Phát triển hài hòa thủy điện ở Kon Tum (Bài 2)

Phát triển hài hòa thủy điện ở Kon Tum (Bài 2)

Bài 2: Nhiều nỗi lo

Bên cạnh việc tạo ra nhiều lợi ích, các thủy điện vừa và nhỏ tại Kon Tum đã và đang xuất hiện những tồn tại, hạn chế chưa được xử lý dứt điểm, kịp thời. Đó là tình trạng ngập lụt cho vùng hạ du vào mùa mưa, gây khô hạn vào mùa khô; hay chậm đền bù, hỗ trợ cho người dân trong vùng bị ảnh hưởng, di dời, khiến nhiều năm nay, người dân sinh sống tại các vùng dự án thủy điện vẫn còn nhiều nỗi lo lắng.

Phát triển hài hòa thủy điện ở Kon Tum (Bài 2) ảnh 1Do ảnh hưởng của thủy điện, người dân phải mang máy bơm xuống lòng sông để bơm nước tưới cho cây trồng vào mùa khô. Ảnh: Dư Toán – TTXVN

Từ nhiều năm nay, cánh đồng gần 10 ha nằm cạnh suối Đăk So Rach (chảy từ Quảng Ngãi về Kon Tum) là nơi canh tác và cung cấp lương thực cho hàng chục hộ dân tại thôn Kon Plông, xã Hiếu, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum. Tuy nhiên, kể từ năm 2016, khi công trình thủy điện Đăk Re do Công ty cổ phần Thủy điện Thiên Tân làm chủ đầu tư được khởi công, dòng chảy của con suối này đã bị dẫn ngược về Quảng Ngãi theo một ống dẫn nước ngầm để phục vụ cho hoạt động của thủy điện.

Ông A Nhát, làng Kon Plông, xã Hiếu nhớ lại, trước đây cánh đồng này được người dân trong làng canh tác lúa. Do nằm cạnh suối nên canh tác rất thuận lợi, lúa tốt, cung cấp đủ lương thực cho người dân. Nhưng khoảng 3 năm nay, khi dòng chảy của suối đổi dòng, người dân đã không thể canh tác lúa được, nên gần 10 ha đất đã phải bỏ hoang.

Phát triển hài hòa thủy điện ở Kon Tum (Bài 2) ảnh 2Thủy điện Đăk Re đặt ống dẫn nước ngầm dẫn nước ngược trở về Quảng Ngãi khiến lòng suối Đăk So Rach (xã Hiếu, huyện Kon Plông) trở nên khô khốc. Ảnh: Dư Toán – TTXVN
 

Theo ông Phan Thế Vinh, Chủ tịch UBND xã Hiếu, từ thời điểm khởi công xây dựng đến nay, Công ty cổ phần Thủy điện Thiên Tân đã tiến hành 5 đợt chi trả tiền hỗ trợ cho người dân bị ảnh hưởng trong vùng dự án với số tiền khoảng 4 tỷ đồng. Dù số tiền này góp phần giúp nhân dân có nguồn tài chính để ổn định sản xuất, song không thể phủ nhận những tác động tiêu cực từ dự án Thủy điện Đăk Re mang lại, nhất là việc thay đổi dòng chảy của suối Đăk So Rach.

Theo quan sát của phóng viên, suối Đăk So Rach bề mặt suối đã khô cạn, nứt nẻ làm ảnh hưởng đến việc canh tác nông nghiệp của người dân.

Hệ thống sông Đăk Psi có chiều dài khoảng 81 km, bắt nguồn từ huyện Đăk Glei, đổ vào sông Krông Pô Cô, diện tích lưu vực khoảng 824 km2. Với chiều dài và diện tích lưu vực tương đối lớn, việc quy hoạch các dự án thủy điện để khai thác hợp lý nguồn thủy năng trên sông Đăk Psi cũng đã được phê duyệt. Hiện, trên hệ thống sông này có 7 thủy điện đang hoạt động là Đăk Psi 1, Đăk Psi 2B, Đăk Psi 3, Đăk Psi 4, Đăk Psi 5, Đăk Psi 6, Đăk Psi (bậc 1, 2).

Ông A Chuh, xã Đăk Pxi, huyện Đăk Hà cho biết, ngày trước, hai bên bờ sông là các ghềnh đá, cây cối xanh tốt. Bây giờ, cát tràn về bồi lấp hoàn toàn bờ sông. Cũng chính vì cát nhiều, nên lòng sông bị bồi lấp, nước dâng cao hơn, cứ đến mùa mưa là các diện tích canh tác nông nghiệp ven sông lại bị ngập, điều mà trước kia không hề xuất hiện.

Phát triển hài hòa thủy điện ở Kon Tum (Bài 2) ảnh 3Sông Đăk Psi đoạn dưới chân đập thủy điện Đăk Psi 5 khô khốc vào mùa khô. Ảnh: Dư Toán – TTXVN

Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến dòng chảy và hiện trạng hai bên bờ sông, việc tích nước vào mùa khô cũng ảnh hưởng không nhỏ đến dòng chảy của sông Đăk Psi. Dưới chân đập tràn của Thủy điện Đăk Psi 5, vào mùa khô, lượng nước từ cửa xả của thủy điện này rất ít, biến lòng sông trở thành một con suối nhỏ, không đủ để duy trì hệ sinh thái ở vùng dưới chân đập. Thậm chí, để lấy nước phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, người dân phải mang máy bơm xuống dưới lòng sông để hút nước.

Theo ông Lê Như Nhất, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Kon Tum, việc đầu tư xây dựng các dự án gây ảnh hưởng dòng chảy, giảm bùn, phù sa của dòng chảy nên ảnh hưởng đến năng suất trồng trọt, sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản.

Phát triển hài hòa thủy điện ở Kon Tum (Bài 2) ảnh 4Cánh đồng gần 10 ha của bà con thôn Kon Plông, xã Hiếu, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum phải bỏ hoang vì suối Đăk So Rach bị Thủy điện Đăk Re đặt ống dẫn nước ngầm dẫn nước ngược trở về Quảng Ngãi. Ảnh: Dư Toán – TTXVN

Ông Võ Thanh Hải, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Kon Tum cũng nhận định, việc tích nước hồ chứa của các thủy điện làm tăng nguy cơ xói mòn, bồi lắng lòng hồ, làm gia tăng nguy cơ rủi ro thiên tai và vấn đề liên quan đến an toàn đập và vùng hạ du… Ngoài ra, các công trình thủy điện trên địa bàn tỉnh hầu hết được xây dựng tại các huyện miền núi, địa hình hiểm trở, độ dốc lớn, thường xuyên sạt lở vào mùa mưa nên thường gặp nhiều rủi ro không lường trước trong thi công xây dựng và vận hành công trình. 

Mới đây nhất, Thủy điện Đăk Psi (bậc 1, 2) và Thủy điện Đăk Psi 5 vận hành xả lũ sai quy trình trong cơn bão số 9 năm 2020 đã gây ngập cho hàng trăm hộ dân tại hai xã Đăk Long và Đăk Pxi, huyện Đăk Hà.

Một vấn đề khác liên quan đến thủy điện chính là việc thực hiện chính sách đền bù, hỗ trợ cho người dân bị ảnh hưởng chậm trễ, gây bức xúc trong dư luận.

Đơn cử, dự án Thủy điện Đăk Đrinh, xã Đăk Nên, huyện Kon Plông dù đi vào hoạt động gần 10 năm nay, song đến cuối tháng 6/2022, Công ty cổ phần Thủy điện Đăk Đrinh (chủ đầu tư công trình) vẫn chưa hoàn tất đền bù, hỗ trợ cho gần 200 hộ dân nhường đất để xây dựng thủy điện.

Hay như tại Thủy điện Đăk Psi (bậc 1, 2) và Thủy điện Đăk Psi 5, dù hai thủy điện này gây ngập lụt từ năm 2020, song cho đến nay, vẫn chưa xong việc chi trả đền bù, hỗ trợ cho người dân bị ảnh hưởng vẫn. Nguyên nhân là bởi hai đơn vị chủ đầu tư là Công ty cổ phần Đức Thành Gia Lai và Công ty cổ phần Thủy điện Đức Nhân – Đăk Psi không đồng ý chịu trách nhiệm. Chỉ đến khi Sở Công Thương tỉnh Kon Tum vào cuộc, yêu cầu hai bên cùng chi trả, nếu không sẽ tham mưu UBND tỉnh đề nghị Tổng công ty Điện lực miền Trung tạm dừng huy động công suất, hai đơn vị này mới đồng ý thực hiện nghĩa vụ của mình. (Xem tiếp Bài 3: Khắc phục các tác động)

Dư Toán

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Chăm lo Tết Bính Ngọ đủ đầy cho đồng bào bị ảnh hưởng thiên tai

Chăm lo Tết Bính Ngọ đủ đầy cho đồng bào bị ảnh hưởng thiên tai

Ngày 6/2, tại Thái Nguyên và Gia Lai đã diễn ra chương trình “Tết Nhân ái - Tết vì đồng bào vùng lũ” nhằm chăm lo cho người dân vùng bị ảnh hưởng thiên tai trước thềm Tết Nguyên đán Bính Ngọ, góp phần mang đến một cái Tết ấm áp, nghĩa tình cho người dân có hoàn cảnh khó khăn.

Ngọt ngào vị bưởi vùng cao Tràng Xá

Ngọt ngào vị bưởi vùng cao Tràng Xá

Những ngày cuối năm âm lịch, khi sương sớm còn bảng lảng trên triền đồi, triển núi, trên đất vùng cao Tràng Xá (Thái Nguyên) đã bắt đầu nhộn nhịp xe máy, ô tô chở bưởi về xuôi, báo hiệu Tết đang đến rất gần.

Nhộn nhịp chợ hoa Xuân phố núi Lai Châu

Nhộn nhịp chợ hoa Xuân phố núi Lai Châu

Chỉ còn chưa đầy hai tuần nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tại đại lộ Lê Lợi - một trong những con đường huyết mạch đẹp nhất phố núi biên cương Lai Châu đã khoác lên mình một tấm áo mới rực rỡ, đường phố đã biến thành một "rừng hoa" giữa trung tâm tỉnh.

Xuân sum vầy, Tết sẻ chia

Xuân sum vầy, Tết sẻ chia

Tại nhiều địa phương, các hoạt động thiết thực được tổ chức tại khu vực biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng như dành tặng bệnh nhân ung thư, góp phần tạo nên một mùa Xuân ấm áp, ý nghĩa.

Phát triển vùng gắn với nâng cao đời sống người dân ở khu vực biên giới

Phát triển vùng gắn với nâng cao đời sống người dân ở khu vực biên giới

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng xác định yêu cầu “tập trung hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế phát triển nhanh, bền vững đất nước”, đồng thời “đẩy mạnh liên kết vùng, nội vùng” và “tăng cường xây dựng và phát triển đồng bộ, chất lượng cao hệ thống kết cấu hạ tầng”, gắn với việc phát triển phù hợp “tiềm năng, lợi thế và điều kiện cụ thể của từng địa phương”.

Mệnh lệnh thôi thúc cán bộ trẻ dấn thân vào việc khó, việc mới

Mệnh lệnh thôi thúc cán bộ trẻ dấn thân vào việc khó, việc mới

Là vùng đất “phên dậu” nơi biên cương Tổ quốc, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn nhưng với niềm tin son sắt vào sự lãnh đạo của Đảng, bước vào kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Điện Biên tiếp tục phát huy truyền thống Điện Biên Phủ anh hùng với tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường, chủ động, sáng tạo, chung sức, đồng lòng đưa Điện Biên phát triển “xanh - thông minh - bền vững”, trở thành tỉnh phát triển khá trong khu vực.

Xây dựng Phú Thọ trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Thủ đô

Xây dựng Phú Thọ trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Thủ đô

Sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, tỉnh Phú Thọ đã nhanh chóng cụ thể hóa các định hướng chiến lược thành những chương trình, kế hoạch hành động đồng bộ, quyết liệt. Với phương châm xuyên suốt “lấy nhân dân làm trung tâm”, tỉnh xác định hành động thực chất, kết quả cụ thể và sự hài lòng của người dân là thước đo cao nhất của hiệu quả triển khai nghị quyết.

Tạo sức mạnh tổng hợp trên tuyến biên giới

Tạo sức mạnh tổng hợp trên tuyến biên giới

Lạng Sơn là tỉnh miền núi có đường biên giới dài hơn 231 km tiếp giáp với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc); có vị trí chiến lược quan trọng về quốc phòng - an ninh, đồng thời là cửa ngõ giao thương lớn giữa Việt Nam và Trung Quốc với nhiều cửa khẩu. Cùng với sự phát triển của hoạt động xuất nhập khẩu, tình hình tội phạm trên tuyến biên giới Lạng Sơn cũng tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý, bảo vệ biên giới.

Vùng biên Tây Ninh đặt niềm tin vào kỷ nguyên mới

Vùng biên Tây Ninh đặt niềm tin vào kỷ nguyên mới

Cùng cả nước phấn khởi kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và chào mừng thành công của Đại hội lần thứ XIV, niềm tin và khí thế mới trong cán bộ, đảng viên và nhân dân xã biên giới Hòa Hội, tỉnh Tây Ninh, cũng đang được lan tỏa. Niềm tin và khí thế mới có thể cảm nhận rõ rệt qua từng công trình, từng mô hình phát triển và trong cả những kỳ vọng rất cụ thể của người dân.

Nhộn nhịp làng hương trầm ngày cuối năm

Nhộn nhịp làng hương trầm ngày cuối năm

Những ngày áp Tết nguyên đán, người dân làng nghề làm hương trầm ở thôn Quyết Thắng, xã Bắc Trạch, tỉnh Quảng Trị lại tất bật, rộn ràng đóng gói sản phẩm để gửi đi các tỉnh xa. Niềm vui hiện rõ trên gương mặt mỗi người bởi đây cũng là thời điểm “thu hoạch” sau một năm chuẩn bị, thu gom hương liệu để làm nên những cây hương thơm đặc trưng phục vụ nhu cầu tín ngưỡng, tâm linh ngày Tết.

Rộn ràng Xuân biên giới

Rộn ràng Xuân biên giới

Nhảy sạp, biểu diễn đàn đá, gói bánh chưng… cùng nhiều hoạt động chăm lo Tết đã tạo nên chương trình Xuân biên giới 2026 đầy ý nghĩa cho nhân dân khu vực biên giới tỉnh Đồng Nai nhân dịp Tết đến Xuân về. Chương trình do UBND tỉnh Đồng Nai tổ chức ngày 4/2, tại Khu di tích Tà Thiết (xã Lộc Thạnh, tỉnh Đồng Nai) với sự tham dự của đông đảo bạn trẻ và cán bộ, chiến sĩ các đơn vị lực lượng vũ trang trong tỉnh.

Ấm áp 'Xuân biên cương' nơi địa đầu Tổ quốc

Ấm áp 'Xuân biên cương' nơi địa đầu Tổ quốc

Trong những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, dọc theo tuyến biên giới và hải đảo của tỉnh Quảng Ninh, chuỗi chương trình “Xuân biên cương - Tết thắm tình quân dân” và “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” đã được tổ chức sôi nổi. Những hoạt động này không chỉ mang vật chất đến với đồng bào mà còn bồi đắp thêm "thế trận lòng dân" vững chắc nơi phên dậu Tổ quốc.

Sắc Xuân vùng cao - Ấm tình đồng bào xứ Nghệ

Sắc Xuân vùng cao - Ấm tình đồng bào xứ Nghệ

Để góp phần chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào các dân tộc thiểu số miền Tây Nghệ An trong dịp Tết cổ truyền của dân tộc, tại vùng đất biên cương Quế Phong, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã tổ chức Chương trình nghệ thuật và an sinh xã hội với chủ đề: Sắc Xuân vùng cao - Ấm tình đồng bào xứ Nghệ.

Chăm lo Tết cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số

Chăm lo Tết cho người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số

Ngày 4/2, nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, ông Lương Đức Minh, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Phú Thọ đã đến thăm hỏi, chúc Tết Ban Trụ trì, tăng, ni, phật tử chùa Bầu (phường Vĩnh Phúc) và người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại các xã Tam Đảo, Đạo Trù.

Biên thùy rộn rã sắc Xuân

Biên thùy rộn rã sắc Xuân

Những ngày giáp Tết, vùng biên giới Tây Ninh dường như rộn ràng hơn bởi tiếng cười, ánh mắt rạng rỡ của bà con khi đón nhận những phần quà nghĩa tình. Không chỉ là gạo, bánh, nhu yếu phẩm hay tiền mặt, đó còn là hơi ấm của sự sẻ chia, là niềm tin để người dân nơi biên cương bước vào năm mới với hy vọng về một cái Tết đủ đầy, ấm áp hơn.

Giữ hồn Tết từ nồi bánh chưng quê

Giữ hồn Tết từ nồi bánh chưng quê

Những ngày giáp Tết Nguyên đán, khi tiết trời miền trung du Phú Thọ se lạnh, các làng nghề bánh chưng lại bước vào thời điểm nhộn nhịp nhất trong năm. Từ sáng sớm đến đêm khuya, bếp lửa đỏ hồng luôn rực cháy, khói lam bảng lảng quyện cùng hương lá dong, mùi gạo nếp mới, tạo nên không gian đậm đặc “hương Tết” nơi làng quê Đất Tổ.

Xã vùng cao 'khát nước' kéo dài

Xã vùng cao 'khát nước' kéo dài

Xã Dũng Tiến, tỉnh Phú Thọ là xã vùng sâu, vùng xa, kinh tế đặc biệt khó khăn, chủ yếu nguồn thu từ phát triển, sản xuất nông nghiệp. Toàn xã có trên 4.200 hộ (khoảng 20.000 nhân khẩu) nhưng tình trạng thiếu nước sinh hoạt chiếm hơn 30%. Ngoài ra, việc thiếu nước tưới tiêu ảnh hưởng trực tiếp đến vụ mùa hàng năm. Cuộc sống, sinh kế của người dân nơi đây vì thế gặp không ít khó khăn, cần sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời.

Bản nghèo trước nguy cơ sạt lở đất đồi

Bản nghèo trước nguy cơ sạt lở đất đồi

Khu vực Pom Ca Thảy, bản Xuân Sơn, xã biên giới Sơn Điện, tỉnh Thanh Hóa, nhiều năm qua chưa từng xảy ra sạt lở. Tuy nhiên, gần đây do mưa lũ, đồi xuất hiện nhiều vết nứt, đất đá sạt trượt xuống chân núi, khiến gần 40 hộ dân sống trong cảnh thấp thỏm lo âu, sợ hãi.

Tết thắm tình quân nơi nơi vùng cao Điện Biên

Tết thắm tình quân nơi nơi vùng cao Điện Biên

Ngày 3/2, tại xã vùng cao Na Son, tỉnh Điện Biên, Cục Chính trị Quân khu 2 phối hợp với Ban Thanh niên Quân đội, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên và UBND xã Na Son tổ chức Chương trình “Xuân đoàn kết - Tết thắm tình quân dân”, mang mùa xuân ấm áp đến với đồng bào các dân tộc nơi vùng cao Tổ quốc.

Mở cánh cửa tri thức ở vùng dân tộc thiểu số

Mở cánh cửa tri thức ở vùng dân tộc thiểu số

Tại Quảng Trị, những năm qua, công tác xóa mù chữ đã đạt nhiều kết quả tích cực nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và những cách làm linh hoạt. Hiện, tỉnh đang duy trì vững chắc chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, từng bước đưa con chữ đến với đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao dân trí và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng khó khăn.

Câu chuyện vượt núi của những người bán hàng vùng cao

Câu chuyện vượt núi của những người bán hàng vùng cao

Trong làn sóng kinh tế số đang lan tỏa mạnh mẽ, thương mại điện tử (TMĐT) ngày càng khẳng định vai trò như một kênh phân phối quan trọng, không chỉ với doanh nghiệp lớn mà cả với những người sản xuất nhỏ ở vùng sâu, vùng xa. Tại Lai Châu,một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn, câu chuyện của Hợp tác xã Pu Ta Leng đang cho thấy TMĐT có thể trở thành “con đường ngắn nhất” để nông sản vùng cao chạm tới thị trường rộng lớn.

Xuân đoàn kết - Tết thắm tình quân dân

Xuân đoàn kết - Tết thắm tình quân dân

Chương trình "Xuân đoàn kết - Tết thắm tình quân dân” và “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” là những hoạt động thiết thực được hai tỉnh Điện Biên, Lạng Sơn tổ chức ngày 3/2, tạo không khí ấm áp, xua đi cái rét ở vùng biên viễn.

Tết ấm no với đồng bào dân tộc

Tết ấm no với đồng bào dân tộc

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến gần. Những ngày này, tỉnh Phú Thọ triển khai nhiều hoạt động thiết thực, thể hiện sự quan tâm sâu sắc tới đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số và các địa bàn còn nhiều khó khăn. Với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”, các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong tỉnh đã chủ động xây dựng, triển khai kế hoạch, tổ chức các hoạt động chăm lo Tết từ sớm.

Những người lính giữ bình yên cho bầu trời Tổ quốc trên đỉnh Hàm Rồng

Những người lính giữ bình yên cho bầu trời Tổ quốc trên đỉnh Hàm Rồng

Với yêu cầu nâng cao khả năng cảnh giới, bảo vệ vùng trời trong tình hình mới, Đài Quan sát Hàm Rồng (tỉnh Gia Lai) giữ vai trò là tuyến quan sát tiền tiêu quan trọng của Lữ đoàn Pháo phòng không 234 (Quân đoàn 34). Trên đỉnh Hàm Rồng, cao hơn 1.000 m so với mực nước biển, giữa sương mù và gió núi quanh năm, cán bộ, chiến sĩ của Đài vẫn ngày đêm bám trụ, lặng thầm thực hiện nhiệm vụ canh giữ bầu trời Tổ quốc.