Theo y học cổ truyền, cây sa nhân (hay còn được gọi là súc sa mật) là cây thuốc quý, có tác dụng trong việc hành khí, giúp điều trung, hòa vị, kích thích tiêu hóa.... Ngoài công dụng làm dược liệu, cây sa nhân còn dùng chiết xuất tinh dầu làm hương liệu gia vị thực phẩm, nước hoa, dầu gội….
Chỉ vài năm trước đây, thôn Cán Hồ, xã Tung Chung Phố đất còn bỏ hoang hóa để cỏ dại mọc thì nay nơi đây bạt ngàn màu xanh của những tán cây sa nhân núp bóng dưới những cây thân gỗ to lực lưỡng vươn mình giữa đại ngàn. Cùng với đó, nhiều ngôi nhà khang trang đã và đang được xây dựng, tất cả được làm từ tiền bán quả sa nhân.
Cây sa nhân - Ảnh: TTXVN Đến thăm gia đình ông Phào Seo Phà, dân tộc Mông, là hộ tiên phong trồng cây sa nhân, nhiều người không khỏi ngỡ ngàng trước căn nhà được xây mới với nhiều tiện nghi hiện đại như máy giặt, ti vi, tủ lạnh. Chia sẻ về quá trình “bén duyên” với cây sa nhân ông Phà cho biết, trước kia gia đình ông rất nghèo, cơm không đủ mà ăn. Ông phải sang Trung Quốc bốc vác thuê nhưng cũng chẳng ăn thua, được đồng nào cũng hết đồng đấy vì ở nhà có đến mấy cái miệng ăn.
Nhận thấy người dân vùng biên Trung Quốc trồng rất nhiều sa nhân mà cho thu hoạch cao nên ông Phà đã bỏ công việc bốc vác rồi vay mượn tiền anh em mua giống sa nhân về trồng. Xuất phát điểm với gần 1.000 gốc sa nhân, qua hơn 2 tháng trồng tỉ lệ cây sống đạt trên 90%. Nhận thấy vùng đất này rất thích hợp với cây sa nhân ông đã quyết định mở rộng diện tích loại cây trồng này. Sau hơn 4 năm gia đình ông đã phát triển được trên 5.000 gốc sa nhân dưới tán rừng và cho thu hoạch ổn định, thu nhập trên 200 triệu đồng/năm. Từ hiệu quả bước đầu, đến nay gia đình lại tiếp tục trồng thêm 7.000 gốc sa nhân nữa.
Nhờ cây sa nhân mà từ một hộ nghèo trong thôn, gia đình ông Phà đã thoát nghèo, xây được ngôi nhà khang trang và mua sắm được nhiều vật dụng sinh hoạt có giá trị cho gia đình. Theo ông Phà, so với các loại cây trồng khác, trồng cây sa nhân không phải làm cỏ mà chỉ phải bón phân một lần duy nhất vào lúc mới trồng, nên ít tốn chi phí đầu tư, hiệu quả kinh tế cao.
Chỉ tay vào những cụm sa nhân sum suê, dưới gốc chi chít màu hoa trắng, ông Phà phấn khởi khoe: “Năm nay thời tiết thuận lợi sa nhân ra sai hoa, theo như kinh nghiệm trồng sa nhân của tôi thì cuối năm nay cứ đà này được mùa gia đình sẽ có thêm một khoản tiền không nhỏ từ cây sa nhân”.
Từ mô hình của gia đình ông Phà, đến nay, nhiều hộ gia đình ở thôn Cán Hồ đã mạnh dạn nhân giống và trồng sa nhân với diện tích trên 10ha, tất cả đều phát triển tốt đem về thu nhập cao cho nhiều gia đình. Cụ thể như gia đình anh Thào Seo Dế, thôn Vả Thàng, xã Tung Trung Phố năm 2013 đã cải tạo lại hơn 1ha đất đồi để trồng cây sa nhân xen với đồi mỡ, keo. Tới đầu năm 2017 gia đình anh thu hoạch được vụ đầu tiên thu về gần 100 triệu đồng.
“Nhờ loại cây này, kinh tế gia đình tôi giờ đây cũng đã cải thiện không nhỏ, tôi có thể cho các cháu đi học đầy đủ, gia đình cũng sắm được những vật dụng cần thiết phục vụ cho nông nghiệp. Ngoài thu về với số tiền gần trăm triệu đồng từ sa nhân thời gian tới gia đình còn cho thu hoạch một khoản nhỏ từ cây mỡ. Sắp tới, tôi sẽ tiếp tục đầu tư mở rộng thêm diện tích cây sa nhân và có thể gắn bó lâu dài với loại cây này”, anh Dế chia sẻ.
Góp phần bảo vệ rừng
Ông Hầu Suýnh Củi, Chủ tịch UBND xã Tung Chung Phố cho biết, cây sa nhân dễ trồng, phù hợp với điều kiện đất đai, thổ nhưỡng, khí hậu cũng như tập quán canh tác của đồng bào dân tộc thiểu số. Cây sinh trưởng tốt mà không cần phải tốn nhiều thời gian chăm sóc, phân bón, thuốc men,… mà vẫn đem lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân.
Sa nhân nhìn hình dáng bên ngoài nhiều người có thể nhận nhầm là cây thảo quả bởi màu sắc lá và thân cây gần như giống nhau. Nhưng cây thảo quả khả năng chịu hạn kém, dễ trồng ở nơi có độ cao trên 1.500m còn cây sa nhân có thể trồng ở độ cao trên 1000m. Cây trồng sau 2-3 năm bắt đầu cho thu hoạch và rễ cây lan tới đâu thì diện tích trồng tự được mở rộng tới đó. Ở Tung Chung Phố, từ năm 2013 với diện tích hơn 1ha ban đầu, hiện nay trên địa bàn xã đã mở rộng được hơn 10 ha sa nhân. Mỗi năm cho thu hoạch 2 lần với giá cả ổn định, dao động từ 40.000- 50.000 đồng/kg tươi hay 200.000- 250.000 đồng/kg khô, bình quân một năm người dân sẽ có thu nhập từ 50 - 60 triệu đồng/1ha sa nhân.
Ông Củi cho biết thêm, ngoài hiệu quả kinh tế, cây sa nhân trồng dưới tán rừng còn giúp chống rửa trôi và xói mòn đất, góp phần bảo vệ tài nguyên rừng. Ngoài ra việc trồng xen kẽ loại cây này còn có tác dụng cải tạo, tăng độ phì nhiêu cho đất, tăng hệ số sử dụng đất lâm nghiệp một cách bền vững cho mảnh đất quanh năm “khát” nước này. Là địa phương có nhiều cánh rừng khá lớn, tận dụng những tán rừng tự nhiên, người dân xã Tung Chung Phố đã đưa cây sa nhân vào trồng, bước đầu cho thấy hiệu quả kinh tế từ loài cây này.
Ông Phạm Xuân Thịnh, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Mường Khương cho biết, cây Sa nhân không chỉ phát triển mạnh ở xã Tung Chung Phố mà giờ đây đã trở thành cây thế mạnh của toàn huyện Mường Khương. Hiện tại, diện tích cây sa nhân trồng tập trung ở các xã vùng cao như xã Phìn Ngan (60 ha), Nậm Chảy (40 ha) trên diện tích rừng trồng và rừng tái sinh ở một số thôn bản. Vài năm nữa khi sa nhân cho thu hoạch sẽ mang lại lợi nhuận không nhỏ, giúp người dân thoát nghèo, vươn lên làm giàu. Hiện ngành nông nghiệp huyện Mường Khương khuyến khích đồng bào mở rộng diện tích trồng Sa nhân để tăng thu nhập, mở ra hướng sinh kế lâu dài./.
Bạn đọc hỏi: Tôi là thầy giáo 48 tuổi, đã đóng BHXH bắt buộc 25 năm 5 tháng, trong đó có 8 năm công tác ở vùng đặc biệt khó khăn. Do sức khỏe không ổn định nên tôi muốn nghỉ việc để chuyển sang công việc khác. Xin hỏi, nếu không đóng tiếp BHXH thì đợi đến năm 62 tuổi mới nhận được lương hưu, thì mức lương hưu hằng tháng được tính như thế nào? Thời gian công tác ở vùng đặc biệt khó khăn là 8 năm có được tính để nghỉ hưu sớm hay không?
Tại các xã miền núi tỉnh Quảng Ngãi - nơi quy tụ đồng bào của 44 dân tộc thiểu số cùng chung sống, rào cản ngôn ngữ từng là khó khăn lớn trong công tác tiếp xúc, giải quyết công việc của đội ngũ cán bộ, chiến sĩ và giáo viên công tác tại cơ sở.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong dạy học, tỉnh Điện Biên đang từng bước xây dựng môi trường giáo dục số. Công nghệ không chỉ làm cho bài học trực quan, sinh động hơn mà còn hỗ trợ đổi mới phương pháp giảng dạy và công tác quản lý nhà trường. Ghi nhận tại Trường Tiểu học và THCS Mường Thanh, phường Mường Thanh.
Ngành nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng đang chuyển dịch mạnh mẽ hoạt động sản xuất gắn với chất lượng, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường, đặc biệt là thị trường xuất khẩu.
Ngày 28/9, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Bộ Quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường mạng và các quy định của pháp luật về quản lý, cung cấp, sử dụng thông tin trên mạng năm 2026.
Giảm nghèo cho đồng bào dân tộc thiểu số cần tạo sinh kế, đào tạo nghề, kết nối thị trường và đầu tư hạ tầng. Chính quyền, người có uy tín, tổ chức tôn giáo, hội đoàn hỗ trợ để người dân phát triển sản xuất, tăng thu nhập tại quê hương.
Gà sáu ngón là con nuôi bản địa quý đã gắn bó lâu đời với người dân xã Mẫu Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Đây là giống gà có giá trị dinh dưỡng và đem lại thu nhập cao, được bà con dân tộc Dao, Tày, Nùng nuôi rải rác ở vùng núi cao Mẫu Sơn.
UBND thành phố Huế thông tin, thành phố triển khai thí điểm dạy và học môn ngoại ngữ 1, 2 tiếng Lào tại các trường phổ thông biên giới tiếp giáp với Lào năm học 2026-2027.
Bộ đội Biên phòng Nghệ An đang mở thêm một kênh tiếp nhận thông tin nhanh chóng, thuận tiện và bảo mật cho người dân vùng biên với mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh”.
Mô hình “Bình dân học vụ số” tại Hoành Mô đang mang lại những kết quả thực chất, giúp người dân vùng cao biên giới chủ động tiếp cận công nghệ và biết cách tự bảo vệ mình trên môi trường số.
Mô hình trồng ổi không hạt của gia đình anh Nguyễn Văn Thắng là một trong những mô hình sản xuất tiên phong, có hiệu quả của nông dân khu vực miền Tây Nghệ An.
Không chỉ thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới, những người lính Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô, thành phố Quảng Ninh còn tích cực đồng hành cùng người dân trong chuyển đổi số.
Ngày 18/9, Hội đồng đánh giá các mô hình thử nghiệm có kiểm soát sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số triển khai thử nghiệm trên địa bàn tỉnh Lai Châu năm 2026 tổ chức phiên họp nhằm đánh giá kết quả triển khai các mô hình thử nghiệm.
Sau sự việc cơ sở đốt than củi gây ô nhiễm, xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai rà soát toàn bộ 15 cơ sở sản xuất than củi quế, siết chặt quản lý đất đai, xây dựng và môi trường; yêu cầu hoàn thiện thủ tục pháp lý, hệ thống xử lý khí thải trước khi hoạt động trở lại.
Tuyến đường sắt Bắc - Nam qua địa bàn tỉnh Lâm Đồng dài gần 175 km, giữ vai trò huyết mạch trong vận chuyển hành khách, hàng hóa, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Ở vùng biên giới Nà Hỳ, tỉnh Điện Biên, nơi điều kiện tiếp cận công nghệ của người dân còn hạn chế, những người lính Đồn Biên phòng Nậm Nhừ đang tìm cách đưa thông tin chính thống và kỹ năng số đến gần hơn với từng bản làng. Từ những chiếc điện thoại, mã QR đến loa truyền thanh di động, họ đang trở thành những “người lính truyền thông số”, giúp bà con chủ động hơn trong tiếp cận thông tin và bảo vệ mình trên không gian mạng.
Thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, năm học 2026-2027, hệ thống trường học trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk bước vào giai đoạn vận hành theo mô hình mới. Toàn tỉnh giảm 642/1.267 cơ sở giáo dục, tương đương 50,7%. Quy mô mạng lưới thay đổi kéo theo những thay đổi lớn về tổ chức, đội ngũ và phương thức quản lý. Những ngày đầu vận hành cho thấy, các trường cơ bản bảo đảm việc dạy và học; đồng thời bắt đầu nhận diện những thuận lợi, khó khăn và từng bước điều chỉnh cách quản trị để phù hợp với mô hình mới.
