Quản lý đất công tại Thành phố Hồ Chí Minh (Bài 2)

Quản lý đất công tại Thành phố Hồ Chí Minh (Bài 2)
Bài 2: “Chảy máu” đất công
  
Thuê mướn tràn lan
Từ tháng 8/2015, Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra nhiều lãng phí của Thành phố Hồ Chí Minh liên quan đến quản lý đất đai. Nhiều nơi chưa công khai các thủ tục giao đất, cho thuê đất, đấu giá quyền sử dụng đất đối với đất công.
Một góc Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Ảnh: Quang Nhựt - TTXVN
 Một góc Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Ảnh: Quang Nhựt - TTXVN

Có tới gần 1.000 hồ sơ thuê đất chưa ký hợp đồng thuê đất, hơn 800 hồ sơ chưa xác định đơn giá theo Nghị định 142/2005/NĐ-CP của Chính phủ về thu tiên thuê đất, thuê mặt nước. Nhiều đơn vị thuê đất chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính với số tiền lên tới 1.838 tỷ đồng tiền thuê đất và 1.552 tỷ đồng tiền sử dụng đất.
 
Tại Công viên quận 6, do quản lý lỏng lẻo nên đã có 8 tổ chức, cá nhân ký hợp đồng thuê hơn 15.000m2 đất để làm nhà hàng, bãi giữ xe nhưng tiền thu được không nộp ngân sách Nhà nước.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Bến Thành đã sử dụng khu đất số 104 Nguyễn Văn Cừ với 2.750 m2 để hợp tác 30 năm với Công ty bất động sản Phát Đạt trong khi không được quyền chuyển nhượng, chuyển đổi, cho thuê lại, thế chấp, góp vốn bằng giá trị sử dụng đất.
 
Cũng tại quận 6, từ năm 1998 khu đất vàng 621 Phạm Văn Chí  được Sở Địa chính Thành phố Hồ Chí Minh lập hợp đồng thuê đất với Công ty Cổ phần Rượu Bình Tây với diện tích 116.801 m2 trong 5 năm, đơn giá thuê “rẻ mạt” 7.000 đồng/m2. Tính ra mỗi năm thành phố thu về chỉ được hơn 800 triệu đồng.
 
Kết luận Thanh tra số 10653/KLTT-TNMT-TTS ngày 12/12/2007 của Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh khẳng định, Công ty Cổ phần Rượu Bình Tây đã không sử dụng đất mà cho thuê lại, vi phạm Luật Đất đai 2003. Từ tháng 7/2005 - 6/2007 công ty này đã cho 8 cá nhân, tổ chức thuê lại với tổng diện tích hơn 18.000m2, giá thuê từ 8.182 đồng/m2 – 26.000 đồng/m2.
 
Chỉ riêng với Công ty Thái Kim, từ năm 2001 Công ty Cổ phần Rượu Bình Tây đã cho thuê 3.615 m2 với giá hơn 12,6 triệu đồng/tháng, đến năm 2003 cho thuê 2.626 m2 với giá hơn 14,4 triệu đồng/tháng trong thời hạn 5 năm.

Ngoài ra, Công ty Cổ phần Rượu Bình Tây sử dụng tới 2.000 m2 để làm sân tennis mà không phải vào mục đích sản xuất, kinh doanh. Công ty Cổ phần Rượu Bình Tây còn để các hộ tự xây 60 nhà phố, biệt thự.
 
Năm 2009, UBND Thành phố Hồ Chí Minh ra quyết định thu hồi 4,9ha tại 621 Phạm Văn Chí do Công ty Cổ phần Rượu Bình Tây quản lý cho UBND quận 6 quản lý nhằm triển khai dự án Bệnh viện chấn thương chỉnh hình của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội. Tuy nhiên, Công ty Cổ phần Rượu Bình Tây chưa nghiêm chỉnh chấp hành.
 
Sau đó UBND Thành phố Hồ Chí Minh ban hành quyết định cưỡng chế thu hồi đất. Trong thời điểm này, thay vì chấp hành chỉ đạo của UBND thành phố thì Công ty Cổ phần Rượu Bình Tây còn ngang nhiên thông báo đến cán bộ, công nhân viên trong công ty việc giới thiệu cho đối tác có nhu cầu thuê kho bãi tại 621 Phạm Văn Chí.
 
Đặc biệt tình trạng cho thuê đất tràn lan đã diễn ra tại 2 tổng công ty lớn của thành phố. Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn trách nhiệm hữu hạn một thành viên có hoạt động chính là khai thác, sản xuất và cung cấp nước sạch đô thị. Tuy nhiên, tại đây cũng đã xảy ra việc quản lý sử dụng nhà đất chưa đúng mục đích, quản lý không chặt chẽ nên bị lấn chiếm.

Tổng công ty cho các công ty cổ phần mượn mặt bằng để làm nhà kho, chứa vật tư hàng hoá… mà không thu tiền sử dụng đất, không trực tiếp quản lý, thậm chí còn góp vốn bằng chính quyền khai thác khu đất để liên kết kinh doanh với Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Đức Bình với giá 2,1 tỷ đồng.

Sau đó, Công ty Cổ phần xuất nhận khẩu Đức Bình lại cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Dịch vụ vận tải hàng hoá Tân Sơn Nhất thuê lại tại khu đất 4/19 đường Hậu Giang, quận Tân Bình với giá hơn 30 tỷ đồng từ tháng 10/2014 - 8/2017.
 
Theo báo cáo của Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn Trách nhiệm hữu hạn một thành viên, hiện Tổng Công ty đang quản lý 45 nhà, đất với tổng diện tích gần 63 triệu m2.
 
Kết luận thanh tra số 38/KL-TTTP-P6 ngày 19/10/2017 của Thanh tra Thành phố, chỉ rõ, Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn Trách nhiệm hữu hạn một thành viên đã dùng số tiền gần 8 tỷ đồng để thuê mặt bằng 123 Trương Định, quận 3 làm văn phòng làm việc của Tổng công ty và các công ty thành viên chưa đúng với quy định.
 
Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn Trách nhiệm hữu hạn một thành viên và các đơn vị thành viên đang quản lý và sử dụng 46 mặt bằng, nhà đất; trong đó có 11 mặt bằng, nhà đất được hợp tác kinh doanh khai thác, giữ hộ hàng hoá nhưng thực chất là cho thuê lại một phần hoặc toàn bộ diện tích.
 
Đáng lưu ý, từ năm 2003, nông trường Phạm Văn Cội (thuộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Bò sữa thành phố) ký hợp đồng gia công trồng hoa, cây kiểng xuất khẩu với Công ty Cổ phần Phong Lan với diện tích 5ha, thời hạn hợp đồng 25 năm.

Tuy nhiên từ năm 2011, Công ty Phong Lan không thực hiện nghĩa vụ tài chính với Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Bò sữa thành phố mà tự ý giao phần đất này cho Công ty Cổ phần thương mại Nông lâm nghiệp Bình Minh 2 sử dụng.
 
Lấn chiếm đất công
Không chỉ cho thuê tràn lan nhà đất thuộc sở hữu của Nhà nước mà trên địa bàn thành phố còn xảy ra nhiều trường hợp quản lý lỏng lẻo, để đất công bị lấn chiếm hoặc bỏ hoang.

Theo Trung tâm phát triển quỹ đất thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố, khu đất tại 97/2/19 Kinh Dương Vương quận 6 do Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam quản lý hơn 1.000m2 nhưng lại để 15 hộ gia đình lấn chiếm làm nhà ở.
 
Công viên Bình Phú, quận 6 cho xây dựng 2 công trình không phép, lấn chiếm đất sử dụng chung dẫn tới việc Công ty Vila và doanh nghiệp tư nhân Lê Minh tự ý xây dựng các công trình trong công viên để kinh doanh.
 
Theo báo cáo của UBND quận Bình Tân, quận đang quản lý 252 địa chỉ nhà đất thuộc sở hữu Nhà nước; trong đó có 20 địa chỉ bị người dân tự lấn chiếm sử dụng làm nhà ở. Cùng với đó vẫn còn 60 mặt bằng kho bãi do các doanh nghiệp, công ty cổ phần trực thuộc Trung ương và thành phố quản lý sử dụng trên địa bàn quận cho thuê lại, bỏ trống, không đầu tư trong thời gian dài.
 
Tổng công ty Nông nghiệp Sài Gòn Trách nhiệm hữu hạn một thành viên được thành phố giao quản lý nhiều quỹ đất nhưng sử dụng, khai thác không hiệu quả, dẫn đến việc thay đổi chủ đầu tư như tại dự án. Không chỉ vậy hiện tổng diện tích nhà, khu đất do Tổng Công ty quản lý nhưng chưa khai thác, sử dụng (đất trống) lên tới 4 triệu m2.
 
Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Bò sữa thành phố (thuộc Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn Trách nhiệm hữu hạn một thành viên) được thành phố giao đất nhưng cho cán bộ, công nhân viên mượn để trồng cỏ mà không có hồ sơ pháp lý liên quan với diện tích lên tới 27 ha.

Sau đó 15 hộ nhận khoán đã tự ý sang nhượng cho 103 hộ. Hiện nay tổng diện tích đất của Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Bò sữa thành phố đang bị các hộ dân tranh chấp, lấn chiếm là hơn 212.000 m2, để rồi chính công ty đang giải quyết tranh chấp với hộ dân ngay trên phần đất được thành phố giao quản lý.
 
Cũng tại Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn Trách nhiệm hữu hạn một thành viên đã xảy ra tình trạng tự ý cho thuê đất sai quy định, không báo cáo Thường trực UBND thành phố như hợp đồng dự án Khu Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Củ Chi với Tập đoàn Vingroup quy mô lên tới 470ha thay như dự án trồng chuối xuất khẩu quy mô 20ha với Công ty Zakka Food.

Tại Tổng Công ty Nông nghiệp Sài Gòn Trách nhiệm hữu hạn một thành viên, ông Lê Tấn Hùng, Tổng Giám đốc đã bị kỷ luật liên quan đến việc ký khống, chi khống 13 tỷ đồng cho hàng chục cán bộ, người lao động học tập nước ngoài.
 
Trong báo cáo số 213/BC-TTTP-P8 ngày 24/4/2018, Thanh tra Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, các sai phạm trong quản lý nhà, đất công chủ yếu liên quan đến các đơn vị sự nghiệp, tổng công ty, công ty nhà nước được giao đất, cho thuê đất với các nội dung như sử dụng không đúng mục đích, cho thuê trái quy định và bỏ trống gây lãng phí tài nguyên đất.

Nguyên nhân chủ yếu là do các cơ quan đơn vị được nhà nước giao, cho thuê đất đã thiếu trách nhiệm, có trường hợp vì lợi ích cục bộ mà lợi dụng hình thức kêu gọi đầu tư, hợp tác liên doanh, liên kết để cho thuê đất, hoặc tự ý bố trí cho công nhân viên làm nhà ở trên khuôn viên đất đang quản lý không đúng thẩm quyền, nhiều khu đất chưa đăng ký, lập thủ tục thuê đất, hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận… /.
  Trần Xuân Tình
  Bài cuối: Kiên quyết thu hồi và bán đấu giá đất công
(Báo ảnh Dân tộc và Miền núi/TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ PaVi năm 2026

Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ PaVi năm 2026

Sáng 4/10 đã diễn ra Giải leo núi “Bước chân trên mây - Chinh phục con đường đá cổ PaVi năm 2026” giữa không gian hùng vĩ của núi rừng Tây Bắc ở xã biên giới Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu. Sự kiện góp phần mở ra hành trình trải nghiệm thiên nhiên, văn hóa vùng cao, quảng bá hình ảnh Lai Châu - điểm đến giàu bản sắc, hấp dẫn du khách.

Cử tri vùng biên kiến nghị gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường

Cử tri vùng biên kiến nghị gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường

Sáng 2/10, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh tiếp xúc cử tri gồm đại diện các phòng, ban, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp và cử tri xã Hòa Hội, Ninh Điền trước Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Ông Phạm Hùng Thái, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh chủ trì buổi tiếp xúc.

Đắk Lắk phê bình 35 xã, phường chưa kê khai hoạt động chăn nuôi

Đắk Lắk phê bình 35 xã, phường chưa kê khai hoạt động chăn nuôi

UBND tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành văn bản về việc chấn chỉnh việc thực hiện kê khai hoạt động chăn nuôi và đăng ký tài khoản quản trị Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi. Trong đó, phê bình Chủ tịch UBND 35 xã, phường chưa thực hiện kê khai hoạt động chăn nuôi.

Đào tạo nghề sát nhu cầu, tăng cơ hội việc làm cho lao động dân tộc thiểu số

Đào tạo nghề sát nhu cầu, tăng cơ hội việc làm cho lao động dân tộc thiểu số

Tỉnh Gia Lai đang chuyển mạnh từ đào tạo nghề theo năng lực sẵn có sang đào tạo theo nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động, gắn với khả năng tạo sinh kế tại chỗ. Tỉnh phấn đấu đến cuối năm 2026 có khoảng 2.000 lao động dân tộc thiểu số sau học nghề có việc làm hoặc tự tạo việc làm.

Chậm hỗ trợ sau thiên tai do khó xác định mức thiệt hại

Chậm hỗ trợ sau thiên tai do khó xác định mức thiệt hại

Dù lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk đã nhiều lần chỉ đạo, đôn đốc các xã, phường sớm giải ngân hỗ trợ cho người dân có đàn gia súc, gia cầm bị thiệt hại trong đợt lũ lụt lịch sử cuối năm 2025 nhưng đến nay, nhiều địa phương vẫn chưa thực hiện được. 

Lâm Đồng sớm xử lý sụt lún, gãy nền đường Tà Đùng - Quảng Sơn

Lâm Đồng sớm xử lý sụt lún, gãy nền đường Tà Đùng - Quảng Sơn

Mưa lớn kéo dài trong thời gian qua đã làm nền đường tại một số vị trí trên tuyến liên xã Tà Đùng – Quảng Sơn, tỉnh Lâm Đồng xuất hiện sụt lún, đứt gãy. Tình trạng này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông mà còn gây khó khăn cho việc đi lại, vận chuyển nông sản và hoạt động sản xuất của người dân trong khu vực.

Chuyển đổi số thúc đẩy phát triển nông nghiệp miền núi

Chuyển đổi số thúc đẩy phát triển nông nghiệp miền núi

Chuyển đổi số hiện nay đã trở thành xu thế tất yếu thúc đẩy kinh tế, xã hội nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả trong sản xuất. Tỉnh Lạng Sơn cũng đang ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số vào sản xuất, từ đó giúp đổi mới toàn diện trong tư duy quản lý, tổ chức sản xuất, phát triển chuỗi các giá trị, truy xuất nguồn gốc, kết nối thị trường cho các sản phẩm nông sản.

Đổi mới quản trị giáo dục, thu hẹp khoảng cách vùng miền

Đổi mới quản trị giáo dục, thu hẹp khoảng cách vùng miền

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, giáo dục Tây Ninh đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng. Từ sắp xếp mạng lưới trường lớp, phân bổ nguồn lực, đẩy mạnh chuyển đổi số đến bảo đảm cơ hội học tập cho học sinh vùng biên giới, ngành giáo dục từng bước đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động và hướng tới thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các địa bàn.

Để người dân tái định cư yên tâm an cư

Để người dân tái định cư yên tâm an cư

Hơn hai năm về khu tái định cư sau trận lũ quét lịch sử, nhiều hộ dân xã Mường Xén vẫn chưa nhận được khoản hỗ trợ. Giữa niềm vui có mái nhà mới, bà con lại đối diện với nỗi lo thiếu nước sinh hoạt, gánh nặng chi phí xây dựng và sự mòn mỏi chờ đợi chính sách.

Hơn 80 hộ dân xã Bum Nưa (Lai Châu) mong sớm có nơi an cư

Hơn 80 hộ dân xã Bum Nưa (Lai Châu) mong sớm có nơi an cư

Nà Hừ là bản đông dân nhất xã biên giới Bum Nưa (Lai Châu) với 290 hộ, trên 1.520 nhân khẩu, 100% đồng bào dân tộc Thái. Mỗi mùa mưa lũ đến, nỗi lo về một nơi ở an toàn vẫn là điều trăn trở của hơn 80 hộ dân nơi đây.

Từ những ước mơ nhỏ, mở ra cơ hội lớn

Từ những ước mơ nhỏ, mở ra cơ hội lớn

Có những ước mơ của trẻ em vùng cao không bắt đầu từ những điều lớn lao. Một cuốn sách, một đôi giày mới, được học trong ngôi trường khang trang, có thêm một bữa ăn đủ đầy hay đơn giản là được vui chơi, gặp gỡ những người bạn ở một nơi khác…

Nâng cao chất lượng bữa ăn bán trú cho học sinh vùng cao

Nâng cao chất lượng bữa ăn bán trú cho học sinh vùng cao

Tại các địa phương khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, việc đảm bảo bữa ăn bán trú vừa an toàn vệ sinh thực phẩm, vừa đầy đủ dinh dưỡng luôn được chính quyền địa phương và nhà trường đặc biệt chú trọng. Nhờ đó, không chỉ giúp cho các em học sinh có được thể chất tốt để học tập, mà còn giúp cho phụ huynh học sinh yên tâm với chế độ bán trú của các nhà trường, giúp các em vững bước trên con đường thực hiện ước mơ của mình.

Người dân vùng 'rốn lũ' Đắk Lắk chủ động tránh lũ

Người dân vùng 'rốn lũ' Đắk Lắk chủ động tránh lũ

Rút kinh nghiệm từ đợt lũ lịch sử cuối năm 2025, nhiều hộ dân ở vùng “rốn lũ” xã Hòa Thịnh, xã Đồng Xuân (tỉnh Đắk Lắk) đã chủ động triển khai các giải pháp tránh lũ ngay trước thềm mùa mưa bão năm nay.