Nghệ An

Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn, Nghệ nhân ưu tú Sầm Thị Xanh còn khéo léo đưa văn hóa Thái trở thành nhịp cầu phát triển du lịch, tạo sinh kế bền vững cho bà con dân bản. 

Ở miền Tây Nghệ An, nơi đại ngàn Pu Pá trùng điệp, cộng đồng dân tộc Ơ Đu - một trong 5 dân tộc ít người nhất Việt Nam vẫn đang gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của mình.

Ngày 19/6, ngay sau loạt bài phản ánh của TTXVN về tình trạng khai thác vàng trái phép tại khe Huồi Lúc, xã Yên Na (Nghệ An), chính quyền địa phương đã khẩn trương thành lập 3 tổ chốt chặn hoạt động 24/24h nhằm kiểm tra, ngăn chặn và xử lý các hành vi khai thác khoáng sản trái phép.

Vượt qua những trở ngại về địa hình chia cắt và hoàn cảnh kinh tế thiếu thốn, hàng ngàn sĩ tử vùng cao ở Nghệ An đang bước vào Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 với một tâm thế vững vàng.

Những ngày này, người dân các làng biển ở phường Quỳnh Mai (Nghệ An) đang cao điểm bước vào mùa khai thác vẹm xanh - loài nhuyễn thể hai mảnh sinh trưởng dày đặc trên những bãi đá trải dài nhiều kilômét dọc bờ biển.

Trước diễn biến nắng nóng, khô hạn kéo dài làm gia tăng nguy cơ cháy rừng, cháy bãi rác và các sự cố cháy, nổ, nhiều địa phương đang triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa.

Giữa vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát, Nghệ An, nơi đường đến trường của trẻ em Đan Lai quanh năm gập ghềnh, có một ngôi nhà chung sáng đèn mỗi tối. Ở đó, những người lính Biên phòng Môn Sơn không chỉ là người bảo vệ biên cương, mà còn là “người cha” nuôi dưỡng tri thức và ước mơ cho thế hệ trẻ.

Liên tiếp những ngày qua, nắng nóng gay gắt kéo dài, nền nhiệt nhiều nơi tại Nghệ An vượt 40 độ C khiến nguy cơ cháy rừng tăng lên cấp IV - cấp nguy hiểm. Để bảo vệ hơn 46.460 ha rừng, trong đó có trên 40.150 ha rừng đặc dụng thuộc vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển thế giới miền Tây Nghệ An, lực lượng kiểm lâm Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống đang đồng loạt triển khai các phương án phòng cháy, chữa cháy rừng.

Xã Bình Chuẩn (tỉnh Nghệ An) nằm lọt thỏm, biệt lập trong thung lũng, được bao bọc bởi những dãy núi trùng điệp và đại ngàn khu sinh quyển Pù Huống. Hàng trăm năm qua, khi cộng đồng dân tộc Thái về đây khai hoang, định cư, lập bản, họ đã biết chế tác, sử dụng cọn nước thay thế sức người múc nước từ các dòng suối chảy để tưới cho diện tích đất ở vị trí cao, tạo nên những thửa ruộng bậc thang Na Cọ, Nà Bó…trù phú.

Liên tiếp những ngày qua, nắng nóng gay gắt kéo dài, thời tiết hanh khô và ít mưa, nền nhiệt nhiều nơi vượt 40 độ C khiến nguy cơ cháy rừng tại Nghệ An tăng lên cấp IV - cấp nguy hiểm.

Chiến dịch “90 ngày đêm thi công cao điểm” đang được tỉnh Nghệ An triển khai quyết liệt nhằm đưa 10 trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại các xã biên giới về đích trước ngày 26/8. Với sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo địa phương cùng những cơ chế gỡ vướng kịp thời từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, dự án mang tính chiến lược này kỳ vọng sẽ giải quyết căn cơ nhu cầu học tập, đổi mới diện mạo giáo dục cho hàng nghìn học sinh vùng sâu, vùng xa biên giới của tỉnh Nghệ An.

Ngày 26/5, làm việc với 5 xã vùng cao, biên giới gồm Quế Phong, Thông Thụ, Tri Lễ, Mường Quàng và Tiền Phong, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, hoàn thiện công tác quy hoạch, xem đây là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa nền tảng đối với định hướng phát triển lâu dài sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Bình Chuẩn là một xã nằm nép mình giữa thung lũng, bốn bề bao bọc bởi những dãy núi cao và đại ngàn rừng Pù Huống. Toàn xã có 7 bản với hơn 4.600 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc Thái. 

Ẩn mình giữa thung lũng heo hút, biệt lập của xã Bình Chuẩn (tỉnh Nghệ An), nơi bốn bề được bao bọc bởi những dãy núi điệp trùng và cách trở bởi hai con dốc Bù Lìu, Pù Huột quanh co hiểm trở, những ngôi nhà sàn cổ của đồng bào Thái vẫn giữ được dáng vẻ nguyên sơ, lặng lẽ và tồn tại bền bỉ qua bao thế hệ. Không chỉ là nơi cư ngụ của người dân, những ngôi nhà cổ ở các bản Xiềng, Đình, Quăn, Mét… còn là “bảo tàng sống” lưu giữ đậm nét văn hóa truyền thống, phản ánh tinh hoa kiến trúc và đời sống tinh thần đặc sắc của người Thái nơi miền sơn cước xứ Nghệ.

Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống được ví như “lá phổi xanh” của vùng Bắc Trung Bộ khi lưu giữ hệ sinh thái rừng hơn 46.460 ha; trong đó, hơn 40.150 ha là rừng đặc dụng cùng nguồn tài nguyên đa dạng sinh học phong phú bậc nhất Nghệ An.

Bản Na Ngân (xã Nga My, tỉnh Nghệ An) có 156 hộ với gần 740 nhân khẩu, đều là dân tộc Thái. Bản này nằm biệt lập giữa đại ngàn Pù Huống, cách trung tâm xã hơn 20 km bằng con đường đất độc đạo vắt lưng chừng núi.

Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống trải rộng 9 xã vùng Tây Bắc Nghệ An, có diện tích hơn 46.460 ha; trong đó, trên 40.150 ha là rừng đặc dụng.

Ơ Đu là một trong 5 dân tộc ít người nhất trong cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam. Trước đây, người Ơ Đu sinh sống rải rác tại các bản làng dọc hai bên thượng nguồn sông Nậm Nơn.

Đoàn Đặc nhiệm phòng chống tội phạm (PCTP) ma túy số 2, BTL Cảnh sát biển Việt Nam đã chủ trì phối hợp với Bệnh viện Quân y 4, Đội Cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 4, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các nhà hảo tâm tổ chức Chương trình công tác dân vận “Cảnh sát biển với đồng bào dân tộc, tôn giáo” với nhiều hoạt động thiết thực.

Ơ Đu là 1 trong 5 dân tộc ít người nhất của Việt Nam. Hiện nay, đồng bào Ơ Đu cư trú tập trung tại bản tái định cư Văng Môn, xã Nga My, tỉnh Nghệ An với hơn 100 hộ, gần 350 nhân khẩu.

Bản Na Ngân (xã Nga My, tỉnh Nghệ An) có 155 hộ với gần 740 nhân khẩu, đều là dân tộc Thái. Bản nằm biệt lập giữa đại ngàn Pù Huống, cách trung tâm xã hơn 20km bằng con đường đất độc đạo. 

Ngày 14/5, ông Lê Viết Quý, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Kỳ (Nghệ An) cho biết, chính quyền địa phương đã di dời khẩn cấp 12 hộ dân với 40 khẩu tại khối 1, xã Tân Kỳ (đoạn Km270+900, Quốc lộ 15A) để đảm bảo an toàn tính mạng trước tình trạng sạt lở đất nghiêm trọng.

Ngày 9/5, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Nga My (Nghệ An) tổ chức Lễ đón nhận Chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia “Lễ đón tiếng sấm của người Ơ Đu” và kỷ niệm 20 năm thành lập bản tái định cư Văng Môn - nơi sinh sống tập trung đông dân cư nhất của đồng bào Ơ Đu trên địa bàn tỉnh.

Theo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hiện các địa phương bị thiệt hại bởi dông lốc, mưa đá, gió giật mạnh đã chỉ đạo các lực lượng chức năng hỗ trợ, giúp đỡ người dân khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định sản xuất và đời sống. đồng thời thăm hỏi, động viên người bị thương và tiếp tục rà soát, thống kê, đánh giá thiệt hại.

Giữa không gian núi rừng miền Tây Nghệ An, khi mùa vụ tạm khép lại, tiếng cười nói lại rộn ràng trên những bãi đất trống. Ở đó, trò chơi dân gian Tó mặng - bắn hạt mặng bằng ngón tay, ngón chân trúng đến điểm đích không chỉ mang đến niềm vui mà còn là sợi dây kết nối cộng đồng, lưu giữ bản sắc văn hóa của đồng bào Thái qua bao thế hệ.

Ngày 29/4, ông Lô Văn Thái, Chủ tịch UBND xã Chiêu Lưu (Nghệ An), cho biết vào khoảng 17 giờ ngày 28/4, trên địa bàn xã xảy ra gió lốc kèm mưa lớn, làm nhà của 40 hộ dân tại 6 bản bị tốc mái, nhiều tài sản bị hư hỏng.

Giữa trùng điệp núi rừng miền Tây Nghệ An, nơi những cánh rừng nguyên sinh còn nguyên vẻ hoang sơ hiếm có, thác Cành Lình hiện lên như một biểu tượng hùng vĩ. Không chỉ là điểm đến của những người đam mê khám phá, nơi đây còn là “mạch sống” của cả một thung lũng rộng lớn dưới chân núi Pù Huột, đồng thời góp phần duy trì sự cân bằng sinh thái của Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống - một trong những vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An.

Ngày hội bầu cử 15/3 đang đến gần, các tỉnh Lâm Đồng, Vĩnh Long, Nghệ An đã có những cách làm mới nhằm nâng cao hiệu quả điều hành và đảm bảo an toàn cho ngày hội non sông.

Giữa núi rừng biên giới, khi màn đêm buông xuống cũng là lúc lớp học đặc biệt bắt đầu. Ở bản Piêng Vai, xã Mỹ Lý (tỉnh Nghệ An), nhiều phụ nữ dân tộc Mông lần đầu tiên cầm bút, học ghép vần, viết tên mình. Từ lớp xóa mù chữ do Đồn Biên phòng Mỹ Lý phối hợp tổ chức, con chữ đang dần thắp sáng cuộc sống nơi phên dậu Tổ quốc.

Cứ vào cuối tháng 10 âm lịch hằng năm, khi bắt đầu vụ thu hoạch lúa nương cuối cùng trong năm là lúc phụ nữ trong bản Na Ngân chuẩn bị nguyên liệu làm bánh chưng đen.