Ngày 20/6, theo tin từ UBND tỉnh Cà Mau, địa phương vừa phê duyệt quyết định thành lập Khu bảo tồn biển có tổng diện tích 27.000 ha, với phạm vi vùng biển xung quanh các cụm đảo Hòn Khoai, Hòn Chuối và Hòn Đá Bạc.
Trong đó, diện tích các phân khu chức năng 18.000 ha (phân khu bảo vệ nghiêm ngặt 3.000 ha, phân khu phục hồi sinh thái 11.230 ha và phân khu dịch vụ - hành chính 3.970 ha) và vùng đệm 9.000 ha.
Theo UBND tỉnh Cà Mau, việc thành lập khu bảo tồn nhằm bảo vệ và bảo tồn nguồn lợi thủy sản, các loài sinh vật biển, loài quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng, loài có giá trị kinh tế và khoa học sống trong khu bảo tồn; bảo vệ môi trường, hệ sinh thái, cảnh quan tự nhiên; bảo tồn đa dạng sinh học biển gắn với phát triển du lịch sinh thái bền vững, cải thiện sinh kế của cộng đồng ngư dân địa phương, góp phần phát triển kinh tế biển; tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong bảo tồn và phát triển đa dạng sinh học biển.
Cụ thể, bảo tồn các hệ sinh thái tự nhiên, đặc thù và quan trọng như: Rạn san hô đảo Hòn Chuối và Hòn Hàng; bảo tồn đa dạng sinh học, cảnh quan thiên nhiên độc đáo của cụm đảo Hòn Khoai, Hòn Chuối và Hòn Đá Bạc phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục, du lịch sinh thái, du lịch mạo hiểm, nghỉ dưỡng.
Phục hồi, tái tạo tự nhiên kết hợp với nhân tạo hệ sinh thái rạn san hô tại các khu vực bị suy thoái xung quanh đảo Hòn Chuối và Hòn Hàng; bảo vệ, phục hồi và phát triển quần thể của các loài sinh vật đặc hữu, quý hiếm có giá trị bảo tồn, đặc biệt là các loài di cư như, thằn lằn đuôi vàng, sóc bông Hòn Khoai, bồ câu, đại bàng biển bụng trắng, san hô cành, tôm hùm đá, trai bàn mai, trai ngọc nữ... Đồng thời bảo vệ các loài thủy sản như, tôm he, tôm kính, cá chai, cá đục, cá bơn lưỡi bò... tại vùng ven biển phía Đông Hòn Khoai và phía Tây Ngọc Hiển.
Song song đó là giảm thiểu hoặc loại bỏ tác động làm suy giảm chất lượng môi trường, cấu trúc của hệ sinh thái, đa dạng sinh học, nguồn lợi thủy sản và tài nguyên thiên nhiên; tăng cường khả năng chống chịu của các hệ sinh thái trong khu bảo tồn biển, thích ứng với những biến động tự nhiên và biến đổi khí hậu…
Đối tượng bảo tồn gồm: Hệ sinh thái san hô, bãi giống, bãi đẻ, các loài thủy sinh vật sinh sống trong khu vực bảo tồn, đặc biệt là các loài quý hiếm, loài có giá trị kinh tế và khoa học.
Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Huỳnh Quốc Việt cho biết, trước mắt, tỉnh ưu tiên đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng thiết yếu; thực hiện chương trình, dự án truyền thông, chuyển đổi sinh kế và phát triển cộng đồng.
Đối với chương trình, dự án phục hồi hệ sinh thái sẽ nghiên cứu, áp dụng hình thức bảo tồn chuyển vị để phục hồi và bảo tồn loài quý hiếm; tiếp tục thả rạn nhân tạo làm nơi trú ẩn, sinh trưởng cho các loài thủy sản; xây dựng chương trình bảo tồn loài thằn lằn đuôi vàng và sóc bông trên đảo Hòn Khoai.
Trước mắt, tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Chi cục Kiểm ngư) chủ trì, phối hợp đơn vị có liên quan tổ chức quản lý Khu bảo tồn biển tỉnh Cà Mau theo quy định. Về lâu dài, khi khu bảo tồn đủ điều kiện đáp ứng nhu cầu khai thác dịch vụ và dự kiến được nguồn thu đảm bảo tự cân đối sẽ đề xuất thành lập Ban Quản lý Khu bảo tồn biển theo quy định, đơn vị này do Chi cục Kiểm ngư đảm nhận, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Huỳnh Quốc Việt cho biết thêm.
Tỉnh Cà Mau có ngư trường rộng khoảng 80.000 km2 và là một trong 4 ngư trường trọng điểm của quốc gia. Tuy nhiên, địa phương đã và đang đối mặt với nhiều khó khăn do tình trạng khai thác quá mức làm cạn kiệt nguồn lợi thủy sản cũng như do biến đổi khí hậu gây biến động, suy giảm chất lượng môi trường sinh thái… Do đó, với việc thành lập Khu bảo tồn biển, Cà Mau kỳ vọng tạo ra môi trường thuận lợi cho các nhà khoa học, sinh viên trường đại học, học sinh, người yêu thiên nhiên trong nước và quốc tế đến tham quan, nghiên cứu, học tập tại Khu bảo tồn. Từ đó sẽ phát huy vai trò bảo vệ nguồn lợi thủy sản, tài nguyên trên đảo gắn với phát triển các giá trị văn hóa truyền thống, di tích lịch sử, giá trị nhân văn trên đảo, góp phần tăng cường công tác quốc phòng, an ninh và chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.
Huỳnh Anh
