Trao truyền câu hát dân ca của người Dao

Trao truyền câu hát dân ca của người Dao
Bản Khe Đát nằm ở đèo Thao, là nơi sinh sống của hơn 90 hộ dân tộc Dao quần trắng. Bị chia cắt bởi hai con sông Hồng và sông Chảy, bao đời đồng bào sống biệt lập nhưng vẫn không ngăn nổi ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường. Đời sống của hơn 300 người dân trong bản đã khá hơn trước rất nhiều, song nhiều giá trị văn hóa cha ông trao truyền đã dần mai một. 

Trăn trở và tiếc nuối, người dân bản Khe Đát quyết tâm tìm cách khôi phục và gìn giữ những giá trị văn hóa của dân tộc. Người khởi xướng và “giữ lửa” cho phong trào ấy là ông Đặng Hồng Quân - người cựu chiến binh, Chủ tịch hội đồng bản Khe Đát, người có uy tín của xã Tân Đồng.

Là người Dao, từ khi còn nhỏ, ông Đặng Hồng Quân đã gắn bó, đắm chìm trong những làn điệu dân ca, những câu hát giao duyên truyền thống của dân tộc mình. Ông luôn trăn trở phải làm thế nào để những làn điệu hát giao duyên được coi là hồn cốt, là tinh hoa giá trị tinh thần của dân tộc không bị mai một, có thể tiếp tục truyền nối cho các thế hệ mai sau.

Trao truyền câu hát dân ca của người Dao ảnh 1
Ông Đặng Hồng Quân dạy các làn điệu giao duyên của dân tộc Dao cho con em đồng bào tại địa phương. Ảnh: Thế Duyệt/TTXVN
Ông Quân đã dày công sưu tầm, ghi chép, phát triển bằng việc đặt các ca từ mới để những làn điệu của núi rừng không bị lãng quên, khi mà lớp trẻ hiện nay không còn mấy người biết hát, lũ trẻ lớn lên đã không còn biết nói đúng tiếng mẹ đẻ của dân tộc mình. Ông nung nấu quyết tâm mở lớp học để dạy tiếng Dao và hát những làn điệu dân ca truyền thống của người Dao quần trắng. Lớp học tiếng Dao và những làn điệu giao duyên của người Dao đã ra đời tại chính ngôi nhà sàn của ông.

Hơn 2 năm nay, từng làn điệu, từng câu hát, từng lời ca luyến láy đã được ông Quân tỉ mỉ biên soạn, hướng dẫn và trực tiếp dạy cho người dân trong làng. Mỗi buổi tối, hàng chục thành viên bản Khe Đát tập trung dưới ánh điện nhà sàn, cùng cất lên những câu hát giao duyên đằm thắm của người Dao. Cuộc sống với bao nỗi lo toan như tan biến, nhường chỗ cho những niềm say mê và tự hào về một thứ vốn quý của cha ông đang được hồi sinh.

Lớp học ban đầu chỉ có 4 - 5 người rồi cứ đông dần, có thời điểm lên tới 30-40 người, thuộc đủ mọi thành phần, lứa tuổi. Ông Quân mở lớp học hoàn toàn miễn phí, bởi theo ông khi lũ trẻ luyến láy được đúng các làn điệu, hát và hiểu được ý nghĩa những lời hát bằng thứ tiếng mẹ đẻ người Dao, tức là khi ấy, thứ “báu vật” ngàn đời người Dao trao truyền đã được tiếp nối và đối với ông Quân thì đó đã là món quà quý giá nhất. 

Từ khi lớp học hình thành, đã có hàng trăm người dân đồng bào dân tộc Dao quần trắng trong thôn Khe Đát và một số vùng lân cận có thể nói, hát được những bài hát giao duyên bằng tiếng mẹ đẻ của mình. Những hoạt động hiệu quả, thiết thực của lớp học đã góp phần bảo tồn và lưu giữ nét đẹp văn hóa của các dân tộc thiểu số nói chung và đồng bào dân tộc Dao quần trắng ở Trấn Yên nói riêng, làm phong phú thêm đời sống tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số trên mảnh đất Tân Đồng.

Trao truyền câu hát dân ca của người Dao ảnh 2
Lớp học tại nhà của ông Đặng Hồng Quân lúc nào cũng rộn ràng tiếng hát. Ảnh: Thế Duyệt/TTXVN
Ông Quân chia sẻ, cái khó đối với dạy hát tiếng Dao chính là nhiều cháu đã không nói được tiếng mẹ đẻ chính xác. Thời buổi công nghệ thông tin và biết bao nhiêu thứ hấp dẫn khác đã khiến cho không ít trẻ em người Dao đang “mù chữ Dao”.

Đã sắp bước vào cái tuổi “xưa nay hiếm” nhưng với ông Quân niềm trăn trở và bao tâm huyết với “báu vật” của cha ông vẫn chưa hề phai nhạt. Không những chỉ truyền dạy tiếng Dao và những làn điệu giao duyên của người Dao, ông Quân còn sưu tầm, nghiên cứu, phục hồi lại các phong tục, nghi lễ cổ truyền của người Dao quần trắng trong vùng, trong đó có đám cưới người Dao. 
Đinh Hữu Dư

Có thể bạn quan tâm

Giữ mạch nguồn văn hóa Mông ở Điện Biên

Giữ mạch nguồn văn hóa Mông ở Điện Biên

Là một trong ba dân tộc có dân số đông nhất tỉnh Điện Biên, đồng bào Mông sinh sống chủ yếu ở các vùng núi cao và vẫn gìn giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, từ tiếng khèn, trang phục truyền thống, nghề thủ công đến những phong tục, lễ hội. Trong nhịp sống hôm nay, những giá trị ấy đang tiếp tục được trao truyền và phát huy, góp phần làm nên bản sắc văn hóa riêng có của Điện Biên.

Lãnh đạo Cần Thơ thăm, chúc mừng đồng bào Khmer dịp lễ Sene Dolta

Lãnh đạo Cần Thơ thăm, chúc mừng đồng bào Khmer dịp lễ Sene Dolta

Chiều 2/10, nhân dịp lễ Sene Dolta năm 2026 của đồng bào Khmer, đoàn công tác của thành phố Cần Thơ do Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Cần Thơ Đồng Văn Thanh làm trưởng đoàn đến thăm Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Thạnh Phú cùng Chùa Prek On Đớk (Cần Đước) tại xã Nhu Gia.

Giữ hồn văn hóa Tây Nguyên từ những người trẻ

Giữ hồn văn hóa Tây Nguyên từ những người trẻ

Giữa nhịp sống hiện đại, những giai điệu truyền thống ở phía Tây Quảng Ngãi đang được các nghệ sĩ trẻ nỗ lực gìn giữ và truyền lại cho thế hệ mai sau. Từ những buôn làng, âm nhạc đang tiếp tục được trao truyền bằng tình yêu và niềm tự hào văn hóa dân tộc.

Sôi nổi Lễ mừng cơm mới của người Mông vùng cao Púng Luông

Sôi nổi Lễ mừng cơm mới của người Mông vùng cao Púng Luông

Khi những thửa ruộng bậc thang vùng cao khoác lên mình sắc vàng mùa lúa chín, đồng bào Mông xã Púng Luông, Lào Cai lại tưng bừng tổ chức Lễ mừng cơm mới-nghi lễ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, vừa có ý nghĩa tâm linh, vừa là điểm nhấn thu hút du khách trải nghiệm.

Lung linh Lễ hội Ánh sáng biên cương

Lung linh Lễ hội Ánh sáng biên cương

Tối 19/9, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn tổ chức Lễ hội Ánh sáng biên cương lần thứ nhất năm 2026 với chủ đề “Sắc màu xứ Lạng”.

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo động lực phát triển vùng biên

Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Khai hội truyền thống Đền Minh Lương

Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Đặc sắc Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du

Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

'Đánh thức' nếp nhà xưa và các giá trị văn hóa bản địa

Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Thắt chặt tình đoàn kết, hữu nghị giữa nhân dân khu vực biên giới Việt Nam - Lào

Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.