyền thống, hòa vào các hoạt động văn hóa, vui hội và đón du khách, cùng lan tỏa niềm tự hào về quê hương, đất nước.
Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Tết Độc lập năm 2026, ngày 2/9/2026, tại Không gian văn hóa Mông thuộc sân vận động xã Than Uyên, Bảo tàng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã Than Uyên tổ chức trình diễn cúng cây nêu trích đoạn trong Lễ hội Gầu tào của dân tộc Mông. Đây là một trong những điểm nhấn đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương đến tham quan, trải nghiệm.
Sáng 2/9, tại Quảng trường Tháp Nghinh Phong (phường Tuy Hòa), Giải chạy Tuy Hòa bán marathon 2026 “Đón bình minh trên biển” do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức đã hoàn thành các phần thi. Giải có sự tham gia của gần 3.000 vận động viên, xuất phát vào lúc 4 giờ sáng 2/9 với hành trình đi qua các tuyến đường ở phường, kết nối các địa điểm du lịch như Tháp Nghinh Phong, Tháp Nhạn và khu vực biển Tuy Hòa.
Sáng 2/9/2026, tại Sân vận động xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu diễn ra Lễ thượng cờ chào mừng Tết Độc lập năm 2026 với sự tham gia của hơn 2.000 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, học sinh, nhân dân các dân tộc tỉnh Lai Châu cùng du khách. Sau lễ thượng cờ là các hoạt động múa sạp, diễu hành đường phố mang đậm sắc màu văn hóa các dân tộc vùng cao Lai Châu.
Nằm trong chuỗi các hoạt động Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, tối 1/9, tại Quảng trường 8/5 (phường Mộc Châu), tỉnh Sơn La tổ chức Chương trình nghệ thuật với chủ đề "Mộc Châu - Tiếng gọi mùa yêu", chào mừng kỷ niệm 81 năm ngày "Tết Độc lập" - Quốc khánh 2/9. Chương trình thu hút đông đảo du khách và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La đến dự.
Trong không khí đón mừng Tết Độc lập 2/9, đồng bào Mường ở Lạc Sơn, tỉnh Phú Thọ lại sum họp, tổ chức các hoạt động theo phong tục được duy trì qua nhiều thế hệ. Từ bữa cơm đoàn tụ, những món quà biếu cha mẹ đến bánh uôi, tiếng chiêng, lời hát đối, những phong tục ấy góp phần tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong ngày Tết của đồng bào Mường nơi đây.
Với đồng bào Khmer Nam Bộ, nhạc ngũ âm không chỉ góp phần tạo nên không khí trang nghiêm trong các nghi lễ Phật giáo hay rộn ràng trong những lễ hội truyền thống, mà còn là một phần văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Tại các ngôi chùa Khmer ở An Giang, những lớp học nhạc ngũ âm đang giúp thế hệ trẻ hiểu, yêu và tiếp tục gìn giữ những thanh âm đặc trưng của dân tộc mình.
Phía Tây của tỉnh Quảng Ngãi là nơi mang đậm nét văn hóa của đồng bào các dân tộc thiểu số Tây Nguyên; trong đó âm nhạc đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của bà con nhân dân nơi đây.
