Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Lê Văn Lương đề nghị, các cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị, nhất là người đứng đầu tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và đối ngoại khu vực biên giới. Trong đó, tập trung khai thác tiềm năng, lợi thế của từng địa bàn, phát triển kinh tế, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và đời sống nhân dân.
Sau 9 năm triển khai Nghị quyết số 16-NQ/TW, tỉnh Điện Biên đạt nhiều kết quả tích cực. Hạ tầng giao thông, điện, nước sinh hoạt, trường học, trạm y tế và thông tin liên lạc tại các xã biên giới được quan tâm đầu tư. Sản xuất nông, lâm nghiệp từng bước chuyển sang hướng hàng hóa; thương mại biên giới, du lịch và dịch vụ có chuyển biến. Đáng chú ý, tỷ lệ hộ nghèo tại các xã biên giới giảm từ 55,9% năm 2017 xuống còn 34,99% năm 2026.
Giai đoạn 2021-2025, tổng nguồn vốn bố trí thực hiện ba Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn tỉnh đạt hơn 4.821 tỷ đồng; góp phần đầu tư hạ tầng, phát triển sản xuất và bảo đảm an sinh xã hội, trong đó có các xã biên giới.
Năm 2017, trong 29 xã biên giới (cũ) của tỉnh có 4 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 6 xã đạt nhóm tiêu chí về hạ tầng kinh tế - xã hội. Đến ngày 30/6/2025, tỉnh duy trì 6 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 12/29 xã đạt nhóm tiêu chí về hạ tầng kinh tế - xã hội và 100% xã biên giới đạt tiêu chí an ninh, trật tự xã hội.
Cùng với phát triển kinh tế - xã hội, hạ tầng phục vụ quản lý, bảo vệ biên giới được chú trọng. Đến nay, 17 đồn biên phòng đều có đường nhựa hoặc bê tông kết nối đến trung tâm xã biên giới. Từ khi triển khai Nghị quyết, tỉnh đã thực hiện 5 dự án đường tuần tra biên giới, đường ra biên giới và đường ra mốc quốc giới với tổng chiều dài 67,579km. Công tác quy hoạch, sắp xếp, ổn định dân cư cũng được quan tâm với 582 hộ dân tại khu vực biên giới Việt Nam - Lào.
Hoạt động đối ngoại nhân dân tiếp tục được duy trì thông qua việc kết nghĩa 9 cặp cụm dân cư hai bên biên giới; góp phần tăng cường giao lưu, trao đổi thông tin, xây dựng quan hệ đoàn kết, hữu nghị và hỗ trợ lẫn nhau giữa cư dân hai nước. Công tác xây dựng Đảng, củng cố hệ thống chính trị cơ sở và nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội tại địa bàn biên giới được triển khai gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.
Bên cạnh kết quả đạt được, các đại biểu đã chỉ ra nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện Nghị quyết. Cụ thể như: Phần lớn các xã biên giới có địa bàn rộng, địa hình chia cắt, nhiều bản cách xa trung tâm; kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ, nhất là giao thông kết nối và hạ tầng số. Điều kiện sản xuất, cung ứng dịch vụ công và huy động nguồn lực còn hạn chế; tiềm năng về nông nghiệp, lâm nghiệp, du lịch, dịch vụ và kinh tế cửa khẩu chưa được khai thác tương xứng. Các nguy cơ về an ninh phi truyền thống và an ninh biên giới vẫn tiềm ẩn.
Từ thực tế đó, đại diện các sở, ngành, địa phương đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả thực hiện Nghị quyết; trong đó nhấn mạnh yêu cầu ưu tiên nguồn lực cho hạ tầng thiết yếu, phát triển sản xuất phù hợp điều kiện từng địa bàn, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.
Phát biểu kết luận, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Điện Biên Mùa A Vảng ghi nhận, đánh giá cao kết quả thực hiện Nghị quyết số 16-NQ/TW trên địa bàn; đồng thời đề nghị các cấp, ngành tiếp tục triển khai hiệu quả nghị quyết, bảo đảm các chương trình, dự án đang thực hiện không bị gián đoạn trong thời gian chờ Trung ương ban hành chỉ đạo mới.
Tỉnh cần ưu tiên đầu tư hạ tầng thiết yếu, phát triển sản xuất, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập và đời sống người dân khu vực biên giới; xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, phát huy vai trò của Bộ đội Biên phòng, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và người có uy tín. Địa phương tăng cường quản lý, bảo vệ biên giới, tuần tra, kiểm soát cửa khẩu, đường mòn, lối mở; đấu tranh với tội phạm xuyên biên giới, giữ vững quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại.
