Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định nhiệm vụ xóa đói giảm nghèo luôn là mối quan tâm hàng đầu của Đảng, Nhà nước và công tác này đã không ngừng đạt được nhiều tiến bộ trong các năm qua, được quốc tế ghi nhận. Thủ tướng cho biết, theo tiêu chí cũ, từ 1993, Việt Nam còn 58% hộ nghèo thì đến 2015, giảm còn 4,45%, nếu theo chuẩn nghèo đa chiều tỷ lệ này tương đương với 9,92%, đây là thành tích lớn trong chỉ đạo, điều hành. Việt Nam đã về đích trước mục tiêu thiên niên kỷ của Liên Hợp quốc trong bối cảnh toàn thế giới hiện vẫn còn trên 1 tỷ người nghèo, chủ yếu là ở vùng nông thôn 78%.
Theo Thủ tướng, bài học kinh nghiệm trong vấn đề này rất nhiều nhưng tựu chung lại là sự quan tâm, vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể; sự tài trợ, giúp đỡ của các tổ chức quốc tế nhất là UNDP và Worldbank. Bên cạnh đó là sự chủ động, ý chí vươn lên thoát nghèo của chính những người nghèo.
Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhiệt liệt biểu dương, đánh giá cao các cấp, các ngành, đồng bào chiến sỹ cả nước, các nhà hảo tâm, doanh nghiệp; các tổ chức quốc tế đã bảo trợ, dành công sức cho công tác giảm nghèo ở Việt Nam.
Phân tích những hạn chế, tồn tại của vấn đề này, Thủ tướng đánh giá, giảm nghèo còn chưa vững chắc, nguy cơ tái nghèo còn cao. Cả nước hiện vẫn còn 41 huyện có tỷ lệ nghèo trên 50%; thu nhập của đồng bào dân tộc thiểu số chỉ bằng 1/6 mức thu nhập chung của cả nước. Bên cạnh đó, một số địa phương vận dụng chưa sáng tạo, hiệu quả các chương trình của trung ương liên quan đến giảm nghèo; một số vùng vẫn còn tồn tại những tập tục lạc hậu, gây trở ngại cho công tác giảm nghèo. Ngoài ra, chính sách, sự chỉ đạo, phối hợp giữa các nguồn lực còn phân tán. Đáng chú ý, Thủ tướng cũng phê phán tình trạng “kê khai nhầm chỗ” trong việc xác nhận hộ nghèo, vẫn còn việc xác nhận hộ nghèo luân phiên, thậm chí cán bộ có thu nhập lại được kê khai hộ nghèo để hưởng lợi.
Thủ tướng nêu rõ, Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 12 đã xác định mục tiêu phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo cả nước bình quân từ 1 đến 1,5%/năm theo chuẩn nghèo đa chiều; tập trung vào vùng khó khăn, vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số đi đôi với các giải pháp khuyến khích hộ nghèo vươn lên thoát nghèo bền vững. Vì vậy, việc thực hiện tốt Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, thực hiện mục tiêu phát triển bền vững theo chương trình nghị sự 2030 của Liên Hợp quốc liên quan đến công tác giảm nghèo đòi hỏi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phải có sự đoàn kết nhất trí cao; đồng lòng nỗ lực phấn đấu cao nhất để đạt các mục tiêu đề ra.
Nhấn mạnh cái gốc của vấn đề chính là nâng cao dân trí, năng lực của người dân hướng đến thoát nghèo bền vững, Thủ tướng yêu cầu Ban Chỉ đạo Trung ương và các bộ ngành tiếp tục hoàn thiện chính sách pháp luật giảm nghèo theo hướng phân cấp mạnh mẽ đến tận huyện, xã để phối hợp, lồng ghép trong việc thực hiện các chương trình tổng thể phát triển kinh tế-xã hội ở địa phương.
Thủ tướng kêu gọi các hộ gia đình, doanh nghiệp, nhân dân, cơ quan, đoàn thể, các tổ chức quốc tế tiếp tục phát huy trách nhiệm xã hội, phát huy truyền thống “lá lành đùm lá rách” tốt đẹp của dân tộc để ngày càng gây dựng được nhiều hơn các quỹ hỗ trợ người nghèo; tiếp tục các hoạt động hỗ trợ, cưu mang, đỡ đầu các bản, làng, xã, hộ nghèo, gia đình, cá nhân có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn để từng bước vươn lên thoát nghèo.
