Tham dự hội nghị có đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng, Trưởng Ban Chỉ đạo Tây Bắc, chủ trì hội nghị; đồng chí Giàng Seo Phử, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc; lãnh đạo Ban Chỉ đạo Tây Bắc, đại diện các bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo tỉnh Lào Cai và 30 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, đại diện Ủy ban Dân tộc các tỉnh trong vùng Tây Bắc đã về dự hội nghị.
Đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng, Trưởng Ban Chỉ đạo Tây Bắc phát biểu tại hội nghị.
Theo Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Giàng Seo Phử, hệ thống chính sách dân tộc (CSDT) giai đoạn 2011-2015 được xây dựng khá đồng bộ, bao phủ tất cả các lĩnh vực, địa bàn dân tộc và miền núi (DT&MN), được thể chế bằng các Nghị định, Nghị quyết của Chính phủ và các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ với 154 chính sách, thể hiện ở 243 văn bản, bao gồm cả Nghị định, Quyết định sửa đổi. Kinh phí để thực hiện các CSDT được đa dạng hóa từ nhiều nguồn, trong đó ngân sách nhà nước là chủ yếu; ngoài ra còn nguồn vốn tài trợ của các tổ chức quốc tế, các doanh nghiệp và ngân sách địa phương. Trong 5 năm qua, ngân sách nhà nước đã bố trí đầu tư 135.800 tỷ đồng (chiếm 12,8% kinh phí đầu tư cho nông nghiệp nông thôn) để thực hiên các chính sách ở vùng DT&MN. Riêng kinh phí bố trí thực hiện các chương trình, chính sách do UBDT trực tiếp quản lý là 27.144 tỷ đồng, chiếm 2,55% kinh phí đầu tư cho nông nghiệp nông thôn. Việc xây dựng chính sách, lập kế hoạch, phân bổ nguồn lực được công khai minh bạch và phân cấp cho địa phương tổ chức thực hiện; đã chuyển dần từ hỗ trợ trực tiếp cho hộ gia đình sang hỗ trợ cho cộng đồng, từ cho không sang cho vay, khắc phục dần tình trạng trông chờ, ỷ lại. Hệ thống CSDT, trọng tâm là Chương trình 135 giai đoạn 3 thực hiện trên địa bàn 2.331 xã, 3.059 thôn, ở 415 xã biên giới và 190 xã ATK, đã đầu tư gần 20 nghìn công trình cơ sở hạ tầng thiết yếu (đường giao thông, điện sinh hoạt, thủy lợi, trường học, trạm y tế, nhà sinh hoạt động đồng và chợ nông thôn) góp phần phát triển sản xuất, nâng cao đời sống của nhân dân, làm thay đổi rõ nét bộ mặt nông thôn vùng DT&MN. Đến hết năm 2015 có 80 xã đặc biệt khó khăn của 23 tỉnh và 366 thôn bản của 30 tỉnh hoàn thành mục tiêu của Chương trình 135.
Tuy nhiên một số chính sách chưa phù hợp với đặc thù vùng DT&MN và yêu cầu của thực tiễn; chính sách ban hành trước và sau thiếu sự kết nối về nội dung; chính sách thường có mục tiêu lớn, thời gian thực hiện ngắn, gắn với nhiệm kỳ nên hiệu quả chưa cao. Mỗi chương trình, chính sách có cơ chế quản lý, thanh quyết toán riêng nên khó lồng ghép; thiếu cơ chế khuyến khích những địa phương, đơn vị thực hiện tốt CSDT; sử dụng nguồn vốn đầu tư và vốn sự nghiệp chưa linh hoạt; chưa phát huy được nội lực của người dân. Vốn trí vốn cho các chính sách chưa thể hiện rõ được tính ưu tiên, thiếu chủ động về kinh phí, chưa đảm bảo cho các mục tiêu và kế hoạch đã được phê duyệt. Đối với những chính sách do UBDT quản lý, nguồn vốn bố trí thường chỉ đáp ứng khoảng 40%-60% kế hoạch. Việc huy động nguồn lực từ ngân sách địa phương, từ cộng đồng còn ít. Phân công chủ trì, chỉ đạo, tổ chức thực hiện một số chính sách còn chồng chéo, trùng lắp về địa bàn và đối tượng. Một số văn bản quản lý, hướng dẫn thực hiện chính sách chưa kịp thời hoặc chậm được sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tế. Quang cảnh hội nghị.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, công tác dân tộc đi liền với CSDT luôn được Bác Hồ, Đảng và Nhà nước ta quan tâm. Chúng ta hiểu rằng sau khi dành chính quyền, nhiều cơ quan chưa được thành lập nhưng Bác Hồ đã ký Sắc Lệnh thành lập cơ quan dân tộc. Chúng ta thấy được thành công của CSDT, đề ra những quan điểm, biện pháp, giải pháp cho công tác dân tộc đặc biệt quan tâm. Sự nghiệp của chúng ta có thành công như ngày hôm nay thì cần quan tâm hơn nữa tới công tác dân tộc. Thể chế pháp luật, chính sách công tác dân tộc đã ngày càng cụ thể, đặc biệt là chương trình 135. Nguồn lực để thực hiện CSDT ngày càng phong phú, đa dạng và sử dụng hiệu quả hơn. Tận dụng các nguồn lực của quốc tế, của Nhà nước đầu tư và của cả các địa phương đầu tư cho vùng đồng bào DT&MN.
Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh “Công tác chỉ đạo điều hành các CSDT đã đầu tư có trọng tâm, trọng điểm góp phần nâng cao đời sống đồng bào DT&MN. Tôi cho rằng làm công tác dân tộc phải có quyết tâm, có lòng tâm huyết vì đồng bào dân tộc. Nói cho đồng bào biết, đồng bào nghe và học cách làm theo. Đội ngũ cán bộ của chúng ta đã có kinh nghiệm, tâm huyết làm công tác dân tộc”…
Tham luận tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Cao Đức Phát cho rằng hầu hết đồng bào ở vùng DT&MN đều khó khăn nên Bộ NN&PTNT luôn quan tâm đến các chính sách giúp đỡ, hỗ trợ đồng bào dân tộc ở tất cả các địa phương; trong đó có chính sách xóa đói giảm nghèo nhanh và bền vững thông qua các chính sách như phát triển rừng, xây dựng hệ thống kênh mương đảm bảo tưới tiêu góp phần nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số, chia sẻ những khó khăn với đồng bào DT&MN để xây dựng nông thôn mới. Song sản xuất nông nghiệp hàng hóa ở vùng DT&MN còn kém phát triển, cơ sở hạ tầng nông nghiệp nông thôn còn nhiều bất cập, phần lớn diện tích canh tác còn nhờ nước trời nên kém bền vững nhất là trong thời điểm biến đổi khí hậu khắc nghiệt. Thu nhập và đời sống của bộ phận lớn của đồng bào còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao… Nếu không có sự liên kết giữa doanh nghiệp với nông dân, liên kết nội bộ giữa nông dân với nông dân thì khó có thể sản xuất hàng hóa lớn, trong đó cần tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp.
Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Giàng A Chu khẳng định trong 5 năm qua Chính phủ đã quan tâm sâu sắc đến đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa thông qua việc ban hành Nghị quyết 05/NQ-CP góp phần đổi mới, nâng cao đời sống đồng bào DT&MN. Vùng dân tộc trong thời gian tới còn nhiều thách thức bởi địa bàn nhiều vùng còn khó khăn và có những đặc thù khác nhau nên việc đề ra chính sách đặc thù đến các vùng miền, nếu chúng ta cứ cào bằng thì khó thực thi các CSDT, trong đó có sản xuất hàng hóa lớn, liên kết vùng… bởi một bộ phận đời sống đồng bào dân tộc thiểu số còn chênh lệch, tỷ lệ đói nghèo cao.
Đánh giá về hiệu quả của các chính sách dân tộc thời gian qua, đồng chí Cao Huy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông khẳng định các chính sách cho đồng bào DT&MN đã phát huy hiệu quả, góp phần cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân vùng sâu, vùng xa, vùng miền núi và các xã đặc biệt khó khăn. Đặc biệt là Chương trình 2472 về cấp phát báo, tạp chí cho đồng bào DT&MN, vùng sâu, vùng xa. “Tôi mong rằng Đảng và Nhà nước cần tiếp tục quan tâm tới chính sách cấp phát báo đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi để đồng bào tiếp cận thông tin, học và làm theo báo để xóa đói giảm nghèo, vươn lên làm giàu”, đồng chí Cao Huy kiến nghị. Đại diện các tỉnh Quảng Nam, Trà Vinh cũng đã đề nghị Đảng và Nhà nước tiếp tục quan tâm đầu tư cho vùng đồng bào dân tộc, có những chính sách cụ thể để giúp đỡ vùng đồng bào dân tộc thiểu số. “Liên quan đến vấn đề định canh định cư, Quảng Nam còn 14 khu tái định cư với hơn 2.000 hộ dân hiện nay rất khó khăn” lãnh đạo tỉnh Quảng Nam kiến nghị.
Nêu ra những hạn chế trong công tác dân tộc thời gian qua, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng còn có những chính sách chồng chéo, nhiều chính sách không phù hợp, không mang tính chất đặc thù, sự phối hợp chưa đồng bộ, còn nhiều bất cập. Nguyên nhân có nhiều nhưng chúng ta chưa có cơ chế huy động nguồn lực để đầu tư cho đồng bào vùng DT&MN. Bên cạnh một số địa phương đã quan tâm, nhưng vẫn còn nhiều địa phương chưa quan tâm nguồn lực đến vùng đồng bào dân tộc, chưa quan tâm đúng mức để đôn đốc, giám sát công tác dân tộc…, trong đó có 9 địa phương chưa có chiến lược về công tác dân tộc giai đoạn 2016-2020. Thực tế cho thấy hiên nay chênh lệch giàu nghèo giữa các vùng ngày càng lớn, nhất là ở đồng bào DT&MN cho nên chúng ta phải tính đến vấn đề này. Nếu để chênh lệch giàu nghèo kéo dài sẽ dẫn đến xung đột, cho nên chính sách của trung ương cần quan tâm hơn nữa. Phong tục tập quán đi liền với chất lượng nguồn nhân lực chưa được cải thiện nhiều. Có những cơ quan báo chí đã vào cuộc quyết liệt, tuyên truyền về đời sống đồng bào DT&MN, viết ngắn, dễ hiểu góp phần nâng cao dân trí cho đồng bào dân tộc.
21 đơn vị được tặng Bằng khen của Bộ trưởng Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc.
Nhằm thực hiện tốt công tác dân tộc trong thời gian tới, Phó Thủ tướng chỉ rõ: Chúng ta cần tập trung vào nâng cao trách nhiệm và tình cảm của các bộ các ngành trung ương, địa phương về công tác dân tộc để chúng ta thực hiện hiệu quả. Cần rà soát lại các chính sách dân tộc, tránh trùng lặp, kiến nghị sửa đổi, bổ sung những chính sách mới để ban hành trong năm nay và những năm tiếp theo cho thiết thực hơn. Tăng cường nguồn lực, bố trí tập trung, không giàn trải cho các chương trình; chống tiêu cực, tham nhũng trong đầu tư nguồn lực cho đồng bào dân tộc, vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa. Quy định trách nhiệm cụ thể người đứng đầu trong thực hiện CSDT. Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động đúng hướng để đồng bào đoàn kết, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao đời sống người dân. Nâng cao tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc, nhất đồng bào là vùng biên giới. Các địa phương không được để người dân đói, bỏ học, dịch bệnh xảy ra…
Nhân dịp này, UBDT đã tặng Cờ thi đua cho 34 tập thể đã có thành tích trong công tác dân tộc năm 2015. 21 đơn vị được tặng Bằng khen của Bộ trưởng Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc.
Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, thời gian qua, tỉnh quyết liệt chỉ đạo công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thành cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai và phấn đấu hoàn thành trong năm 2026. Tuy nhiên, đến nay một số địa phương chưa đảm bảo tiến độ theo kế hoạch, do đó lãnh đạo tỉnh yêu cầu phải đẩy nhanh quá trình triển khai, phê bình các xã, phường chậm trễ trong việc thực hiện.
UBND tỉnh Đắk Lắk giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 để thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn với tổng vốn hơn 4.456 tỷ đồng.
Nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao chất lượng nuôi dạy học sinh vùng biên giới, Trường Phổ thông Nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Bình Liêu, thành phố Quảng Ninh vừa được thành lập trên cơ sở sáp nhập các cơ sở giáo dục địa phương.
Đồng Tháp và Prey Veng sơ kết hai năm hợp tác, đồng thời ký kết chương trình năm 2027 nhằm chăm lo phụ nữ, trẻ em và tăng cường tình hữu nghị vùng biên.
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Hoàng Minh đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số với 9 tỉnh vùng trung du, miền núi phía Bắc.
Đẩy mạnh cải cách hành chính, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo chất lượng phục vụ, thời gian qua, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã biên giới Sin Suối Hồ, tỉnh Lai Châu đang từng bước đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính.
Những năm qua, trên các bản làng vùng cao của xứ Huế, nhiều mô hình hỗ trợ giảm nghèo đã và đang gieo những mầm xanh hy vọng. Những chính sách thiết thực ấy đã trở thành điểm tựa vững chắc tiếp thêm nghị lực để đồng bào dân tộc thiểu số vượt qua gian khó, tự tay gây dựng sinh kế và tự tin mở ra con đường thoát nghèo bền vững.
Chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền có ý nghĩa quan trọng đối với giáo dục ở địa bàn biên giới.
Từ những mẻ tinh dầu quế tại Trà My đến nguồn tiền tích lũy của lao động trẻ sau thời gian làm việc ở nước ngoài, tín dụng chính sách đang mở thêm cơ hội phát triển kinh tế cho đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao.
Triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân, xã biên giới Lũng Cú (Tuyên Quang) đang từng bước đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với người dân vùng cực Bắc.
Sáng 23/10, Tỉnh ủy Điện Biên tổ chức Hội nghị tổng kết thực hiện Nghị quyết số 16-NQ/TW, ngày 10/10/2017 của Bộ Chính trị "về phát triển kinh tế - xã hội các xã biên giới đất liền gắn với tăng cường, củng cố quốc phòng, an ninh và đối ngoại".
Trước tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ sau sắp xếp trường, lớp, tỉnh Nghệ An đang triển khai biệt phái, dạy liên trường và rà soát nhu cầu nhân lực theo từng môn học.
Ban Đại diện Cộng đồng Chăm Hồi giáo Islam tỉnh An Giang đã đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, lồng ghép những những tình huống thực tế trong đời sống hàng ngày vào các buổi sinh hoạt tôn giáo, qua đó giúp bà con dễ hiểu và chấp hành tốt quy định của pháp luật.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 66/2025/NĐ-CP ngày 12/3/2025 của Chính phủ quy định chính sách cho trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo và cơ sở giáo dục có trẻ em nhà trẻ, học sinh hưởng chính sách.
Phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo ở cơ sở, nhiều chi bộ thôn, bản miền núi tỉnh Thanh Hóa đã vận động người dân phát triển kinh tế, giảm nghèo, hiến đất, góp công xây dựng hạ tầng, từng bước nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống.
Ngày 21/10, tại xã biên giới Ba Sơn, tỉnh Lạng Sơn, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn tổ chức tuyên truyền pháp luật về phòng, chống xuất nhập cảnh trái phép, tổ chức, môi giới cho người khác xuất nhập cảnh trái phép; vận chuyển trái phép hàng hóa, hàng cấm trên địa bàn khu vực biên giới năm 2026.
Nâng cao hiểu biết pháp luật cho học sinh, sinh viên vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS&MN) không chỉ là nhiệm vụ giáo dục thuần túy, mà còn là giải pháp căn cơ để phát triển nguồn nhân lực bền vững.
Đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng đang được tỉnh Quảng Ngãi xác định là giải pháp quan trọng nhằm tạo việc làm, nâng cao thu nhập và thúc đẩy giảm nghèo bền vững, nhất là tại khu vực miền núi và vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Với sự chủ động của chính quyền địa phương cùng các chính sách hỗ trợ thiết thực, nhiều thanh niên vùng cao đã mạnh dạn tiếp cận thị trường lao động nước ngoài, từng bước cải thiện đời sống gia đình và tích lũy nguồn lực phát triển kinh tế khi trở về quê hương.
Công tác giáo dục, phổ biến pháp luật cho học sinh, sinh viên vùng dân tộc thiểu số và miền núi thời gian qua đã nhận được nhiều quan tâm, phối hợp từ nhà trường, ngành Tư pháp và các tổ chức đoàn thể, nhưng hiệu quả mang lại chưa thực sự đồng đều.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Quy định số 224-QĐ/TW về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh, quy định về chủ trương, nguyên tắc, giới hạn, quyền, trách nhiệm và kiểm soát xung đột lợi ích đối với đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh.