Chủ nhân của ý tưởng sáng chế thùng rác thông minh là chị Mã Thị Linh Thương, Bí thư Đoàn thanh niên phường Bình Minh. Tại Lễ phát động Tuổi trẻ Lào Cai nói không với rác vừa được tổ chức tại thành phố Lào Cai, giới thiệu về sự ra đời của thùng rác thông minh, chị Thương cho biết: Ý tưởng này xuất phát từ quá trình đoàn viên, thanh niên của phường thực hiện công trình lắp đặt thùng rác và trồng cây hoa, tạo cảnh quan trên các tuyến đường thuộc địa bàn phường Bình Minh. Sau một thời gian lắp đặt, những thùng rác này dần xuất hiện những bất cập. Cây hoa sau khi được trồng thường xuyên khô héo vì không có nước trong khi thùng rác lại bị ứ đọng nước mưa, nước rác gây ra mùi hôi rất khó chịu. Từ thực tế đó, chúng tôi nghĩ tại sao không tận dụng nước đọng trong thùng rác để chăm sóc cây hoa, cây cảnh, đồng thời cũng giảm được số lần phải tưới nước cho cây và dọn dẹp thùng rác.
Biết nhiều nơi có công nghệ chuyển đổi rác thải sang những chất có ích để bón cho cây trồng, chị Thương nảy ra ý tưởng làm thùng rác thông minh và bàn bạc với đơn vị kết nghĩa là Đoàn thanh niên Phân hiệu Đại học Thái Nguyên để nhờ giúp đỡ về mặt công nghệ. Đồng thời, chị tiến hành khảo sát thực tế để xây dựng kế hoạch về các địa điểm đặt thùng rác thông minh sao cho hợp lý, ưu tiên các ngõ nhỏ nơi xe rác ít đi qua và các nhà văn hóa, tổ dân phố.
Sau thời gian nghiên cứu và chuẩn bị, đến tháng 3/2019, Đoàn thanh niên phường Bình Minh kết hợp với Đoàn thanh niên Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Lào Cai đã cho ra mắt sản phẩm thùng rác thông minh với nhiều tiện ích vượt trội so với thùng rác thông thường.
"Thùng rác thông minh sử dụng cơ chế lọc cơ học và sinh học. Nước thải từ rác được lọc qua 5 lớp cơ học như: Đất sét, cát, sỏi… sau đó sẽ được xử lý bằng các chế phẩm sinh học, lên men vi sinh như dung dịch EM để tạo thành các chất hữu ích bón cho cây trồng, đồng thời khử mùi giữ trong lành cho môi trường”, chị Lưu Thị Cúc, giảng viên Khoa Nông - Lâm, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Lào Cai, người đồng sáng chế chia sẻ về sản phẩm. Chị Lưu Thị Cúc cho biết thêm, mùi hôi thối ở mọi thùng rác đều xuất phát từ nước thải từ rác. Mô hình này có hai mục đích, một là xử lý nước rỉ rác giảm mùi hôi thối, giảm nơi sản sinh ra mầm bệnh, bảo vệ môi trường, hai là tuần hoàn tài nguyên nước trở thành phân bón cho cây.
Thùng rác được thiết kế bọc tôn, dán lô gô của Đoàn phường. Hai bên hông thùng rác được thiết kế thêm lốp xe cao su đã được sơn vẽ bằng những màu sắc bắt mắt để trồng cây. Do được thiết kế bằng tôn nên thùng rất chắc, bền, không dễ vỡ như thùng rác nhựa, có thể sử dụng lâu dài. Ngoài ra, cây hoa sau khi được cung cấp chất dinh dưỡng, lớn lên có thể mang đến địa điểm khác trồng để tạo cảnh quan.
Trong thời gian thí điểm sử dụng, thùng rác thông minh đã được lựa chọn đặt tại một số tổ dân phố trên địa bàn phường Bình Minh và nhận được nhiều sự chú ý của người dân. Đa phần dân cư ở các địa điểm đặt thùng rác thông minh đều tỏ rõ sự thích thú với những ưu điểm mà sản phẩm này mang đến, cũng như việc tận dụng nguồn rác thải để bón cho cây trồng, khử được mùi hôi gây khó chịu, góp phần tạo cảnh quan đẹp cho khu dân cư. "Quá trình sử dụng rất thuận tiện, có 2 ngăn riêng biệt để phân loại rác hữu cơ và vô cơ. Điều đặc biệt nhất ở thùng rác thông minh này là hạn chế được tối đa mùi khó chịu ảnh hưởng đến môi trường xung quanh", bà Phạm Thị Mai ở khu dân cư số 2, phường Bình Minh, nhận xét.
Chị Thương cho biết, khi hoàn thiện, một thùng rác thông minh có giá thành khoảng 2 triệu đồng. Trong thời gian tới, sau khi có đánh giá về việc thí điểm sử dụng thùng rác thông minh, Đảng ủy, UBND phường Bình Minh sẽ nhân rộng mô hình trên các tuyến phố văn minh và tuyến phố kiểu mẫu trong địa bàn phường và thành phố, đồng thời cải tiến thêm nhiều tính năng hữu ích phù hợp hơn với người dân trong quá trình sử dụng.
Hương Thu
