Bên cạnh công tác điều trị cai nghiện ma túy, Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Đắk Lắk đang từng bước chuyển trọng tâm sang hỗ trợ phục hồi toàn diện cho học viên. Các lớp xóa mù chữ, chương trình giáo dục, dạy nghề và hoạt động sinh hoạt tập thể được triển khai đồng bộ, góp phần giúp học viên thay đổi nhận thức, hạn chế tái nghiện và tự tin tái hòa nhập cộng đồng.
Con chữ mở lối về
Giữa không gian khép kín của Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Đắk Lắk, một lớp học xóa mù chữ nhỏ nhưng mang ý nghĩa đặc biệt đang được duy trì cho 22 học viên chưa biết đọc, viết hoặc hạn chế về kiến thức văn hóa cơ bản. Lớp học đầu tiên được tổ chức tại cơ sở không chỉ thực hiện nhiệm vụ truyền đạt tri thức, mà còn mở ra cánh cửa mới cho những người từng lầm lỡ.
Trong phòng học giản dị, các học viên ở nhiều độ tuổi khác nhau ngồi ngay ngắn bên bàn, cẩn thận cầm bút, tập viết từng nét chữ. Sự rụt rè ban đầu dần được thay thế bằng ánh mắt chăm chú, niềm vui hiện rõ khi viết được một từ trọn vẹn. Với họ, những điều tưởng chừng rất đỗi bình thường ấy lại là thành quả của quá trình nỗ lực không ngừng.
Giáo viên tận tình dạy chữ cho học viên.
Anh N.V.A, một học viên tham gia lớp học cho biết, do hoàn cảnh gia đình khó khăn, trước đây anh không được đi học, thiếu kiến thức cơ bản nên luôn mặc cảm, tự ti. Được học chữ giúp anh cảm thấy bớt thiệt thòi; sau này khi làm giấy tờ, tìm việc làm cũng thuận lợi hơn. Anh A bày tỏ sự vui mừng khi được thầy cô tận tình hướng dẫn.
Không chỉ riêng anh A, nhiều học viên khác cũng tìm thấy niềm tin mới từ lớp học xóa mù chữ. Anh N.V.B chia sẻ, việc học chữ giúp anh thêm tự tin, tin rằng bản thân vẫn còn cơ hội để thay đổi. Anh mong muốn sau khóa học sẽ biết đọc, viết, hòa nhập cộng đồng và có một cuộc sống mới ý nghĩa hơn.
Lớp xóa mù chữ được tổ chức trên cơ sở phối hợp giữa Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Đắk Lắk với Đảng ủy, UBND xã Tân Tiến và các trường tiểu học trên địa bàn. Các nhà trường cử giáo viên tiểu học phối hợp cùng cán bộ của cơ sở trực tiếp giảng dạy cho học viên. Chương trình học được xây dựng linh hoạt, phù hợp với đặc thù học viên không đồng đều về độ tuổi, trình độ; tập trung vào các nội dung Toán và Tiếng Việt lớp 1, lớp 2, mỗi tuần học từ 2 đến 3 buổi. Việc giảng dạy không đặt nặng thành tích mà chú trọng giúp học viên nắm vững kỹ năng đọc, viết, tính toán cơ bản, phục vụ thiết thực cho cuộc sống.
Giáo viên tận tình dạy chữ cho học viên.
Thầy Nguyễn Đình Ngọc, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lê Thị Hồng Gấm (xã Tân Tiến), đơn vị phối hợp giảng dạy cho biết, nhà trường xây dựng chương trình, giáo án phù hợp năng lực của từng học viên. "Qua thời gian triển khai, chúng tôi nhận thấy học viên rất ham học, có ý thức tốt. Cùng với sự quan tâm, hỗ trợ của cán bộ cơ sở, tôi tin rằng, sau khóa học, các học viên sẽ nắm được những kỹ năng cơ bản biết đọc, viết và tính toán để phục vụ cuộc sống sau này", thầy Ngọc chia sẻ.
Vượt lên giá trị tri thức, lớp học xóa mù chữ còn là không gian giáo dục nhân cách, rèn luyện tính kiên trì và kỷ luật. Mỗi con chữ được viết ra cũng là một bước tiến nhỏ nhưng bền bỉ trên hành trình làm lại cuộc đời của học viên.
Nhiều biện pháp hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng
Học viên cai nghiện ma tuý thực hiện chế biến hạt điều.
Cùng với lớp học xóa mù chữ, Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Đắk Lắk đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hỗ trợ học viên phục hồi và tái hòa nhập cộng đồng. Hiện, cơ sở quản lý khoảng 600 học viên, chủ yếu trong độ tuổi lao động từ 20 đến 50 tuổi; trong đó có nhiều học viên là người dân tộc thiểu số...
Trong thời gian cai nghiện, học viên được tham gia học tập chính trị, pháp luật, giáo dục kỹ năng sống; rèn luyện điều lệnh, đội ngũ và sinh hoạt tập thể theo nề nếp kỷ luật. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao được tổ chức thường xuyên nhằm nâng cao thể chất, ổn định tâm lý, hình thành lối sống lành mạnh, tích cực. Đặc biệt, công tác dạy nghề được xác định là giải pháp then chốt nhằm hạn chế tái nghiện. Nhiều lớp nghề phù hợp với điều kiện thực tế và nhu cầu xã hội được mở như đan ghế mây, làm hạt điều, chế biến cà phê, nghề mộc, may mặc, nấu ăn… Qua đó, học viên được trang bị kỹ năng nghề nghiệp, tạo sinh kế ổn định khi trở về địa phương.
Học viên cai nghiện ma tuý học nghề đan ghế mây.
Em L.H.T (25 tuổi) cho biết, việc được học nghề đan ghế mây giúp em có thêm niềm tin vào tương lai. Có nghề trong tay, em hy vọng bản thân sẽ không quay lại con đường cũ và mong các bạn trẻ không thử ma túy dù chỉ một lần.
Theo Trung tá Đặng Trung Kiên, Phó Trưởng Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Đắk Lắk, đa số học viên tại cơ sở còn trẻ, trong đó lực lượng thanh niên là người dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ cao. Qua nắm bắt tâm tư, nhiều em chỉ vì một lần sa ngã mà dần lún sâu. Việc tổ chức các lớp học chữ, dạy nghề giúp học viên tiếp cận thông tin, hiểu chính sách, pháp luật, có cơ hội tạo sinh kế; đây là yếu tố quan trọng để hạn chế tái nghiện và tự tin tái hòa nhập cộng đồng.
Thực tiễn cho thấy, công tác cai nghiện chỉ thực sự hiệu quả khi gắn với phục hồi toàn diện. Những nỗ lực của Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Đắk Lắk đang tạo nền tảng giúp học viên từng bước thay đổi nhận thức, hành vi và lối sống, qua đó mở ra cơ hội để những người từng lầm lỡ làm lại cuộc đời bằng chính nghị lực của mình./.
