Giữa tầng tầng núi đá và những cánh rừng xanh thẳm của xã Bằng Lang, tỉnh Tuyên Quang, Bản Khun hiện lên như một khoảng lặng dịu dàng của miền sơn cước. Không ồn ào, náo nhiệt, bản làng nhỏ nép mình bên những thửa ruộng bậc thang và dòng suối mát, mang theo vẻ đẹp nguyên sơ cùng nhịp sống chậm rãi hiếm nơi nào còn giữ được.
Con đường dẫn vào Bản Khun quanh co theo triền núi, một bên là màu xanh của rừng già, một bên là ruộng nương trải dài theo thung lũng. Mỗi mùa, nơi đây lại mang một vẻ đẹp riêng. Mùa xuân, sương sớm bảng lảng phủ quanh mái nhà sàn; mùa hè, lúa non phủ xanh khắp triền ruộng; đến mùa thu, cả bản vàng óng trong hương lúa chín. Cảnh sắc ấy tạo nên bức tranh vừa mộc mạc vừa cuốn hút, khiến bất cứ ai ghé qua cũng muốn dừng chân lâu hơn.
Không chỉ có thiên nhiên thơ mộng, Bản Khun còn hấp dẫn bởi sự giao hòa giữa con người với núi rừng. Những ngôi nhà sàn truyền thống của đồng bào Tày, Nùng, Dao và La Chí nằm xen giữa vườn cây, nương ngô. Buổi chiều, khói bếp từ các mái nhà bay lên hòa cùng tiếng suối róc rách và tiếng trẻ nhỏ vui đùa, tạo nên khung cảnh bình yên đậm chất vùng cao.
Điểm đặc biệt của Bản Khun chính là câu chuyện về một “làng du lịch hạnh phúc” - nơi người dân không chỉ làm du lịch để phát triển kinh tế mà còn mong muốn giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống và gìn giữ sự bình yên vốn có của bản làng. Những năm gần đây, nhiều hộ dân mạnh dạn cải tạo nhà sàn làm homestay, mở rộng các hoạt động trải nghiệm để đón khách gần xa.
Sức hút của Bản Khun không chỉ đến từ cảnh sắc nguyên sơ mà còn ở cách người dân gìn giữ văn hóa truyền thống trong phát triển du lịch cộng đồng. Thời gian gần đây, bản làng nhỏ giữa miền sơn cước này đã đón nhiều đoàn khách và tổ chức quốc tế đến tham quan, trải nghiệm. Mới đây, đoàn công tác của Đại sứ quán Thụy Sĩ tại Việt Nam cùng đại diện Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) đã ghé thăm Bản Khun, trải nghiệm đời sống văn hóa, ẩm thực và các hoạt động du lịch cộng đồng của người dân địa phương. Những giá trị mộc mạc, chân thực cùng định hướng phát triển bền vững của Bản Khun được các thành viên trong đoàn đánh giá cao.
Bà Nguyễn Thị Túc, Chủ tịch UBND xã Bằng Lang cho biết: Định hướng phát triển du lịch cộng đồng ở Bản Khun được xây dựng trên nền tảng bảo tồn văn hóa và cảnh quan tự nhiên. Người dân được khuyến khích giữ nguyên kiến trúc nhà sàn, gìn giữ nghề thủ công truyền thống, đồng thời phát huy các giá trị văn hóa dân gian trong sinh hoạt và lễ hội.
Một trong những điểm đến được nhiều du khách yêu thích khi đến Bản Khun là hang Bó Mì. Nằm sâu trong lòng núi, hang động sở hữu hệ thống nhũ đá với nhiều hình thù độc đáo được hình thành qua hàng triệu năm. Không gian trong hang mát lạnh quanh năm, gắn với những câu chuyện truyền miệng của người dân địa phương về nguồn nước và sự che chở của núi rừng.
Ngoài khám phá thiên nhiên, du khách còn có cơ hội hòa mình vào đời sống văn hóa của người dân bản địa. Buổi tối, trong không gian nhà sàn ấm cúng, tiếng đàn tính vang lên hòa cùng làn điệu Then sâu lắng tạo nên nét đặc trưng khó quên. Những điệu múa truyền thống, lễ cúng thần rừng, lễ mừng cơm mới hay nghi lễ cấp sắc vẫn được bà con gìn giữ như một phần linh hồn của bản làng.
Người dân Bản Khun cũng mang đến cho du khách nhiều trải nghiệm gần gũi với cuộc sống miền núi. Du khách có thể cùng bà con xuống ruộng cấy lúa, thu hoạch nông sản, nướng cá suối bên bếp lửa hay học cách đan quẩy tấu, dệt thổ cẩm. Những hoạt động giản dị ấy lại trở thành điều khiến nhiều người nhớ nhất sau chuyến đi.
Ẩm thực nơi đây mang hương vị riêng của núi rừng. Mâm cơm của người dân bản thường có xôi ngũ sắc, gà đồi, rau rừng, cá suối nướng, thịt lợn bản và chén rượu ngô thơm nồng. Tất cả đều được chế biến từ nguyên liệu do chính người dân nuôi trồng, giữ được vị mộc mạc và đậm đà.
Điều níu chân du khách ở Bản Khun không chỉ nằm ở phong cảnh đẹp hay những trải nghiệm mới lạ, mà còn ở sự chân thành, hiếu khách của người dân. Nhiều du khách sau khi rời đi vẫn nhớ mãi cảm giác thức dậy trong căn nhà sàn giữa núi rừng, lắng nghe tiếng chim hót đầu ngày và tận hưởng bầu không khí trong lành của miền cao.
Giữa nhịp sống hiện đại ngày càng hối hả, Bản Khun giống như một miền ký ức còn nguyên nét mộc mạc của núi rừng Đông Bắc. Bản làng nhỏ đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch cộng đồng của tỉnh Tuyên Quang, không bằng những công trình hào nhoáng mà bằng chính vẻ đẹp tự nhiên, bản sắc văn hóa và tình người ấm áp.
Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh sắc nguyên sơ, Bản Khun còn khiến du khách lưu luyến bởi nhịp sống bình yên và nét văn hóa bản địa vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Có lẽ vì thế mà nhiều người đến rồi lại mong một ngày được quay trở lại./.
